
Saudi Arabia và Singapore công bố kế hoạch lưu trữ dầu thô tại Jurong Rock Caverns từ nửa cuối năm 2027, nhằm đưa nguồn cung đến gần châu Á hơn và tăng khả năng chống chịu trước các cú sốc năng lượng.
Kho ngầm 150 m và bài toán an ninh nguồn cung
Saudi Arabia và Singapore vừa công bố kế hoạch thiết lập cơ chế lưu trữ dầu thô của quốc gia Trung Đông tại Jurong Rock Caverns, hệ thống kho chứa ngầm nằm dưới đảo Jurong. Theo Bộ trưởng Năng lượng, Thương mại và Công nghiệp Singapore Tan See Leng, kế hoạch dự kiến được triển khai từ nửa cuối năm 2027. Saudi Aramco sẽ ký biên bản ghi nhớ với Cơ quan Quản lý Thị trường Năng lượng Singapore (EMA) và tập đoàn JTC, với mục tiêu hoàn tất đàm phán trong vài tháng tới.
Thỏa thuận được đưa ra trong bối cảnh chiến sự Mỹ – Israel với Iran gây gián đoạn nghiêm trọng dòng năng lượng vận chuyển qua eo biển Hormuz tới châu Á. Nhiều quốc gia buộc phải động đến dầu dự trữ, khiến lo ngại về lượng tồn kho toàn cầu gia tăng. Trước khi xung đột nổ ra, khoảng 2/3 lượng dầu nhập khẩu của châu Á đến từ Trung Đông, một mức phụ thuộc cho thấy rõ vì sao bất kỳ điểm nghẽn nào trên tuyến vận chuyển cũng có thể gây tác động dây chuyền.
Jurong Rock Caverns là một trong những công trình lưu trữ năng lượng đặc biệt của Singapore. Hệ thống hang đá nằm ở độ sâu khoảng 150 m dưới mặt đất, tương đương chiều cao của một tòa nhà khoảng 40-50 tầng nếu dựng theo phương thẳng đứng. Các kho ngầm có thể chứa tối đa 1,47 triệu m3 hydrocarbon lỏng, tương đương khoảng 9 triệu thùng, gồm dầu thô và condensate.
Với Saudi Arabia, việc đặt dầu tại Singapore giúp đưa một phần nguồn cung đến gần những khách hàng quan trọng ở châu Á, thay vì để toàn bộ lượng dầu phải khởi hành từ Trung Đông mỗi khi phát sinh nhu cầu. Bộ trưởng Năng lượng Saudi Arabia, Hoàng tử Abdulaziz bin Salman Al-Saud, cho rằng cách làm này sẽ giúp mạng lưới cung ứng linh hoạt hơn, đồng thời hỗ trợ Singapore nâng khả năng đảm bảo nguồn cung và chuẩn bị cho các tình huống gián đoạn. Về phía Singapore, kế hoạch củng cố sức chống chịu của hệ thống năng lượng nếu một cú sốc tương tự lặp lại.
Mô hình quen thuộc tại Nhật Bản và Hàn Quốc
Đây không phải lần đầu Saudi Arabia lưu trữ dầu ngay tại thị trường tiêu thụ. Saudi Aramco hiện đã có kho dầu thô ở Nhật Bản và Hàn Quốc. Theo các thỏa thuận này, chính quyền sở tại được quyền ưu tiên mua lượng dầu nằm trong kho nếu xảy ra tình trạng thiếu hụt nguồn cung bất ngờ.
Tại Okinawa, sức chứa dành cho Aramco được nâng lên 8,2 triệu thùng vào tháng 9/2017 theo thỏa thuận với cơ quan dầu khí và kim loại quốc gia Nhật Bản. Năm 2023, Aramco ký thêm thỏa thuận với Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Hàn Quốc (KNOC), cho phép công ty Saudi Arabia lưu trữ 5,3 triệu thùng dầu tại các cơ sở dự trữ ở cảng Ulsan trong 5 năm.
Kế hoạch tại Singapore xuất hiện khi nhiều quốc gia châu Á đang xem xét lại khả năng chống chịu trước các cú sốc năng lượng. Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc đã xây dựng những kho dự trữ dầu quy mô lớn, nhưng phần lớn các nền kinh tế còn lại trong khu vực chỉ có lượng dự phòng hạn chế nếu nguồn cung quốc tế đột ngột đứt đoạn.
Nhật Bản cũng đang đàm phán với các nước trong khu vực để tăng dự trữ dầu thông qua sáng kiến Đối tác Tăng cường Khả năng Chống chịu Năng lượng và Tài nguyên châu Á (POWERR Asia). Sáng kiến do Thủ tướng Sanae Takaichi đề xuất hồi đầu năm, đi kèm gói hỗ trợ tài chính trị giá 10 tỷ USD.