0
0
Phát biểu tại Hội nghị phát triển thị trường chứng khoán năm 2026 tổ chức ngày 20/3/2026, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết phải nâng vai trò của thị trường chứng khoán trong bối cảnh dư địa tín dụng ngân hàng thu hẹp, khi nhu cầu vốn cho tăng trưởng được ước tính lên tới 38,5 triệu tỷ đồng.
Trong bối cảnh nền kinh tế bước vào giai đoạn tăng trưởng mới với yêu cầu cao hơn về quy mô và chất lượng, bài toán huy động nguồn lực đang đặt ra những thách thức lớn đối với hệ thống tài chính. Khi tín dụng ngân hàng không còn nhiều dư địa mở rộng, thị trường chứng khoán được xác định sẽ giữ vai trò trung tâm trong việc cung ứng nguồn vốn trung và dài hạn.
Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng: Định vị thị trường chứng khoán là kênh dẫn vốn trung và dài hạn chủ lực
Theo Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng, mục tiêu tăng trưởng kinh tế giai đoạn 2026-2030 được đặt ở mức hai con số. Cùng với đó, thu nhập bình quân đầu người đến năm 2030 dự kiến đạt khoảng 8.500 USD. Tầm nhìn đến năm 2045 hướng tới việc đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển có nền công nghiệp hiện đại.
Để đạt được các mục tiêu trên, tổng nhu cầu vốn đầu tư cho nền kinh tế, bao gồm cả hạ tầng, được xác định tối thiểu khoảng 38,5 triệu tỷ đồng. Tuy nhiên, khả năng đáp ứng từ ngân sách Nhà nước chỉ vào khoảng 20%, phần còn lại tương đương 80% phải huy động từ khu vực ngoài ngân sách.
Trong nhiều năm qua, hệ thống ngân hàng là kênh cung ứng vốn chủ yếu cho nền kinh tế. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, dư địa của chính sách tiền tệ đang dần thu hẹp. Việc mở rộng tín dụng phải đi kèm với kiểm soát lạm phát và đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô, khiến khả năng tăng trưởng tín dụng không còn lớn như trước. Theo đánh giá của Bộ trưởng Tài chính, khi tín dụng ngân hàng đã tiến sát ngưỡng, vai trò huy động vốn từ thị trường chứng khoán trở nên “vô cùng nặng nề, thách thức nhưng cũng mở ra cơ hội rất lớn” đối với các nhà đầu tư và tổ chức tham gia thị trường.
Thị trường chứng khoán được giao vai trò dẫn vốn trung và dài hạn
Việc định vị lại vai trò của thị trường chứng khoán phản ánh yêu cầu tái cấu trúc hệ thống tài chính theo hướng cân bằng hơn giữa thị trường vốn và tín dụng ngân hàng. Trong bối cảnh nhu cầu vốn lên tới hàng chục triệu tỷ đồng, một thị trường vốn phát triển đủ sâu và ổn định được xem là điều kiện cần thiết.
Thực tế cho thấy thị trường chứng khoán Việt Nam đã có những bước phát triển đáng kể trong thời gian qua. Quy mô thị trường liên tục được mở rộng, số lượng nhà đầu tư tăng nhanh, thanh khoản cải thiện rõ rệt. Tuy nhiên, so với yêu cầu mới, khả năng dẫn vốn trung và dài hạn vẫn còn hạn chế.
Một trong những vấn đề nổi bật là chất lượng doanh nghiệp niêm yết chưa đồng đều. Bên cạnh các doanh nghiệp lớn có nền tảng tài chính tốt, vẫn tồn tại nhiều doanh nghiệp chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu về quản trị và công bố thông tin. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến độ tin cậy của thị trường.
