Sau một thời gian dài duy trì trạng thái trầm lắng, các thị trường mới nổi (EM) đang bước vào một giai đoạn phục hồi đầy mạnh mẽ, thu hút sự chú ý của dòng vốn toàn cầu.
Sự trỗi dậy này diễn ra trong bối cảnh các ngân hàng trung ương lớn trên thế giới đang dịch chuyển sang chính sách tiền tệ nới lỏng, đặc biệt là sự thay đổi từ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), cùng với sự chuyển dịch dòng vốn đầu tư khỏi các tài sản của Mỹ. Sự kết hợp của các yếu tố vĩ mô và động lực nội tại đã tạo ra một làn sóng lạc quan, được xem là mạnh mẽ nhất kể từ đầu năm 2021.
Sự thay đổi về tâm lý nhà đầu tư là một minh chứng rõ ràng nhất cho làn sóng lạc quan này. Theo một cuộc khảo sát gần đây của HSBC Holdings Plc với 100 nhà đầu tư đang quản lý khối tài sản lên đến 423 tỷ USD tại các thị trường mới nổi, tỷ lệ nhà đầu tư có quan điểm tích cực đã tăng vọt từ 44% lên 62% chỉ trong vòng ba tháng (từ tháng 6 đến tháng 9).
Đáng chú ý, tỷ lệ nhà đầu tư bi quan đã giảm đi một nửa, chỉ còn ở mức 7%. Các chuyên gia chiến lược từ Goldman Sachs Group Inc. nhận định rằng, thị trường mới nổi hiện không chỉ đang trong quá trình hồi phục đơn thuần, mà còn đang thể hiện một đà tăng trưởng vững vàng.
Điều này được củng cố bởi thực tế là tăng trưởng kinh tế của nhóm thị trường này trong năm nay đã vượt qua kỳ vọng ban đầu, bất chấp những áp lực gia tăng từ hàng rào thuế quan. Dữ liệu từ Bloomberg cũng cho thấy dấu hiệu tích cực khi các quỹ ETF tập trung vào tài sản EM đã ghi nhận dòng vốn ròng dương trong tháng 9, với riêng quỹ theo dõi cổ phiếu MSCI EM đã thu hút được 2,2 tỷ USD, sau một tháng 8 tương đối chững lại.
Chính sách tiền tệ nới lỏng tạo động lực cho thị trường mới nổi
Động lực chính thúc đẩy sự lạc quan lan rộng này là sự thay đổi trong chu kỳ chính sách tiền tệ toàn cầu, mà tâm điểm là việc Fed bắt đầu chu kỳ cắt giảm lãi suất. Theo ông Jon Harrison, Giám đốc điều hành chiến lược vĩ mô thị trường mới nổi tại GlobalData TS Lombard, việc Fed giảm lãi suất đã mở ra một “không gian chính sách” quan trọng cho các ngân hàng trung ương tại các quốc gia đang phát triển.
Điều này cho phép các nền kinh tế mới nổi có thể tiến hành nới lỏng chính sách tiền tệ và hạ lãi suất trong nước nhằm kích thích tăng trưởng nội địa, mà không còn quá lo ngại về nguy cơ dòng vốn đầu tư bị rút khỏi quốc gia để tìm kiếm lợi suất cao hơn tại Mỹ.
Các nhà kinh tế đang dự báo rằng, trong quý cuối năm, nhiều ngân hàng trung ương tại khu vực Châu Á, từ Hàn Quốc đến Thái Lan, có khả năng sẽ bắt đầu tiến hành hạ lãi suất. Bên cạnh đó, nhóm phân tích của Goldman Sachs, đứng đầu bởi Andrew Tilton, cũng đưa ra kỳ vọng tương tự, dự báo lãi suất chính sách sẽ giảm trên toàn khu vực Mỹ Latinh trong năm tới.
