0
0
Tổng thống Donald Trump cho biết ông sẽ bổ nhiệm hai vị trí lãnh đạo quan trọng – Fed và BLS – có ảnh hưởng lớn đến nền kinh tế Mỹ ngay trong tuần này.
Đây là những cuộc bổ nhiệm then chốt: Ủy viên Cục Thống kê Lao động (Bureau of Labor Statistics – BLS) sẽ chịu trách nhiệm cung cấp dữ liệu kinh tế đáng tin cậy cho hàng nghìn doanh nghiệp, nhà tuyển dụng và cơ quan chính phủ – những tổ chức dựa vào các số liệu này để đưa ra các quyết định đầu tư và tuyển dụng.
Còn thành viên Hội đồng Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang (Federal Reserve Board of Governors) sẽ nắm lá phiếu quan trọng trong việc thiết lập lãi suất của ngân hàng trung ương, và thậm chí có thể trở thành một “chủ tịch Fed trong bóng tối”, sẵn sàng kế nhiệm vị trí cao nhất vào tháng Năm tới.
Tuy nhiên, những hành động và phát ngôn gần đây của Trump liên quan đến cả hai vị trí trên có thể đã làm tổn hại đến uy tín của người kế nhiệm. Điều đó tiềm ẩn nguy cơ làm suy giảm niềm tin vào nền kinh tế Mỹ.
Tân ủy viên BLS
Hôm thứ Sáu, Trump đã sa thải Tiến sĩ Erika McEntarfer – ủy viên Cục Thống kê Lao động – với cáo buộc không có bằng chứng rằng bà đã “thao túng dữ liệu” nhằm làm suy yếu nhiệm kỳ tổng thống của ông. Đến Chủ nhật, Trump tuyên bố ông sẽ chỉ định người thay thế trong vài ngày tới.
“Việc sa thải ủy viên Cục Thống kê Lao động là điều đáng nghi vấn, trừ khi có sự thao túng số liệu – điều mà chúng ta chưa thấy bằng chứng nào – vì vậy đây có vẻ là hành động ‘bắn người đưa tin’,” ông Robert Ruggirello, giám đốc đầu tư tại Brave Eagle Wealth Management nhận xét.
Dù những điều chỉnh số liệu vừa qua gây bất ngờ vì mức độ lớn, nhưng chúng không hoàn toàn bất ngờ. Theo các nhà kinh tế của Goldman Sachs, chúng phù hợp với các chỉ số khác mà giới phân tích đang theo dõi và góp phần phác họa một bức tranh rõ ràng hơn về nền kinh tế. “Các chỉ số việc làm quan trọng khác đã giảm tốc đáng kể trong những tháng gần đây,” nhà kinh tế Jan Hatzius của Goldman Sachs viết. “Tổng hợp lại, dữ liệu kinh tế xác nhận quan điểm của chúng tôi rằng nền kinh tế Mỹ đang tăng trưởng dưới mức tiềm năng.”
Điều quan trọng là, nhiều doanh nghiệp và cơ quan chính phủ phụ thuộc vào dữ liệu của BLS để ra quyết định đầu tư, trả lương và tuyển dụng. Đặc biệt, Cục Dự trữ Liên bang dựa vào các dữ liệu đó để hoạch định chính sách tiền tệ và quyết định lãi suất. Chủ tịch Fed Jerome Powell tuần trước từng nói toàn bộ nền kinh tế phụ thuộc vào dữ liệu mạnh.
Nếu không có dữ liệu đáng tin cậy, Fed, các CEO và nhà đầu tư sẽ như đang “bay trong bóng tối”. Vì vậy, người kế nhiệm tiếp theo của BLS sẽ bắt đầu nhiệm kỳ trong thế thiếu ổn định. Những cáo buộc của Trump đã nâng mức độ rủi ro cho bất kỳ ai thay thế McEntarfer.
“Điều quan trọng là người được đề cử phải có khả năng được Thượng viện phê chuẩn với đa số áp đảo,” David Kelly, chiến lược gia toàn cầu trưởng tại JPMorgan nói. “Nếu một người rõ ràng mang tính đảng phái được bổ nhiệm vào vị trí này, người ta sẽ đặt dấu hỏi.”
Thành viên Fed kế tiếp
Trong khi đó, thành viên Hội đồng Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang Adriana Kugler tuyên bố sẽ từ chức sớm, có hiệu lực từ ngày 8/8. Với ghế trống này, ông Trump có thể đề cử người thay thế, chờ Thượng viện phê chuẩn.
Trong nhiều tháng qua, Tổng thống Trump đã đe dọa sa thải và thay thế Powell, dù sau đó luôn rút lại lời đe dọa. Việc Kugler rút lui mở ra cơ hội để Trump bổ nhiệm một người có quan điểm tương đồng – ủng hộ việc cắt giảm lãi suất mạnh và nhanh chóng.
Về lý thuyết, người này có thể trở thành chủ tịch Fed kế tiếp sau khi Powell rời nhiệm sở. Trump thậm chí có thể tiết lộ ngầm điều đó khi công bố người được chọn, tạo ra hình ảnh một “chủ tịch Fed trong bóng tối” – điều mà nhiều nhà kinh tế lo ngại sẽ làm suy yếu quyền lực và hiệu quả điều hành của Powell.
Tuy nhiên, dù người được Trump bổ nhiệm bỏ phiếu theo hướng nào, họ cũng có thể bị cáo buộc là chịu ảnh hưởng chính trị, từ đó làm suy yếu tính độc lập của Fed.
Fed rất coi trọng sự độc lập của mình. Powell và đa số các nhà kinh tế, trong và ngoài Fed, đều cho rằng khả năng đưa ra các quyết định phi đảng phái – dù đôi khi không được lòng công chúng – là yếu tố then chốt cho sức mạnh của nền kinh tế Mỹ. Khả năng đưa ra các chính sách có thể gây thiệt hại cho việc làm nhưng kiểm soát lạm phát – hoặc ngược lại – chính là đặc trưng của Fed.
Điều gì đang bị đe dọa?
Trump tuyên bố nền kinh tế dưới thời ông rất mạnh, và dữ liệu phần lớn đã xác nhận điều đó – dù có một vài ngoại lệ quan trọng – cho đến khi báo cáo việc làm hôm thứ Sáu cho thấy thị trường lao động đang suy yếu đáng kể.
Một nền kinh tế mạnh luôn quan trọng với bất kỳ tổng thống nào, nhưng đặc biệt với Trump – người đang tiến hành một “thí nghiệm lớn” với các mức thuế cao chưa từng có, làm đảo lộn cục diện thương mại toàn cầu suốt thế kỷ qua. Ông Trump cho rằng thuế quan ông đưa ra không làm nền kinh tế suy yếu hay gây ra lạm phát đáng kể, nhưng các nhà kinh tế thì cho rằng đó chỉ là vấn đề thời gian.
Sự bất ổn mà Trump đang tạo ra khi làm suy giảm tính chính xác của dữ liệu kinh tế và sự độc lập của Fed có thể bào mòn niềm tin của doanh nghiệp, nhà đầu tư và người tiêu dùng đối với nền kinh tế Mỹ.
Điều đó cũng có thể phản tác dụng với mục tiêu chính của Trump là giảm lãi suất: nếu dữ liệu không còn đáng tin, nhà đầu tư có thể rút khỏi trái phiếu chính phủ Mỹ, khiến lợi suất trái phiếu tăng, từ đó làm chi phí sinh hoạt của người dân Mỹ cao hơn.
Theo: CNN
