0
0
Ngày 8/10/2025, tổ chức FTSE Russell công bố chính thức nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ cận biên (Frontier Market) lên thị trường mới nổi thứ cấp (Secondary Emerging Market), với hiệu lực dự kiến từ ngày 21/9/2026.
Thông báo này đánh dấu bước ngoặt lịch sử trong tiến trình hội nhập của thị trường tài chính Việt Nam, khép lại hành trình gần 7 năm nằm trong danh sách theo dõi nâng hạng kể từ năm 2018.
Theo đánh giá từ FTSE Russell, Việt Nam đã hoàn thành hai tiêu chí cuối cùng từng bị đánh giá là “hạn chế”, gồm chu kỳ thanh toán (Delivery versus Payment – DvP) và phương thức xử lý giao dịch thất bại (Failed Trade Handling). Bước tiến này có được nhờ việc triển khai mô hình giao dịch không ký quỹ trước (Non-Prefunding) từ tháng 11/2024, cho phép các công ty chứng khoán trong nước bảo đảm nguồn vốn cho nhà đầu tư nước ngoài mà không cần ký quỹ, đồng thời hoàn thiện quy trình xử lý lỗi giao dịch.
Hội đồng Quản trị Chỉ số FTSE Russell (IGB) ghi nhận những cải thiện đáng kể của Việt Nam trong việc hoàn thiện cơ chế thị trường, đồng thời khuyến nghị cần tiếp tục mở rộng khả năng tiếp cận của các công ty chứng khoán toàn cầu (global brokers) để giúp nhà đầu tư quốc tế dễ dàng mô phỏng chỉ số và thực hiện giao dịch trực tiếp tại Việt Nam.
Theo ông Trần Hoàng Sơn – Giám đốc Chiến lược Thị trường CTCP Chứng khoán VPBank (VPBankS), việc FTSE Russell chính thức nâng hạng không chỉ là tín hiệu tích cực cho thị trường chứng khoán mà còn thể hiện “niềm tin của cộng đồng đầu tư quốc tế đối với môi trường pháp lý và năng lực điều hành của Việt Nam.”
FTSE dự kiến sẽ đánh giá giữa kỳ vào tháng 3/2026 nhằm xác nhận mức độ tiến triển, trước khi quyết định nâng hạng có hiệu lực chính thức vào tháng 9/2026. Việt Nam sẽ được theo dõi sát sao trong giai đoạn chuyển đổi, tương tự các quốc gia từng trải qua quá trình tương tự như Qatar (3,5 năm) hay Kuwait (10 năm).
Tác động của nâng hạng và lộ trình cải cách tiếp theo
Theo ước tính của VPBankS Research, việc nâng hạng có thể giúp Việt Nam thu hút dòng vốn quốc tế từ 3 – 7 tỷ USD, bao gồm khoảng 1,5 tỷ USD từ các quỹ ETF thụ động và phần còn lại từ các quỹ đầu tư chủ động. Nếu Việt Nam chiếm khoảng 0,5% trọng số trong rổ chỉ số FTSE Emerging Markets, dòng vốn thụ động và chủ động dự kiến sẽ đổ vào mạnh mẽ trong 6–12 tháng sau khi chính thức có hiệu lực.
Việc được nâng hạng cũng được kỳ vọng tăng mạnh thanh khoản thị trường, với giá trị giao dịch trung bình mỗi phiên có thể đạt 2–3 tỷ USD trong giai đoạn 2025–2026, gấp đôi so với hiện tại. Ở cấp độ kinh tế, điều này giúp thị trường chứng khoán trở thành kênh huy động vốn chủ lực, giảm sự phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng, đồng thời mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp Việt Nam đẩy mạnh IPO, mở rộng quy mô vốn hóa và cải thiện quản trị.
Theo chiến lược phát triển đến năm 2030, vốn hóa thị trường chứng khoán Việt Nam dự kiến đạt 120% GDP, tương đương khoảng 400–450 tỷ USD, với hơn 20 triệu tài khoản đầu tư cá nhân. Tuy nhiên, để duy trì thứ hạng mới nổi và tiến tới mục tiêu nâng hạng theo tiêu chuẩn MSCI, Việt Nam cần tiếp tục thực hiện những cải cách then chốt.
Cụ thể, trong giai đoạn 2025–2026, trọng tâm sẽ là:
-
Hoàn thiện cơ chế Đối tác bù trừ trung tâm (CCP) nhằm đảm bảo thanh toán an toàn;
-
Đơn giản hóa thủ tục cho nhà đầu tư nước ngoài, cho phép giao dịch nhanh qua mã định danh điện tử;
-
Ổn định thị trường ngoại hối và tăng năng lực hệ thống giao dịch mới (KRX);
-
Công bố thông tin bằng tiếng Anh và chuẩn hóa báo cáo tài chính theo chuẩn IFRS.
Theo ông Trần Hoàng Sơn, các cải cách này không chỉ là yêu cầu kỹ thuật để duy trì thứ hạng mà còn giúp Việt Nam “tăng độ sâu và sức hấp dẫn của thị trường, củng cố niềm tin của nhà đầu tư quốc tế và hướng tới chuẩn mực quản trị toàn cầu.”