Song song với việc nới lỏng chính sách tiền tệ, sự suy yếu của đồng USD cũng đóng vai trò quan trọng trong việc khuyến khích các nhà đầu tư chuyển dịch danh mục, quay lưng với tài sản Mỹ để tìm kiếm cơ hội tại các thị trường khác.
Mặc dù Chỉ số tiền tệ MSCI EM có giảm nhẹ 0,5% trong quý vừa qua, nhưng tính từ đầu năm, chỉ số này vẫn duy trì mức tăng ấn tượng 6,7%. Nếu đà này được giữ vững, các thị trường mới nổi có thể đạt được hiệu suất tốt nhất kể từ năm 2017.
Tuy nhiên, ngoài các yếu tố vĩ mô toàn cầu, các động lực nội tại cũng đang trở thành bệ đỡ vững chắc cho sự phục hồi của thị trường mới nổi. Một trong số đó là sự phục hồi mạnh mẽ của chứng khoán Trung Quốc, thị trường có ảnh hưởng lớn nhất trong rổ cổ phiếu EM. Chỉ số cổ phiếu MSCI EM hiện đang ở mức cao nhất trong bốn năm, phần lớn nhờ vào đóng góp của thị trường đại lục.
Bà Shamaila Khan, Trưởng bộ phận thu nhập cố định thị trường mới nổi toàn cầu của UBS Asset Management, nhận định rằng các thị trường đang ở “giai đoạn rất sớm của chu kỳ nhu cầu mới đối với trái phiếu EM”. Với vai trò là một mắt xích khổng lồ trong chuỗi cung ứng và thương mại toàn cầu, nhịp phục hồi kinh tế của Trung Quốc có xu hướng lan tỏa tích cực sang các thị trường lân cận, thông qua các kênh thương mại, kỳ vọng tăng trưởng và luồng vốn đầu tư.
Trung Quốc và làn sóng AI: Trụ cột tăng trưởng
Bên cạnh Trung Quốc, một trụ cột quan trọng khác đến từ làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI) đang bùng nổ, đặc biệt là tại Châu Á. Ông Arun Sai, Chiến lược gia đa tài sản cao cấp tại Pictet Asset Management, tiết lộ rằng quỹ của ông đang duy trì tỷ trọng đầu tư vượt mức đối với Trung Quốc, dựa trên tiềm năng phát triển mạnh mẽ của các lĩnh vực như AI và công nghệ sinh học.
Các công ty lớn như Alibaba Group Holding Ltd. đã nổi lên như những cái tên đáng chú ý trong lĩnh vực AI, cùng với các thị trường công nghệ vốn đã rất năng động như Hàn Quốc và Đài Loan (Trung Quốc).
Dù vậy, giới chuyên gia cũng không quên đưa ra những cảnh báo về các rủi ro tiềm ẩn và các điểm yếu riêng biệt. Ông Gautam Kalani từ BlueBay Asset Management chỉ ra rằng đồng peso Colombia có thể đối diện với áp lực do những lo ngại về kỷ luật tài khóa; đồng baht Thái mang rủi ro khi tương quan với giá vàng suy yếu và chính quyền đang tìm cách kiềm chế đà tăng giá của nội tệ; trong khi đó, Indonesia phải đối mặt với nghi ngờ về tính độc lập của ngân hàng trung ương và tính kỷ luật trong chính sách tài khóa.
Rủi ro căn bản nhất và có tính chất bao trùm đối với toàn bộ các thị trường mới nổi vẫn là khả năng đồng USD bất ngờ mạnh lên trở lại, điều này có thể làm xói mòn đáng kể hiệu quả đầu tư vào các tài sản được định giá ngoài đồng bạc xanh. Tóm lại, mặc dù đà phục hồi là rõ ràng và được củng cố bởi nhiều yếu tố thuận lợi, nhà đầu tư vẫn cần theo dõi sát sao những rủi ro vĩ mô và nội tại đặc thù của từng thị trường để đưa ra các quyết định sáng suốt.