0
0
Nghị định 153/2020/NĐ-CP quy định về chào bán, giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ tại thị trường trong nước và chào bán trái phiếu doanh nghiệp ra thị trường quốc tế.
Một số nội dung chủ yếu của Nghị định số 153:
– Thứ nhất, về đối tượng nhà đầu tư mua và giao dịch TPDN riêng lẻ:
+ Căn cứ quy định tại Luật Chứng khoán năm 2019 (Điều 31) và Luật Doanh nghiệp năm 2020 (Điều 128), Nghị định số 153 (Điều 8) quy định: (i) đối với trái phiếu không chuyển đổi, không kèm theo chứng quyền, nhà đầu tư mua và giao dịch trái phiếu là nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp; (ii) đối với trái phiếu chuyển đổi, trái phiếu kèm theo chứng quyền, nhà đầu tư mua và giao dịch trái phiếu là nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp và dưới 100 nhà đầu tư chiến lược. Nghị định cũng quy định trách nhiệm và quyền lợi của nhà đầu tư vào trái phiếu doanh nghiệp phát hành riêng lẻ, theo đó, các nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp khi đầu tư TPDN riêng lẻ cần phải am hiểu quy định của pháp luật, tự chịu trách nhiệm về quyết định đầu tư, tự chịu rủi ro khi mua TPDN, Nhà nước không đảm bảo việc doanh nghiệp phát hành trái phiếu thanh toán đầy đủ, đúng hạn lãi, gốc trái phiếu khi đến hạn.
Quy định này tại Nghị định nhằm bảo vệ các nhà đầu tư cá nhân nhỏ, lẻ, nâng cao tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm của nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp khi mua TPDN riêng lẻ, để các nhà đầu tư này tự chịu trách nhiệm về quyết định đầu tư của mình.
+ Tổ chức có trách nhiệm xác định nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp thực hiện theo quy định tại Nghị định số 155/2020/NĐ-CP của Chính phủ hướng dẫn thi hành Luật Chứng khoán.
– Thứ hai, về các tổ chức cung cấp dịch vụ liên quan đến phát hành TPDN: Nghị định số 153 đã quy định cụ thể trách nhiệm của các tổ chức này nhằm tăng cường công tác quản lý, giám sát thị trường TPDN thông qua các tổ chức cung cấp dịch vụ liên quan đến phát hành TPDN. Cụ thể:
+ Về tổ chức tư vấn chào bán trái phiếu: Theo quy định tại Nghị định 153, doanh nghiệp phát hành trái phiếu phải ký hợp đồng với tổ chức tư vấn về hồ sơ chào bán trái phiếu là công ty chứng khoán được phép cung cấp dịch vụ tư vấn hồ sơ chào bán chứng khoán theo quy định của pháp luật chứng khoán. Khi cung cấp dịch vụ, các tổ chức tư vấn hồ sơ chào bán có trách nhiệm rà soát việc doanh nghiệp phát hành phải đáp ứng đầy đủ quy định tại Nghị định số 153 về điều kiện chào bán và hồ sơ chào bán trái phiếu.
+ Về tổ chức đấu thầu, bảo lãnh, đại lý phát hành: Nghị định số 153 quy định TPDN được phát hành theo phương thức đấu thầu, bảo lãnh, đại lý. Tổ chức đấu thầu, bảo lãnh và đại lý phát hành TPDN gồm công ty chứng khoán, tổ chức tín dụng và các định chế tài chính được phép cung cấp dịch vụ đấu thầu, bảo lãnh và đại lý phát hành theo quy định của pháp luật. Việc cung cấp dịch vụ được thực hiện thông qua hợp đồng ký kết với doanh nghiệp phát hành, đảm bảo cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ cho nhà đầu tư và xác định đối tượng nhà đầu tư tham gia mua trái phiếu (nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp và nhà đầu tư chiến lược).
Trường hợp tổ chức đấu thầu, bảo lãnh, đại lý phát hành cam kết với nhà đầu tư về việc mua lại TPDN thì phải ký hợp đồng với nhà đầu tư, trong đó nêu rõ điều kiện, điều khoản về việc mua lại trái phiếu. Quy định này nhằm tránh gây hiểu nhầm cho nhà đầu tư về việc các tổ chức này thay cho doanh nghiệp phát hành thực hiện nghĩa vụ với nhà đầu tư (thanh toán gốc, lãi trái phiếu, mua lại trái phiếu trước hạn).
