
Thị trường chứng khoán đang trải qua một giai đoạn đầy khó khăn.
Chỉ số Dow Jones đã giảm trở lại trong phiên giao dịch gần nhất của Mỹ. Trước đó chỉ số này giảm hơn 1.000 điểm vào thứ Hai. Nasdaq, chỉ số chứa nhiều cổ phiếu công nghệ rủi ro, đã giảm 3,5%.
Điều này diễn ra trong bối cảnh bán tháo trên thị trường toàn cầu. Chỉ số Nikkei 225 của Nhật Bản đã lao dốc 12% — mức giảm tồi tệ nhất trong lịch sử của nó. Tất cả các thị trường lớn ở châu Á và châu Âu đều giảm mạnh vào thứ Hai.
Ba nỗi sợ hãi đang xuất hiện cùng lúc, khiến thị trường rơi vào hỗn loạn: Lo ngại ngày càng tăng về suy thoái kinh tế, lo ngại rằng Cục Dự trữ Liên bang (Fed) đã không hành động kịp thời và niềm tin rằng các khoản đầu tư lớn vào AI có thể không đem lại kết quả.
Lo ngại về suy thoái kinh tế
Nỗi sợ hãi nổi bật nhất là nỗi lo rằng nền kinh tế Mỹ đang trong tình trạng tồi tệ hơn so với dự đoán trước đây — được chứng minh qua việc tỷ lệ thất nghiệp bất ngờ tăng vào thứ Sáu vừa qua.
Vào thứ Sáu, Cục Thống kê Lao động đã báo cáo rằng nền kinh tế Mỹ chỉ tạo thêm 114.000 việc làm trong tháng Bảy — ít hơn nhiều so với dự đoán — và tỷ lệ thất nghiệp đã tăng lên 4,3%. Mặc dù tỷ lệ thất nghiệp này không phải là một tỷ lệ không lành mạnh, nhưng việc nó đột ngột tăng cao là điều đáng lo ngại: Năm ngoái, tỷ lệ thất nghiệp đã ở mức thấp nhất kể từ khi con người đặt chân lên mặt trăng.
Để làm rõ: Nền kinh tế Mỹ vẫn mạnh. Quý trước, nó tăng trưởng nhiều hơn mong đợi, nhờ vào chi tiêu tiêu dùng vẫn mạnh mẽ, chiếm hơn hai phần ba tổng sản phẩm quốc nội.
Tuy nhiên, lo ngại về suy thoái kinh tế đang tăng lên. Các nhà kinh tế của Goldman Sachs hôm thứ Hai đã nâng xác suất suy thoái lên một phần tư trong 12 tháng tới. Đó vẫn là một “trường hợp hạn chế,” vì dữ liệu kinh tế nhìn chung vẫn mạnh mẽ và Fed có nhiều dư địa để giảm lãi suất từ mức cao nhất trong 23 năm.
Nhưng khả năng suy thoái của Goldman vẫn cao hơn 10 điểm phần trăm so với trước báo cáo việc làm hôm thứ Sáu, mà họ gọi là “đáng lo ngại hơn bây giờ.”
Lo ngại về Fed
Thị trường chứng khoán đã liên tiếp đạt kỷ lục trong năm nay, được thúc đẩy bởi lạm phát giảm và cảm giác ngày càng tăng rằng Fed sẽ chuyển từ loạt tăng lãi suất mạnh mẽ của mình sang bắt đầu cắt giảm lãi suất, điều này có thể thúc đẩy lợi nhuận doanh nghiệp.
Nhưng Fed đã không cắt giảm lãi suất như nhiều người hy vọng vào tuần trước. Thị trường ngày càng xem sự kiên nhẫn của Fed là một sai lầm.
Fed nổi tiếng là không giỏi trong việc tính toán thời điểm cắt giảm và tăng lãi suất. Nó đã chậm chân trong việc xử lý lạm phát và phải đuổi theo bằng loạt tăng lãi suất lịch sử vào năm 2022 để kiềm chế giá cả tăng vọt. Tương tự, một số nhà kinh tế tin rằng Fed lẽ ra nên bắt đầu cắt giảm lãi suất sớm hơn.
Việc cắt giảm lãi suất có thể giúp hỗ trợ thị trường việc làm bằng cách giảm chi phí vay mượn cho các doanh nghiệp và giải phóng tiền để các công ty chi tiêu cho việc tuyển dụng. Nhưng các quyết định chính sách cần thời gian để thẩm thấu vào nền kinh tế. Khi lạm phát đã giảm đáng kể trong những tháng gần đây và tỷ lệ thất nghiệp tăng lên, một số người lo ngại rằng Fed có thể hành động quá muộn trước khi việc tuyển dụng chậm lại trở thành các đợt sa thải lớn.
