0
0
Lãi suất huy động có xu hướng tăng khiến người mua nhà ở xã hội lo ngại chi phí vay vốn. Trong khi đó, chương trình tín dụng quy mô hơn 153.000 tỷ đồng mới giải ngân khoảng 17.500 tỷ đồng tính đến ngày 31/8.
Thị trường nhà ở xã hội đang đối mặt với bài toán tiếp cận vốn khi nhiều người dân cần vay ngân hàng để mua nhà, trong khi khả năng trả nợ dài hạn chịu ảnh hưởng từ biến động lãi suất. Dù quy mô chương trình tín dụng đã được mở rộng, lượng vốn giải ngân thực tế vẫn còn khoảng cách đáng kể so với nguồn vốn đăng ký.
Lãi suất gây áp lực lên kế hoạch mua nhà
Lãi suất huy động tại một số ngân hàng có xu hướng tăng khiến người có nhu cầu mua nhà ở xã hội quan tâm đến khả năng điều chỉnh lãi suất cho vay trong thời gian tới. Với nhóm khách hàng có thu nhập hạn chế, khoản vay ngân hàng thường chiếm phần đáng kể trong tổng giá trị căn nhà, khiến chi phí lãi vay trở thành yếu tố quan trọng khi tính toán tài chính.
Theo thông tin thị trường, có trường hợp người mua nhà ở xã hội vay 700 triệu đồng với lãi suất 6,5%/năm và được ưu đãi trong 5 năm. Tuy nhiên, lãi suất của gói vay nhà ở xã hội tại ngân hàng thương mại được điều chỉnh 6 tháng/lần theo quy định, khiến người vay lo ngại khoản phải trả có thể tăng trong thời gian tiếp theo.
Với khoản vay kéo dài nhiều năm, lãi suất ưu đãi ban đầu chưa phản ánh toàn bộ chi phí tài chính. Khi hết thời gian ưu đãi, người vay có thể phải đối mặt với mức lãi suất khác, trong khi các khoản chi tiêu thiết yếu của gia đình vẫn cần được duy trì.
Trong khi đó, lãi suất cho vay nhà ở xã hội của Ngân hàng Chính sách xã hội ở mức 5,4%/năm trong vòng 25 năm. Tuy nhiên, gói vay đã hết chỉ tiêu trong năm nay, khiến một bộ phận người có nhu cầu phải chờ sang năm để tiếp tục làm hồ sơ.
Sự khác biệt giữa các nguồn vốn cho thấy người mua nhà phải cân nhắc đồng thời lãi suất, thời hạn vay và khả năng tiếp cận tín dụng. Ngay cả khi đáp ứng điều kiện mua nhà, việc duy trì khả năng trả nợ trong dài hạn vẫn là vấn đề cần tính toán, nhất là khi thu nhập không có nhiều dư địa dự phòng.
Ngoài chi phí vay, nguồn cung nhà ở xã hội cũng ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận nhà của người dân. Số lượng dự án đủ điều kiện triển khai và tiến độ xây dựng có liên quan trực tiếp đến khả năng hấp thụ vốn tín dụng trên thị trường.
Vốn vay mua nhà ở xã hội vượt 153.000 tỷ đồng
Theo Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, chương trình cho vay nhà ở xã hội ban đầu có quy mô 120.000 tỷ đồng, với sự tham gia của 4 ngân hàng thương mại nhà nước. Đến nay, số lượng ngân hàng tham gia đã tăng lên 11, đưa quy mô chương trình lên hơn 153.000 tỷ đồng.
Tuy nhiên, tính đến ngày 31/8, doanh số giải ngân mới đạt khoảng 17.500 tỷ đồng, tăng khoảng 9.950 tỷ đồng so với cuối năm 2025. Khoảng cách giữa quy mô vốn đăng ký và lượng vốn giải ngân cho thấy việc mở rộng chương trình chưa đồng nghĩa với khả năng đưa vốn vào thực tế tương ứng.
Đối với chương trình cho vay người trẻ dưới 35 tuổi mua nhà ở xã hội, được triển khai từ ngày 31/5/2025, doanh số giải ngân đến cuối tháng 8/2026 đạt khoảng 577 tỷ đồng, dư nợ khoảng 531 tỷ đồng.
Lãi suất chương trình đã được điều chỉnh 6 lần. Hiện, mức áp dụng là 7%/năm đối với chủ đầu tư và 6,5%/năm đối với người mua nhà. Thời gian hưởng lãi suất ưu đãi tương ứng là 3 năm đối với chủ đầu tư và 5 năm đối với người mua nhà.
Theo Ngân hàng Nhà nước, một trong những nguyên nhân ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân là nguồn cung nhà ở xã hội còn hạn chế. Khi số lượng dự án đủ điều kiện triển khai và đáp ứng nhu cầu vay vốn chưa nhiều, khả năng hấp thụ nguồn tín dụng cũng bị giới hạn.
Bên cạnh đó, việc giải ngân được thực hiện theo tiến độ thi công, căn cứ khối lượng hoàn thành và nhu cầu vốn thực tế của chủ đầu tư. Vì vậy, quy mô tín dụng đăng ký không phản ánh trực tiếp lượng vốn có thể giải ngân ngay tại một thời điểm.
Thời gian tới, Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục chỉ đạo các chi nhánh Ngân hàng Nhà nước khu vực và tổ chức tín dụng tích cực triển khai chương trình, đồng thời phối hợp với Bộ Xây dựng để theo dõi quá trình thực hiện.
Như vậy, khả năng tiếp cận vốn vay mua nhà ở xã hội phụ thuộc không chỉ vào quy mô tín dụng mà còn vào nguồn cung dự án, tiến độ triển khai và điều kiện vay vốn. Trong bối cảnh lãi suất có xu hướng biến động, chi phí vay dài hạn tiếp tục là yếu tố ảnh hưởng đến quyết định mua nhà của người dân.