Bên cạnh đó, mức độ minh bạch thông tin và chuẩn mực báo cáo tài chính chưa đồng bộ cũng là rào cản trong việc thu hút dòng vốn dài hạn, đặc biệt là từ nhà đầu tư nước ngoài. Trong khi đó, cấu trúc nhà đầu tư hiện vẫn nghiêng nhiều về phía cá nhân, khiến thị trường dễ chịu tác động bởi yếu tố tâm lý và biến động ngắn hạn. Những yếu tố này cho thấy, để đảm nhận vai trò dẫn vốn chủ lực, thị trường chứng khoán không chỉ cần mở rộng quy mô mà còn phải nâng cao chất lượng toàn diện, từ doanh nghiệp niêm yết đến cơ chế vận hành.
Đẩy mạnh cải cách thể chế, hạ tầng và kỷ luật thị trường
Trước yêu cầu phát triển mới, các cơ quan quản lý đang triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm nâng cao chất lượng thị trường chứng khoán. Bộ Tài chính Việt Nam và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước được giao phối hợp với các bộ, ngành để tháo gỡ các rào cản liên quan đến nhà đầu tư, chuẩn mực báo cáo tài chính và quá trình thoái vốn Nhà nước.
Một trong những trọng tâm là hoàn thiện thể chế pháp lý theo hướng minh bạch, đồng bộ và tiệm cận chuẩn mực quốc tế. Việc sớm áp dụng IFRS (chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế) được nhấn mạnh nhằm nâng cao chất lượng thông tin tài chính, tăng khả năng so sánh giữa các doanh nghiệp và đáp ứng yêu cầu của nhà đầu tư quốc tế.
Song song với đó, yêu cầu nâng cao chuẩn mực quản trị công ty đại chúng và tăng cường bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư được đặt ra như một nền tảng quan trọng để củng cố niềm tin thị trường. Về phát triển thị trường, việc triển khai các đề án nâng hạng và tái cấu trúc được xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Thị trường cần mở rộng quy mô thông qua đa dạng hóa sản phẩm và gia tăng nguồn cung hàng hóa chất lượng.
Trong đó, thúc đẩy cổ phần hóa, thoái vốn Nhà nước gắn với niêm yết trên thị trường chứng khoán được xem là giải pháp quan trọng nhằm bổ sung nguồn cung. Đồng thời, việc khuyến khích các doanh nghiệp lớn, bao gồm cả doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, tham gia thị trường sẽ góp phần nâng cao chất lượng và sức hấp dẫn của thị trường.
Một nội dung quan trọng khác là phát triển cơ sở nhà đầu tư theo hướng chuyên nghiệp. Việc mở rộng nhà đầu tư tổ chức và các quỹ đầu tư chuyên nghiệp được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng dòng vốn ổn định, dài hạn, giúp giảm thiểu biến động ngắn hạn. Bên cạnh đó, yêu cầu hiện đại hóa hạ tầng thị trường được đặt ra với tiêu chuẩn cao. Hệ thống giao dịch, thanh toán và bù trừ cần được hoàn thiện theo chuẩn quốc tế nhằm đảm bảo vận hành an toàn, thông suốt và hiệu quả.
Cùng với các giải pháp phát triển, yếu tố kỷ luật thị trường được nhấn mạnh là nền tảng cốt lõi. Công tác thanh tra, giám sát cần được tăng cường, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm nhằm đảm bảo môi trường giao dịch minh bạch, công bằng. Đối với các thành viên thị trường, yêu cầu nâng cao chất lượng được đặt ra rõ ràng. Các công ty chứng khoán cần củng cố năng lực tài chính, tăng cường quản trị rủi ro và phát triển các sản phẩm đầu tư hiện đại. Các doanh nghiệp niêm yết phải nâng cao chất lượng quản trị, minh bạch hoạt động sản xuất kinh doanh.
Trong khi đó, các tổ chức cung cấp dịch vụ như kiểm toán, định giá và xếp hạng tín nhiệm được yêu cầu nâng cao tính độc lập, khách quan và chuyên nghiệp nhằm nâng cao độ tin cậy của thông tin trên thị trường chứng khoán.