+ Về tổ chức đăng ký, lưu ký TPDN: Để quản lý đối tượng mua và giao dịch TPDN riêng lẻ, Nghị định số 153 quy định TPDN phát hành riêng lẻ phải được đăng ký, lưu ký tại tổ chức lưu ký được phép (bao gồm Tổng công ty Lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam và thành viên lưu ký). Tổ chức lưu ký có trách nhiệm: (i) rà soát tư cách nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp và chỉ xác nhận quyền sở hữu trái phiếu khi giao dịch TPDN đáp ứng điều kiện theo quy định; và (ii) cung cấp thông tin về giao dịch trái phiếu cho Sở giao dịch chứng khoán để Sở tổng hợp, báo cáo cơ quan quản lý.
– Thứ ba, về chế độ công bố thông tin và báo cáo: Một số quy định về chế độ công bố thông tin và báo cáo tại Nghị định 153 đã được hoàn thiện để khắc phục những tồn tại, hạn chế trong triển khai thực hiện thời gian qua như (i) rút ngắn thời gian công bố thông tin trước đợt phát hành từ tối thiểu 10 ngày làm việc xuống tối thiểu 01 ngày làm việc theo kiến nghị của các doanh nghiệp và quy định tại Luật Doanh nghiệp; (ii) Bộ Tài chính hướng dẫn cụ thể về thời hạn, nội dung, biểu mẫu công bố thông tin, báo cáo của doanh nghiệp phát hành, tổ chức tư vấn, tổ chức đấu thầu, bảo lãnh, đại lý phát hành, tổ chức đăng ký, lưu ký trái phiếu và Sở GDCK; (iii) làm rõ về nội dung và cách thức công bố thông tin của Sở GDCK Hà Nội trên chuyên trang thông tin về TPDN.
– Thứ tư, về tổ chức thị trường thứ cấp giao dịch TPDN riêng lẻ giành cho nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp: Để tăng tính thanh khoản của trái phiếu doanh nghiệp phát hành riêng lẻ, đồng thời giúp thị trường có thông tin về giao dịch trái phiếu sau khi phát hành, Nghị định số 153 quy định về việc tổ chức thị trường giao dịch thứ cấp đối với TPDN phát hành riêng lẻ và giao Bộ Tài chính hướng dẫn cụ thể. Hiện nay, theo phân công, Sở GDCK Hà Nội đang nghiên cứu xây dựng mô hình thị trường giao dịch để báo cáo Bộ Tài chính xem xét quyết định và ban hành văn bản hướng dẫn.
– Thứ năm, về quản lý, giám sát: Tại Nghị định số 153 cơ chế quản lý giám sát đối với TPDN phát hành riêng lẻ được hoàn thiện hơn. Khác với trái phiếu doanh nghiệp phát hành ra công chúng cho mọi đối tượng nhà đầu tư phải được cơ quan quản lý nhà nước (Ủy ban Chứng khoán nhà nước) cấp phép, trái phiếu doanh nghiệp phát hành riêng lẻ cho nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp không cần được cấp phép. Doanh nghiệp phát hành, các tổ chức tư vấn, phân phối, đăng lý, lưu ký và các tổ chức cung cấp dịch vụ khác phải thực hiện công bố thông tin đầy đủ, minh bạch cho nhà đầu tư, tuân thủ các quy định của pháp luật về phát hành trái phiếu và chế độ báo cáo. Cơ quan quản lý nhà nước tiếp nhận công bố thông tin của doanh nghiệp (thông qua Sở GDCK Hà Nội), báo cáo của tổ chức tư vấn, các tổ chức cung cấp dịch vụ để thực hiện hậu kiểm và xử phạt vi phạm hành chính khi phát hiện sai phạm.
Đối với các hành vi vi phạm, tại Nghị định số 156/2020/NĐ-CP ngày 31/12/2020 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực chứng khoán và thị trường chứng khoán đã quy định đầy đủ các hành vi vi phạm, thẩm quyền và mức xử phạt khi doanh nghiệp phát hành, tổ chức cung cấp dịch vụ TPDN có hành vi vi phạm về phát hành TPDN riêng lẻ.
Theo đó, nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp khi mua TPDN riêng lẻ tự đánh giá, tự chịu trách nhiệm về các rủi ro; doanh nghiệp phát hành và các tổ chức cung cấp dịch vụ về TPDN khi có hành vi vi phạm sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định. Nghị định cũng đã quy định cụ thể trách nhiệm của cá nhân, tổ chức và cơ quan quản lý đối với hoạt động chào bán, giao dịch TPDN của doanh nghiệp phát hành để tăng cường công tác quản lý giám sát đối với hoạt động phát hành, giao dịch và cung cấp dịch vụ về TPDN riêng lẻ