Các cuộc họp tiếp theo của Fed được lên kế hoạch vào tháng Chín, tháng Mười Một và tháng Mười Hai. Các nhà phân tích tại Citigroup và JPMorgan dự đoán Fed sẽ cắt giảm lãi suất 0,5 điểm phần trăm tại hai cuộc họp tiếp theo. Nhưng điều đó có thể là quá muộn, và Fed có thể buộc phải thực hiện một đợt cắt giảm lãi suất khẩn cấp trước đó.
Một đợt cắt giảm khẩn cấp — điều chưa xảy ra kể từ những ngày đầu của đại dịch Covid, chính là điều mà Fed cần làm, theo giáo sư danh dự của Đại học Wharton, Jeremy Siegel, phát biểu trên CNBC vào sáng thứ Hai.
“Hiện tại, Fed đang quá chậm trễ. Tôi có thể nói Fed đã ở trên khán đài rồi,” ông Siegel nói. “Nếu bạn nhìn vào dữ liệu, nó không hề an ủi chút nào.”
Lo ngại về AI
Cổ phiếu cũng đã tăng cao trong hai năm qua do các khoản đầu tư lớn vào các công ty công nghệ liên quan đến trí tuệ nhân tạo: Nhiều người hy vọng rằng AI sẽ tạo ra một cuộc cách mạng công nghiệp toàn cầu mới.
Nhưng lợi nhuận từ AI hầu như không có, và công nghệ chưa được chứng minh này vẫn chưa sẵn sàng cho thời kỳ hoàng kim. Một số người lo sợ nó sẽ không bao giờ đến đó. Các nhà giao dịch đang bắt đầu tháo gỡ các giao dịch lớn trên Apple, Nvidia, Microsoft, Meta, Amazon, Alphabet và các cổ phiếu công nghệ khác đã tăng vọt kể từ đầu năm ngoái.
Warren Buffett — CEO của Berkshire Hathaway và là một nhà đầu tư nổi tiếng bình tĩnh khi thị trường biến động — cũng đang rời bỏ lĩnh vực công nghệ. Ông vừa bán một nửa cổ phần của Berkshire trong Apple, điều này là một dấu hiệu đáng lo ngại cho sức khỏe của lĩnh vực công nghệ.
Vì những công ty này đều có giá trị gần 1 nghìn tỷ đô la hoặc hơn và chiếm một phần lớn trong tổng giá trị của chỉ số S&P 500, khi các nhà đầu tư bán tháo cổ phiếu công nghệ, điều đó có tác động xấu rất lớn đến thị trường chung.
Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?
Các nhà đầu tư đang chạy trốn khỏi rủi ro. Họ đang bán tháo dầu, tiền điện tử và đặc biệt là cổ phiếu công nghệ. Thay vào đó, họ đang đổ vào các kênh trú ẩn an toàn như trái phiếu, khiến lợi suất trái phiếu chính phủ giảm.
Điều này có thể gây rắc rối cho một số tài khoản hưu trí. Nhưng những người gần đến tuổi nghỉ hưu có thể thực sự hưởng lợi nếu họ có một tỷ lệ lớn trong danh mục đầu tư là trái phiếu, vốn đang hưởng lợi từ việc chuyển hướng đầu tư sang an toàn.
Lãi suất thấp hơn, nếu Fed tiếp tục cắt giảm lãi suất, có thể giúp giảm lãi suất thế chấp, lãi suất vay mua xe và các chi phí vay tiêu dùng khác đang ở mức cao đáng ngại. Tuy nhiên, điều này có thể đồng nghĩa với việc những người gửi tiền vào các tài khoản tiết kiệm sẽ nhận được ít lãi suất hơn trong những tháng tới.
Một điều không nên làm: hoảng loạn. Đây không phải là một vụ sụp đổ thị trường. Ít nhất là chưa. Các nhà đầu tư đang lo lắng, nhưng chưa hoảng loạn. Đợt bán tháo vào thứ Hai, nếu kết thúc ở mức hiện tại, thậm chí không nằm trong top 100 ngày tồi tệ nhất trong lịch sử thị trường.
Câu hỏi duy nhất hiện nay: Nỗi sợ này sẽ kéo dài bao lâu trước khi các nhà đầu tư cảm thấy đây là cơ hội mua vào?
(Theo báo chí nước ngoài)