0
0
Lãi suất huy động đang nhích tăng do áp lực thanh khoản và cạnh tranh thu hút vốn, khiến biên lãi ròng (NIM) của các ngân hàng tiếp tục thu hẹp trong quý III/2025. Khi chi phí vốn tăng nhanh hơn lợi suất cho vay, dư địa cải thiện NIM trong thời gian tới được đánh giá là rất hạn chế.
Chi phí vốn tăng nhanh, NIM giảm tốc rõ rệt
Báo cáo tài chính quý III/2025 của các ngân hàng cho thấy NIM tiếp tục xu hướng giảm như các quý trước. Cụ thể, ACB giảm từ 3,39% quý I xuống 3,02% quý III; BIDV từ 2,22% xuống 2,08%; MB từ 4,17% xuống 4,02%; Techcombank từ 3,98% xuống 3,66%; VietinBank từ 2,76% xuống 2,57%; Vietcombank gần như đi ngang ở mức 2,68–2,69%; VPBank từ 5,8% xuống 5,38%…
Theo Công ty Chứng khoán Rồng Việt (VDSC), biên lãi ròng toàn ngành trong quý III giảm thêm 10 điểm cơ bản so với quý II, còn khoảng 3% – mức thấp nhất kể từ đầu năm và thấp hơn 30 điểm cơ bản so với cùng kỳ 2024. Lợi suất tài sản sinh lãi bình quân giảm xuống 6,5%, trong khi chi phí vốn tăng lên 3,9%, chủ yếu do các ngân hàng phải nâng lãi suất huy động để duy trì thanh khoản.
Một lãnh đạo ngân hàng cho biết, “chi phí vốn tăng nhanh trong khi dư địa tăng lãi suất cho vay bị giới hạn khiến NIM khó cải thiện mạnh”. Dù tín dụng tăng trưởng 15,09% tính đến cuối tháng 10/2025 – cao nhất trong 5 năm – nhưng huy động vốn chỉ tăng 10,99%, khiến khoảng cách giữa tăng trưởng tín dụng và huy động nới rộng hơn 4 điểm phần trăm, tạo áp lực lên thanh khoản hệ thống.
Để bù đắp, các ngân hàng tăng cường giao dịch trên thị trường liên ngân hàng, đồng thời được hỗ trợ thanh khoản từ Kho bạc Nhà nước với hơn 100.000 tỷ đồng tiền gửi có kỳ hạn. Tuy nhiên, điều này chỉ mang tính tạm thời, trong khi CASA toàn hệ thống giảm còn 21,9%, khiến chi phí vốn bình quân tiếp tục tăng.
Triển vọng biên lãi ròng (NIM) vẫn chịu áp lực
Theo VDSC, trong quý III, nhóm ngân hàng tư nhân quy mô vừa tăng lãi suất huy động bình quân khoảng 25 điểm cơ bản so với quý trước; nhóm lớn tăng 20 điểm; nhóm quốc doanh tăng 5 điểm. Bình quân toàn hệ thống, lãi suất huy động đã tăng 15 điểm cơ bản trong quý III và 40 điểm kể từ đầu năm.
TS. Nguyễn Tú Anh – Giám đốc Nghiên cứu chính sách, Trường Đại học VinUni – cho rằng, nguyên nhân chính khiến lãi suất huy động tăng trở lại là chênh lệch lãi suất VND–USD mở rộng, khiến dòng vốn có xu hướng dịch chuyển ra ngoài, cùng với tâm lý thận trọng khi kỳ vọng lạm phát tăng. Cán cân thanh toán nửa đầu năm thâm hụt hơn 9,6 tỷ USD, trong đó dòng tiền ra từ khu vực tổ chức tín dụng và dân cư khoảng 13,5 tỷ USD, buộc Ngân hàng Nhà nước phải bán ngoại tệ để ổn định tỷ giá, đồng thời hút bớt thanh khoản hệ thống.
Trong bối cảnh đó, biên lãi ròng (NIM) được dự báo khó phục hồi trong các quý tới. Những ngân hàng có tỷ lệ CASA cao, kiểm soát tốt chi phí vốn và tối ưu danh mục cho vay sẽ duy trì được lợi thế. Ngược lại, nhóm phụ thuộc vào vốn ngắn hạn hoặc cho vay biên mỏng sẽ đối mặt với thách thức lớn về lợi nhuận.
Biên lãi ròng (NIM) của hệ thống ngân hàng Việt Nam đang chịu sức ép rõ rệt từ chi phí vốn tăng và lợi suất cho vay đi ngang. Dù hoạt động tín dụng vẫn tăng trưởng tích cực, song thanh khoản căng thẳng và xu hướng tăng lãi suất huy động khiến NIM nhiều khả năng chỉ đi ngang hoặc giảm nhẹ trong những quý tới, phản ánh giai đoạn điều chỉnh cần thiết của ngành ngân hàng.
