0
0
Nửa cuối năm 2025, ngành cá tra Việt Nam đang đứng trước giai đoạn đầy biến động nhưng cũng nhiều kỳ vọng. Sau những tháng đầu năm tăng trưởng ấn tượng, thị trường dần dịch chuyển sang một xu hướng mới: giá tăng do nguồn cung nguyên liệu thắt chặt, trong khi các thị trường xuất khẩu lớn đang cho thấy những tín hiệu trái chiều.
Đây vừa là thách thức, vừa là cơ hội để các doanh nghiệp Việt Nam bứt phá và hoàn thành mục tiêu xuất khẩu của cả năm.
Bức tranh xuất khẩu cá tra 7 tháng đầu năm 2025 khá lạc quan. Tổng giá trị xuất khẩu đã đạt hơn 1,2 tỷ USD, tăng 11% so với cùng kỳ năm trước. Riêng tháng 7, khối lượng xuất khẩu đạt mức cao nhất kể từ đầu năm với 88.726 tấn, tăng 8% so với cùng kỳ.
Tuy nhiên, nhìn sâu vào các thị trường chính, một số dấu hiệu chững lại bắt đầu xuất hiện. Trong tháng 7, giá trị xuất khẩu sang Trung Quốc và Hồng Kông giảm 3%, Mỹ giảm 0,3%, Brazil giảm 5% và Mexico giảm tới 33%. Sự sụt giảm này phản ánh tâm lý thận trọng của người mua và áp lực tồn kho tại các thị trường lớn. Giá cá tra xuất khẩu trung bình cũng giảm nhẹ 1% trong tháng 7, xuống còn 2,14 USD/kg, trong khi giá cá nguyên liệu tại các trại nuôi cũng giảm đáng kể.
Những tín hiệu tích cực đã xuất hiện trở lại vào cuối tháng 7 và đầu tháng 8. Nguồn cung cá giống trở nên khan hiếm đã đẩy giá lên, cho thấy sự khởi đầu của một xu hướng tăng giá trong những tháng cuối năm.
Bước sang quý IV, giá cá tra xuất khẩu được dự báo sẽ phục hồi mạnh mẽ. Nguyên nhân chính đến từ sự thắt chặt của nguồn cung và những yếu tố tạo nên sự khan hiếm này: Các hộ nuôi đang chủ động giữ lại cá để chờ giá tốt hơn, thay vì bán ồ ạt. Tỷ lệ sống của cá giống thấp do thời tiết bất lợi cũng góp phần làm giảm sản lượng; Mưa lớn và biến động nhiệt độ không chỉ ảnh hưởng đến tỷ lệ sống mà còn làm tăng chi phí nuôi, khiến người nông dân không muốn bán tháo cá; Nông dân không mặn mà bán cá cỡ nhỏ mà giữ lại để đạt trọng lượng lớn. Tình trạng này dự kiến kéo dài đến hết tháng 8, tạo áp lực lên nguồn cung nguyên liệu.
Khi các nhà máy chế biến sử dụng hết nguồn cá dự trữ, nhu cầu thu mua sẽ tăng cao và giá mua từ nông dân dự kiến sẽ tiếp tục được đẩy lên. Giá cá tra hiện đã ở mức cao hơn so với ba năm qua, với xu hướng hiện tại, đà tăng này sẽ được củng cố.
Ngành cá tra: Thách thức và cơ hội tại các thị trường trọng điểm
Mỹ: Chính sách thuế mới còn nhiều ẩn số
Tháng 8 đánh dấu một sự thay đổi đáng chú ý khi mức thuế chống bán phá giá đối với cá tra Việt Nam đã giảm từ 46% xuống 20%. Dù đây là một tín hiệu tích cực, người mua Mỹ vẫn đang rất thận trọng. Họ tập trung giải phóng lượng hàng tồn kho lớn trước khi đẩy mạnh nhập khẩu. Do đó, nhu cầu từ thị trường này vẫn chưa thực sự bứt phá. Chính sách thuế mới vẫn là một ẩn số và chưa tạo ra tác động rõ rệt trong ngắn hạn.
Trung Quốc: Biến động và cần theo dõi sát
Tại thị trường Trung Quốc, sức mua có dấu hiệu chậm lại, đặc biệt là đối với các sản phẩm cá tra nguyên con và phile đông lạnh. Mặc dù giá trung bình có cải thiện nhẹ, nhưng những biến động về hàng tồn kho vẫn khiến thị trường này tiềm ẩn nhiều rủi ro. Các doanh nghiệp cần theo dõi sát sao để đưa ra quyết định xuất khẩu hợp lý.
EU và CPTPP: Trụ cột ổn định
Ngược lại, Liên minh Châu Âu (EU) và các quốc gia trong khối Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) được dự báo sẽ tiếp tục đóng vai trò trụ cột. Nhờ các ưu đãi thuế quan từ các hiệp định thương mại tự do (FTA) và nhu cầu tiêu thụ ổn định, giá xuất khẩu sang EU có thể phục hồi từ tháng 9, sau khi chạm đáy vào cuối tháng 8. Các thị trường này mang lại sự ổn định và là điểm tựa vững chắc cho các doanh nghiệp.
ASEAN, Nam Mỹ và Trung Đông: Hướng đi đa dạng hóa
Ngoài các thị trường truyền thống, các thị trường mới nổi như ASEAN, Nam Mỹ và Trung Đông đang mở ra những hướng đi đầy tiềm năng. ASEAN có sức tiêu thụ đều đặn và có thể trở thành thị trường chiến lược. Việc đẩy mạnh xuất khẩu sang Nam Mỹ và Trung Đông sẽ giúp các doanh nghiệp Việt Nam giảm bớt sự phụ thuộc vào Mỹ và Trung Quốc, tạo nên một cơ cấu thị trường bền vững hơn.
Trong bối cảnh biến động của thị trường, các doanh nghiệp cá tra Việt Nam cần tập trung vào các chiến lược sau:
Tận dụng tối đa các FTA: Đặc biệt là tại thị trường EU và CPTPP. Việc khai thác các ưu đãi thuế quan sẽ giúp sản phẩm cá tra Việt Nam cạnh tranh hơn về giá và duy trì thị phần.
Đa dạng hóa thị trường: Không chỉ tập trung vào Mỹ và Trung Quốc, các doanh nghiệp cần tích cực tìm kiếm và mở rộng sang các thị trường tiềm năng khác như ASEAN, Nam Mỹ và Trung Đông.
Nắm bắt xu hướng giá: Với dự báo giá cá nguyên liệu sẽ tăng trong những tháng cuối năm, các doanh nghiệp cần có chiến lược thu mua và sản xuất hợp lý để tối ưu hóa lợi nhuận.
Ngành cá tra đang bước vào một giai đoạn then chốt của năm 2025. Những biến động về nguồn cung, chính sách thương mại và nhu cầu thị trường đang tạo ra cả áp lực lẫn cơ hội. Bằng cách tận dụng tốt các hiệp định thương mại, đa dạng hóa thị trường và nắm bắt xu hướng giá, ngành cá tra hoàn toàn có thể bứt phá, không chỉ hoàn thành mục tiêu xuất khẩu mà còn đạt được lợi nhuận cao hơn, củng cố vị thế trên thị trường quốc tế.
