Các biện pháp thuế quan gây tranh cãi

Liên minh châu Âu (EU) vào 4/10 vừa qua đã bỏ phiếu thông qua quyết định áp thuế nhập khẩu chính thức đối với các dòng xe điện chạy pin (Battery Electric Vehicles – BEVs) sản xuất tại Trung Quốc. Đây là động thái mà Ủy ban châu Âu cho rằng nhằm chống lại việc Trung Quốc trợ cấp không công bằng cho ngành công nghiệp xe điện của mình và bảo vệ các nhà sản xuất xe điện trong khu vực châu Âu khỏi “mối đe dọa kinh tế”.
Trong thông báo chính thức của mình, EU nêu rõ: “Hôm nay, đề xuất của Ủy ban châu Âu về việc áp dụng các biện pháp thuế quan đối với xe điện chạy pin (BEVs) nhập khẩu từ Trung Quốc đã nhận được sự ủng hộ cần thiết từ các quốc gia thành viên EU để tiến hành áp dụng các biện pháp này”.
Trước đó, vào tháng 6, EU đã thông báo kế hoạch áp thuế cao hơn đối với xe điện Trung Quốc với lý do rằng các công ty này được hưởng lợi quá mức từ các khoản trợ cấp không công bằng. Tháng 7, các biện pháp thuế tạm thời đã được áp dụng, nhưng sau đó được điều chỉnh vào tháng 9 sau khi xem xét các ý kiến đóng góp từ các bên liên quan.
Trong một tuyên bố mới nhất vào ngày 4/10, Phòng Thương mại Trung Quốc tại EU đã bày tỏ sự “thất vọng sâu sắc” với kết quả bỏ phiếu, và cho biết họ “rất không hài lòng với việc EU áp dụng các biện pháp bảo hộ thương mại”.
Phòng Thương mại Trung Quốc cũng kêu gọi EU thận trọng với các biện pháp cuối cùng, đề nghị hoãn việc thực thi và tập trung tìm giải pháp thông qua các cuộc đàm phán. Mặc dù EU đã thông qua quyết định áp thuế, nhưng họ vẫn đang tìm kiếm các giải pháp khác để tránh những hậu quả nghiêm trọng về mặt kinh tế và thương mại.
Phản ứng của các doanh nghiệp ô tô và chính phủ châu Âu
Các nhà sản xuất ô tô lớn ở châu Âu, đặc biệt là ở Đức, đã phản đối mạnh mẽ quyết định của EU. Các hãng xe hàng đầu như Mercedes-Benz và BMW đã lên tiếng chỉ trích quyết định này và cảnh báo về những hệ lụy tiềm ẩn cho ngành công nghiệp ô tô châu Âu.
Mercedes-Benz gọi quyết định áp thuế là một “sai lầm” và kêu gọi Ủy ban châu Âu trì hoãn việc thực thi. BMW, trong khi đó, nhận định rằng động thái này là một “dấu hiệu chết chóc” cho ngành công nghiệp ô tô châu Âu. Cả hai hãng xe đều cho rằng EU cần phải tiếp tục đàm phán với chính phủ Trung Quốc để tránh một cuộc chiến thương mại.
Volkswagen, hãng xe đang đối mặt với khó khăn nghiêm trọng về tài chính, cũng cho rằng áp thuế không phải là giải pháp đúng đắn và không giúp nâng cao khả năng cạnh tranh của ngành công nghiệp ô tô châu Âu. Họ nhấn mạnh rằng một giải pháp thông qua đàm phán vẫn có thể đạt được trước khi các biện pháp thuế chính thức có hiệu lực vào cuối tháng này.
Các hãng xe khác như Volvo Cars, thuộc sở hữu của tập đoàn Geely Holdings của Trung Quốc, cho biết họ sẽ tiếp tục thực hiện chiến lược sản xuất xe tại nơi mà họ bán và đã đầu tư dài hạn vào châu Âu. Trong khi đó, Stellantis, một tập đoàn xe hơi Pháp-Ý, đã nhấn mạnh rằng ngành công nghiệp đang phải đối mặt với áp lực kép từ việc giảm lượng phát thải CO2 và sự cạnh tranh từ Trung Quốc. Stellantis cho rằng việc duy trì sự ổn định trong chính sách hỗ trợ nhu cầu của thị trường là điều cần thiết hơn bao giờ hết.
Chính phủ Đức cũng đã bày tỏ lo ngại về nguy cơ một cuộc chiến thương mại giữa EU và Trung Quốc. Bộ trưởng Tài chính Đức Christian Lindner đã kêu gọi Ủy ban châu Âu không làm gia tăng căng thẳng với Trung Quốc và cần tìm kiếm một giải pháp thông qua đàm phán thay vì đối đầu thương mại.
Phản ứng của Trung Quốc cũng không kém phần gay gắt. Phòng Thương mại Trung Quốc tại EU tuyên bố rằng quyết định của EU là một biện pháp bảo hộ thương mại không công bằng và có động cơ chính trị. Họ cảnh báo rằng các biện pháp này không chỉ gây thiệt hại cho các doanh nghiệp Trung Quốc mà còn ảnh hưởng đến các công ty quốc tế đang sản xuất xe điện tại Trung Quốc.
Nguy cơ cuộc chiến thương mại EU-Trung Quốc
Việc áp dụng thuế quan lên xe điện Trung Quốc có thể đẩy EU và Trung Quốc vào một cuộc chiến thương mại toàn diện. Trung Quốc đã bắt đầu thực hiện các biện pháp trả đũa bằng cách khởi động cuộc điều tra chống bán phá giá đối với các sản phẩm xuất khẩu từ EU như thịt lợn, rượu brandy, và các sản phẩm sữa. Điều này làm gia tăng lo ngại rằng mối quan hệ thương mại giữa hai bên sẽ trở nên căng thẳng hơn nữa.
Một trong những mối lo ngại lớn của các quốc gia EU, đặc biệt là Đức, là phản ứng từ phía Trung Quốc. Đức, quốc gia có ngành công nghiệp ô tô mạnh mẽ và phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu sang Trung Quốc, đặc biệt lo ngại về những hậu quả mà các biện pháp trả đũa từ phía Trung Quốc có thể gây ra.
Pháp, một trong những nước ủng hộ mạnh mẽ nhất cho các biện pháp thuế quan, đã kêu gọi EU phải có hành động quyết liệt để bảo vệ ngành công nghiệp xe điện của mình trước sự cạnh tranh không công bằng từ Trung Quốc. Trong khi đó, Đức, quốc gia có nhiều công ty ô tô lớn, lại lo ngại về việc gây tổn hại đến mối quan hệ kinh tế với Trung Quốc.
Mặc dù đã thông qua quyết định áp thuế, EU vẫn để ngỏ khả năng tiếp tục đàm phán với Trung Quốc nhằm tìm kiếm một giải pháp hòa giải. Tuy nhiên, cho đến khi một giải pháp cuối cùng được đạt được, các biện pháp thuế quan vẫn sẽ có hiệu lực, và nguy cơ về một cuộc chiến thương mại toàn diện vẫn đang hiện hữu.