
Bộ Tài chính công bố dự toán ngân sách nhà nước (NSNN) năm 2027 với tổng thu khoảng 3.334,3 nghìn tỷ đồng, tăng 9,1%. Chi đầu tư phát triển chiếm 43% tổng chi, bội chi ở mức 4,5% GDP.
Bức tranh ngân sách năm 2026 làm nền cho dự toán
Trong “Báo cáo công khai dự toán ngân sách nhà nước năm 2027 Chính phủ trình Quốc hội” vừa được Bộ Tài chính công bố, số liệu thực hiện năm 2026 được dùng làm cơ sở xây dựng kế hoạch cho năm tới.
Về thu, dự toán năm 2026 là 2.529,5 nghìn tỷ đồng. Riêng 9 tháng, thu NSNN ước đạt 2.187 nghìn tỷ đồng, bằng 86,5% dự toán và tăng 12,1% so với cùng kỳ năm 2025. Cả năm, thu ngân sách ước đạt 3.055,7 nghìn tỷ đồng, cao hơn dự toán 526,3 nghìn tỷ đồng (tương đương 20,8%) và tăng 14% so với thực hiện năm 2025. Tỷ lệ huy động vào NSNN đạt khoảng 20,8% GDP.
Về chi, dự toán năm 2026 là 3.159,1 nghìn tỷ đồng. Lũy kế 9 tháng, chi đạt 1.873,7 nghìn tỷ đồng, bằng 59,3% dự toán và tăng 14,5% so với cùng kỳ năm trước. Ước cả năm, tổng chi NSNN đạt 3.677,9 nghìn tỷ đồng, cao hơn dự toán 518,8 nghìn tỷ đồng, tức 116,4% dự toán. Phần chi tăng thêm tương ứng với nguồn tăng thu và được phân bổ, sử dụng theo quy định của Luật NSNN.
Về bội chi, Quốc hội quyết định mức 605,8 nghìn tỷ đồng, bằng 4,2% GDP, gồm 583,7 nghìn tỷ đồng của ngân sách trung ương (NSTW) và 22,1 nghìn tỷ đồng của ngân sách địa phương (NSĐP). Căn cứ khả năng thu và đánh giá chi cả năm, bội chi ước khoảng 598,3 nghìn tỷ đồng, tương đương khoảng 4,1% GDP, giảm khoảng 7,5 nghìn tỷ đồng so với dự toán. Bội chi NSTW giảm 2,3 nghìn tỷ đồng nhờ chi trả nợ lãi thấp hơn kế hoạch, còn bội chi NSĐP giảm khoảng 5,1 nghìn tỷ đồng.
Dự toán 2027: chi đầu tư chiếm tỷ trọng lớn hơn
Dự toán NSNN năm 2027 được xây dựng dựa trên đánh giá thực hiện ngân sách năm 2026 và kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội năm tới. Mục tiêu đặt ra là phấn đấu tăng trưởng kinh tế từ 10% trở lên, đồng thời giữ ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế.
Tổng thu NSNN dự kiến khoảng 3.334,3 nghìn tỷ đồng, tăng khoảng 9,1% so với ước thực hiện năm 2026, tỷ lệ huy động khoảng 20,2% GDP. Thu nội địa đạt 2.949,5 nghìn tỷ đồng, chiếm 88,5% tổng thu. Các khoản còn lại gồm thu từ dầu thô 52 nghìn tỷ đồng, thu từ hoạt động xuất nhập khẩu 531 nghìn tỷ đồng và thu viện trợ 9 nghìn tỷ đồng.
Tổng chi NSNN khoảng 4.074,3 nghìn tỷ đồng, tăng 915,2 nghìn tỷ đồng so với dự toán năm 2026. Cơ cấu chi có sự dịch chuyển đáng chú ý: chi đầu tư phát triển được bố trí 1.756 nghìn tỷ đồng, chiếm 43% tổng chi (dự toán năm 2026 là 35,5%); chi thường xuyên, bao gồm chi cải cách tiền lương, là 2.061,3 nghìn tỷ đồng, chiếm 50,6% (dự toán năm 2026 là 57,3%).
Ở cấp trung ương, chi đầu tư phát triển dự kiến khoảng 757,2 nghìn tỷ đồng, tăng 287,2 nghìn tỷ đồng so với dự toán năm 2026. Trong đó, 690 nghìn tỷ đồng dành cho đầu tư công, tăng 260 nghìn tỷ đồng, tập trung vào các công trình, dự án, nhiệm vụ quan trọng quốc gia và những dự án thúc đẩy tăng trưởng thuộc kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030.
NSTW cũng bố trí 80,4 nghìn tỷ đồng cho cải cách tiền lương và khoảng 30 nghìn tỷ đồng dự phòng, nhằm bảo đảm an ninh, an toàn tài chính quốc gia và chủ động ứng phó khi kinh tế – xã hội biến động hoặc thu ngân sách không đạt dự toán.
Với NSĐP, chi đầu tư phát triển dự kiến đạt 998,8 nghìn tỷ đồng, tăng 348,6 nghìn tỷ đồng so với dự toán năm 2026; chi thường xuyên khoảng 1.080,3 nghìn tỷ đồng.
Về bội chi, mức khoảng 740 nghìn tỷ đồng, tương đương 4,5% GDP, được xác định là hợp lý, phù hợp khả năng giải ngân, hấp thụ vốn và để lại dư địa cho các năm tiếp theo. Con số này tăng 134,2 nghìn tỷ đồng so với dự toán năm 2026 (khi bội chi là 4,2% GDP), gồm bội chi NSTW khoảng 588,8 nghìn tỷ đồng và bội chi NSĐP khoảng 150,8 nghìn tỷ đồng.