Công ty Cổ phần Đầu tư Thương mại SMC (mã SMC, HOSE) đang trở thành tâm điểm chú ý của giới đầu tư khi đơn vị kiểm toán – Công ty TNHH Kiểm toán và Dịch vụ Tin học Moore AISC – đưa ra ý kiến ngoại trừ đối với Báo cáo tài chính soát xét bán niên 2025.
Trọng tâm của vấn đề nằm ở các giao dịch chi tiền mặt và thanh toán nợ liên quan đến bà Nguyễn Thị Ngọc Loan, Chủ tịch HĐQT SMC.

Cụ thể, kiểm toán cho biết SMC đã phát sinh khoản chi tiền mặt 42 tỷ đồng tạm ứng cho bà Loan nhưng chưa có đủ hồ sơ giải trình, tài liệu chứng minh mục đích và khả năng thu hồi. Đáng chú ý, giao dịch này cũng chưa được Hội đồng quản trị phê duyệt theo đúng Điều lệ công ty và Luật Doanh nghiệp. Bên cạnh đó, SMC còn thực hiện chuyển khoản 2,1 tỷ đồng theo chỉ định của bà Loan, song cũng thiếu hợp đồng và chứng từ liên quan.
Những thiếu sót trong thủ tục này không chỉ ảnh hưởng tới tính minh bạch tài chính mà còn đặt ra câu hỏi về quản trị nội bộ và mức độ tuân thủ quy định pháp luật của SMC. Với nhà đầu tư, đây là tín hiệu rủi ro đáng lưu ý, bởi giao dịch với bên liên quan vốn luôn nhạy cảm, tiềm ẩn nguy cơ xung đột lợi ích và ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi cổ đông nhỏ lẻ.
Thua lỗ nặng và nguy cơ mất cân đối tài chính
Ngoài ý kiến ngoại trừ, kiểm toán cũng nhấn mạnh yếu tố nghi ngờ về khả năng hoạt động liên tục của SMC. Trong 6 tháng đầu năm 2025, công ty ghi nhận doanh thu 3.797,6 tỷ đồng, giảm 15,1% so với cùng kỳ 2024. Điều đáng lo ngại hơn, SMC báo lỗ sau thuế 102,3 tỷ đồng – trái ngược với mức lãi hơn 100 tỷ đồng cùng kỳ năm ngoái. Lợi nhuận gộp thậm chí âm 2,77 tỷ đồng, phản ánh tình trạng kinh doanh dưới giá vốn.
Tính đến ngày 30/6/2025, lỗ lũy kế của SMC đã lên tới 241,94 tỷ đồng, tương đương gần 33% vốn điều lệ. Cơ cấu tài chính cũng mất cân đối nghiêm trọng khi nợ ngắn hạn vượt quá tài sản ngắn hạn 971,7 tỷ đồng; tổng dư nợ vay ở mức 2.326,1 tỷ đồng, gấp hơn 3 lần vốn chủ sở hữu. Đồng thời, lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động kinh doanh âm tới 129,2 tỷ đồng – cho thấy hoạt động cốt lõi không tạo ra dòng tiền.
Với bức tranh tài chính này, khả năng thanh toán nợ và duy trì hoạt động của SMC đang bị đặt dấu hỏi lớn. Nếu không có biện pháp tái cơ cấu hoặc hỗ trợ vốn kịp thời, công ty sẽ phải đối diện nguy cơ gia tăng thua lỗ, thậm chí mất khả năng hoạt động liên tục.
Trong bối cảnh ngành thép đang chịu nhiều sức ép từ biến động giá nguyên liệu, cạnh tranh gay gắt và nhu cầu nội địa suy yếu, những khó khăn nội tại của SMC càng làm triển vọng phục hồi trở nên mong manh.
Chờ kỳ vọng từ Đại hội cổ đông bất thường
Để giải quyết khủng hoảng niềm tin, SMC dự kiến tổ chức Đại hội đồng cổ đông bất thường vào ngày 25/9 tới. Một trong những nội dung quan trọng là bầu bổ sung hai thành viên HĐQT và hai thành viên Ban kiểm soát nhiệm kỳ 2021–2025. Danh sách ứng viên cho thấy có sự tham gia của nhân sự từ lĩnh vực tài chính, chứng khoán và logistics.
Giới đầu tư kỳ vọng thay đổi nhân sự có thể mang lại cải thiện về quản trị, minh bạch hóa hoạt động và tái cơ cấu tài chính. Tuy nhiên, thực tế cho thấy những khó khăn lớn như thua lỗ lũy kế, gánh nặng nợ vay và dòng tiền âm sẽ khó giải quyết trong ngắn hạn.
Trong khi đó, cổ phiếu SMC vẫn biến động theo tâm lý thị trường. Phiên 4/9, mã này tăng nhẹ 400 đồng lên 12.950 đồng/cổ phiếu, song đà hồi phục khó bền vững nếu nhà đầu tư còn lo ngại về tính minh bạch và rủi ro thanh khoản.
Triển vọng: thách thức nhiều hơn cơ hội
Thông điệp từ kiểm toán là lời cảnh báo rõ ràng về tính bền vững tài chính của SMC. Doanh nghiệp cần nhanh chóng minh bạch hóa các giao dịch liên quan đến lãnh đạo, đồng thời có chiến lược giảm nợ và tái cấu trúc hoạt động. Nếu không, rủi ro mất cân đối tài chính có thể tiếp tục đè nặng và ảnh hưởng nghiêm trọng đến giá trị cổ phiếu.
Đối với nhà đầu tư, SMC lúc này là trường hợp điển hình của “cổ phiếu giá rẻ nhưng rủi ro cao”, đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng.