0
0
Sự chênh lệch giữa tốc độ tăng trưởng tín dụng và khả năng huy động vốn đang trở thành yếu tố gây sức ép đáng kể lên mặt bằng lãi suất trong hệ thống ngân hàng. Các báo cáo mới nhất từ nhiều tổ chức phân tích cho thấy xu hướng tín dụng huy động lệch pha sẽ tiếp tục kéo dài, khiến lãi suất huy động có khả năng tăng thêm trong những tháng cuối năm 2025 và duy trì đà tăng sang năm 2026.
Tín dụng tăng mạnh kéo theo áp lực điều chỉnh lãi suất huy động
Theo đánh giá trong báo cáo mới công bố của một ngân hàng thương mại lớn, tín dụng toàn hệ thống đến cuối tháng 10 đã tăng vượt mốc 15% so với đầu năm – mức tăng cao nhất trong nhiều năm gần đây. Trong khi đó, huy động vốn chỉ cải thiện ở mức độ vừa phải và không theo kịp nhu cầu mở rộng tín dụng, tạo ra sự mất cân đối tạm thời trong cấu trúc nguồn vốn.
Sự chênh lệch này buộc các ngân hàng phải tính đến việc nâng lãi suất để thu hút dòng tiền, đặc biệt ở nhóm ngân hàng thương mại cổ phần – nơi tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR) thường ở mức cao hơn. Một số tổ chức ước tính lãi suất kỳ hạn 6 tháng đã tăng thêm hơn 0,3 điểm phần trăm và vẫn còn dư địa tăng nhẹ từ nay đến cuối năm. Tuy nhiên, xu hướng tăng dự kiến sẽ có tính chọn lọc, tập trung vào các ngân hàng cần củng cố hệ số an toàn vốn hoặc phải đáp ứng tốc độ tăng trưởng tín dụng nhanh.
Dữ liệu thị trường cho thấy nhu cầu tín dụng thường tăng mạnh vào quý cuối năm, khiến các ngân hàng phải cạnh tranh nhiều hơn trong hoạt động tín dụng huy động. Một số công ty chứng khoán ghi nhận mức tăng ấn tượng của tín dụng so với huy động trong ba quý đầu năm, đồng thời cảnh báo rằng áp lực hút vốn có thể buộc nhiều ngân hàng tiếp tục điều chỉnh biểu lãi suất huy động.
Không chỉ dừng lại ở các kênh truyền thống, nhiều ngân hàng đã triển khai thêm các chương trình khuyến mại như tặng quà, cộng lãi suất, quay số trúng thưởng nhằm thu hút khách hàng mới. Diễn biến này phản ánh sự cạnh tranh ngày càng gay gắt khi nguồn vốn trên thị trường đang phân tán và người gửi tiền có xu hướng ưu tiên các kỳ hạn ngắn – trung hạn để đón đầu chu kỳ tăng lãi suất.
Triển vọng lãi suất 2026: Phụ thuộc vào thanh khoản, đầu tư công và chính sách điều hành
Các chuyên gia kinh tế nhận định xu hướng tăng lãi suất trong năm 2026 gần như là khó tránh nếu tình trạng tín dụng tăng nhanh hơn huy động tiếp tục kéo dài. Một số báo cáo dự báo lãi suất huy động có thể tăng thêm khoảng nửa điểm phần trăm trong năm tới, tùy thuộc vào mức độ cải thiện của cán cân thanh khoản trong hệ thống ngân hàng.
Một yếu tố quan trọng tác động đến mặt bằng tín dụng huy động và lãi suất năm 2026 là tiến độ giải ngân đầu tư công. Nếu giải ngân diễn ra đúng tiến độ, dòng tiền quay trở lại hệ thống ngân hàng sẽ nhanh hơn, giúp giảm bớt áp lực tăng lãi suất. Ngược lại, nếu giải ngân chậm, dòng vốn bị “giam” lâu hơn và khiến thanh khoản thị trường tiếp tục bị siết lại.
Bên cạnh đó, diễn biến kinh tế vĩ mô toàn cầu, đặc biệt là chính sách lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ, cũng ảnh hưởng trực tiếp đến kỳ vọng lãi suất trong nước. Nếu Fed sớm chuyển sang chu kỳ giảm lãi suất, chi phí huy động vốn ngoại tệ có thể giảm, qua đó tạo thêm dư địa cho Ngân hàng Nhà nước điều hành lãi suất theo hướng hỗ trợ thanh khoản.
Diễn biến trên thị trường những tuần gần đây cho thấy mặt bằng lãi suất huy động đang tăng ở cả kỳ hạn ngắn và dài. Nhiều ngân hàng thương mại cổ phần đã điều chỉnh mạnh biểu lãi suất, đặc biệt ở kỳ hạn 6 đến 12 tháng. Trong khi đó, nhóm ngân hàng thương mại Nhà nước vẫn duy trì lãi suất ở vùng thấp, giữ vai trò ổn định thị trường và hạn chế đà tăng quá nhanh của toàn hệ thống.
Đối với người gửi tiền, mặt bằng lãi suất đang nhích lên tạo ra cơ hội “khóa” mức sinh lời tốt hơn đối với các kỳ hạn trung – dài hạn. Tuy nhiên, các chuyên gia cũng khuyến nghị người gửi cần theo dõi sát diễn biến thị trường và lựa chọn kỳ hạn phù hợp với nhu cầu tài chính cá nhân.
Với doanh nghiệp, xu hướng tăng lãi suất có thể làm gia tăng chi phí vốn, vì vậy việc chủ động điều chỉnh kế hoạch dòng tiền và tái cơ cấu kỳ hạn vay được đánh giá là cần thiết. Trong bối cảnh tín dụng được dự báo tăng mạnh, việc quản lý rủi ro tài chính sẽ có vai trò quan trọng không kém so với việc mở rộng hoạt động kinh doanh.
