Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức tới Czech (Cộng hòa Séc) từ ngày 18-20/1, Thủ tướng Việt Nam Phạm Minh Chính và Thủ tướng Cộng hòa Séc- Petr Fiala đã nhất trí nâng cấp quan hệ hai nước lên mức “Đối tác Chiến lược”. Đây là bước ngoặt quan trọng, đưa Czech trở thành quốc gia Trung Đông Âu đầu tiên trong Liên minh châu Âu (EU) có quan hệ Đối tác Chiến lược với Việt Nam, đồng thời đánh dấu Việt Nam là quốc gia Đông Nam Á đầu tiên đạt được vị trí này với Czech.

Czech (Séc) đánh giá cao vai trò của Việt Nam trong khu vực Đông Nam Á
Czech đánh giá cao vai trò của Việt Nam trong khu vực Đông Nam Á, đặc biệt là trong lĩnh vực kinh tế – thương mại. Bộ trưởng Công Thương Czech, ông Lukáše Vlčka, nhấn mạnh:
“Việt Nam là đối tác kinh tế thương mại quan trọng nhất Đông Nam Á của Cộng hòa Czech.”
Hai nước đã xây dựng mối quan hệ hợp tác kinh tế song phương vững mạnh, với kim ngạch thương mại hai chiều đạt 3,8 tỷ USD vào năm 2024. Việt Nam xuất khẩu các sản phẩm chủ lực như quần áo, giày dép, cà phê, và nhập khẩu từ Czech các mặt hàng như sản phẩm cơ khí, hóa chất, dược phẩm, thủy tinh. Czech cũng mong muốn đẩy mạnh hợp tác trong các ngành công nghiệp quốc phòng, sản xuất ô tô và năng lượng.
Các dự án đầu tư tiêu biểu của Cộng hòa Séc tại Việt Nam
Nhiều dự án đầu tư của Czech tại Việt Nam đã ghi dấu ấn quan trọng, điển hình là:
- Tập đoàn Skoda: Dự kiến sản xuất 30.000 xe tại Việt Nam mỗi năm từ năm 2025.
- Sev.en Global Investments: Khoản đầu tư lớn vào nhà máy Nhiệt điện Mông Dương 2, được coi là dự án đầu tư lớn nhất của Czech tại Việt Nam và cả EU.
- Hiện tại, Czech có 41 dự án FDI tại Việt Nam với tổng vốn đầu tư 92 triệu USD, tập trung vào các lĩnh vực chế biến, chế tạo và khai khoáng.
Hai bên cam kết tăng cường hợp tác trên nhiều lĩnh vực. Các ưu tiên bao gồm:
- Lĩnh vực truyền thống: Quốc phòng – an ninh, thương mại – đầu tư, giáo dục – đào tạo, văn hóa – du lịch.
- Lĩnh vực mở rộng: Năng lượng tái tạo, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, kinh tế xanh, công nghệ thông tin, y tế và an ninh lương thực.
Phó Chủ tịch Liên đoàn Công nghiệp Vận tải Czech, ông František Chaloupecký, khẳng định:
“Không có một đất nước nào trên thế giới gần gũi với Czech về cả quan hệ Chính phủ, văn hóa, thương mại như Việt Nam.”
Hai Thủ tướng cũng nhất trí cần mở đường bay trực tiếp Praha – Hà Nội để thúc đẩy giao lưu nhân dân và du lịch, đồng thời đề xuất thành lập trung tâm văn hóa Czech tại Việt Nam nhằm tăng cường sự hiểu biết giữa nhân dân hai nước.

Động lực chính để nâng kim ngạch thương mại hai chiều
Thủ tướng Phạm Minh Chính đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc khai thác tối đa các hiệp định thương mại giữa Việt Nam và EU, xem đây là động lực chính để nâng kim ngạch thương mại hai chiều lên 5 tỷ USD trong những năm tới. Ông khuyến nghị doanh nghiệp hai nước tăng cường kết nối, hợp tác chặt chẽ nhằm đưa mối quan hệ kinh tế đi vào chiều sâu, mang lại hiệu quả thực chất và bền vững.
Đặc biệt, Thủ tướng đề cập đến vai trò quan trọng của Hiệp định EVFTA và EVIPA trong việc tạo điều kiện thuận lợi cho dòng vốn FDI, bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư, và mở rộng cơ hội hợp tác kinh tế. Ông kêu gọi Czech thúc đẩy EU sớm phê chuẩn Hiệp định Bảo hộ đầu tư Việt Nam – EU (EVIPA), đồng thời khuyến khích các doanh nghiệp Việt Nam tận dụng hiệu quả các hiệp định này để đẩy mạnh đầu tư vào thị trường EU, trong đó cộng hòa Séc là một đối tác chiến lược.
Ngoài ra, Thủ tướng Phạm Minh Chính cũng nêu bật vấn đề “thẻ vàng” IUU, một rào cản lớn đối với xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang EU. Ông đề nghị Czech tích cực ủng hộ Việt Nam trong việc vận động Ủy ban châu Âu (EC) sớm gỡ bỏ “thẻ vàng”. Điều này không chỉ giúp cải thiện chuỗi cung ứng thủy sản bền vững mà còn mở ra cơ hội tăng trưởng xuất khẩu mạnh mẽ hơn trong ngành này.
Chuyến thăm chính thức đầu tiên của Thủ tướng Việt Nam đến Czech sau 6 năm, diễn ra từ ngày 18-20/1 theo lời mời của Thủ tướng Fiala. không chỉ củng cố mối quan hệ truyền thống lâu đời mà còn mở ra một chương mới trong quan hệ hợp tác giữa hai quốc gia. Việc nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược đã khẳng định vị thế của Việt Nam trong chiến lược ngoại giao của Czech và khu vực EU, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững và toàn diện giữa hai nước.