icon cat upload

SCIC: Há miệng chờ… lãi tiết kiệm ngân hàng

Đào Thủy Tiên
icon calendar
20/05/2024 08:49
icon comment 0

Chuyện tưởng như rất lạ nhưng đã diễn ra hàng chục năm qua tại Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh Vốn Nhà nước (SCIC). Nhờ mang tiền Nhà nước đi gửi ngân hàng, chỉ cần ngồi không SCIC cũng kiếm được hàng tỷ đồng tiền lãi mỗi năm.

SCIC: Há miệng chờ… lãi tiết kiệm ngân hàng

Theo tìm hiểu, hoạt động gửi tiền lấy lãi tiết kiệm, hoặc đem tiền ủy thác đầu tư tại các ngân hàng (thực chất cũng là một hình thức gửi tiền lấy lãi tiết kiệm) đã được SCIC thực hiện trong nhiều năm nay.

Theo Báo cáo kiểm toán Báo cáo tài chính các hoạt động liên quan đến quản lý, sử dụng vốn, tài sản Nhà nước năm 2023 của Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh Vốn Nhà nước (SCIC) có doanh thu 7.143 tỷ đồng, giảm 30,1% so với năm 2022. Trong đó, doanh thu từ các khoản đầu tư của doanh nghiệp này giảm 92% còn 116 tỷ đồng; doanh thu từ cổ tức và lợi nhuận được chia giảm 29,5% còn 5.383 tỷ đồng. Tuy nhiên, doanh thu từ lãi tiền gửi và đầu tư trái phiếu lại tăng 42,6% lên mức 1.633 tỷ đồng.

Kết thúc năm 2022, doanh thu của SCIC đạt 10.694 tỷ đồng. Trong đó, doanh thu cổ tức đạt 8.216 tỷ đồng; doanh thu bán vốn đạt 1.358 tỷ đồng. Lợi nhuận sau thuế đạt 6.836 tỷ đồng.

Tổng kết năm 2021, doanh thu SCIC ước đạt 7.213 tỷ đồng. Trong đó: Doanh thu cổ tức ước đạt 4.409 tỷ đồng; doanh thu bán vốn ước đạt 1.390 tỷ đồng, chênh lệch bán vốn là 933 tỷ đồng; doanh thu tài chính ước đạt 1.404 tỷ đồng. Lợi nhuận trước thuế năm 2021 của SCIC đạt 9.602 tỷ đồng, trong đó khoảng 7.000 tỷ nhờ hoạt động kinh doanh chính và hơn 2.500 tỷ do trích lập và hoàn nhập khi thị trường thuận lợi. Lợi nhuận sau thuế ước đạt 8.563 tỷ đồng.

Năm 2020, doanh thu của SCIC ước đạt 7.945 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế ước đạt 6.588 tỷ đồng. Đáng chú ý, tính đến 30/6/2020, SCIC có hơn 27.300 tỷ đồng đem gửi ngân hàng. Lãi dự thu tiền gửi ngân hàng có kỳ hạn và trái phiếu của SCIC đạt hơn 1.300 tỷ đồng.

Còn theo báo cáo tài chính hợp nhất bán niên 2019, SCIC báo lãi 3.341 tỷ đồng. Tuy nhiên, lợi nhuận của SCIC chủ yếu đến từ cổ tức và lợi nhuận được chia, lãi từ tiền gửi ngân hàng trị giá 26.182 tỷ đồng và đầu tư trái phiếu, tín phiếu.

Báo cáo tài chính cho thấy, SCIC có 43.307 tỷ đồng tiền và tương đương tiền, trong đó, 17.972 tỷ đồng được gửi vào ngân hàng nhận lãi, các khoản tương đương tiền là 20.000 tỷ đồng. Với số tiền này, riêng lãi gửi ngân hàng, SCIC nhận được trong 6 tháng đầu năm lên tới hơn 574 tỷ đồng. Còn nếu tính cả lãi đầu tư trái phiếu, tín phiếu trong 6 tháng đầu năm của SCIC 986 tỷ đồng. Đáng chú ý, doanh thu từ bán các khoản đầu tư SCIC ghi nhận chỉ là 203 tỷ đồng.

Do doanh thu trong kỳ chủ yếu tới từ cổ tức, lợi nhuận được chia, lãi tiền gửi, lãi đầu tư… đều là những khoản mục kinh doanh không phát sinh không giá vốn, nên lợi nhuận gộp của SCIC nửa đầu năm 2019 đạt 3.011 tỷ đồng.

Xa hơn nữa, tại 31/12/2015, SCIC có khoảng gần 25.000 tỷ đồng gửi ngân hàng thương mại. Ngoài ra, lượng tiền mặt lớn được công ty đem đầu tư vào các trái phiếu, cho vay lại. Khoản tiền gửi ngân hàng lớn này cũng đem lại hơn 1.000 tỷ đồng tiền lãi cho SCIC trong năm 2015.

Năm 2012, SCIC ghi nhận tới 1.568 tỷ đồng lãi tiền gửi ngân hàng dưới dạng doanh thu tài chính. Với lãi suất 8% (theo báo cáo của SCIC), số tiền mà Tổng công ty này gửi ngân hàng lên tới 19 nghìn tỷ đồng.

scic1 jpg
Các khoản thu và hoạt động đầu tư của SCIC 2012

Năm 2011, báo cáo tài chính của Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương VN (Vietinbank) cho thấy SCIC đã gửi vào ngân hàng này 4.227 tỉ đồng theo hình thức ủy thác đầu tư không kỳ hạn và kỳ hạn 14 tuần, lãi suất 3-14%/năm.

Trước đó, năm 2010, SCIC cũng gửi tiền vào Vietinbank theo hình thức trên với tổng số tiền lên đến 7.199 tỉ đồng, không kỳ hạn và kỳ hạn 6 tháng, lãi suất 2,4-11,2%/năm…

Có thể thấy, hầu như nguồn thu của SCIC là lãi tiền gửi ngân hàng. Việc gửi tiền tiết kiệm không có bất kỳ quy định nào cụ thể (vì nằm trong khoản mục ngắn gọn: hoạt động khác). SCIC vì thế vẫn có cơ hội tiếp tục sử dụng nguồn tiền khổng lồ của một siêu tổng công ty để gửi ngân hàng, lấy lãi hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm. Phương pháp đầu tư này được coi là an toàn bậc nhất. Nhưng nếu so với chức năng của một doanh nghiệp Nhà nước vốn được mặc định là tham gia vào các lĩnh vực mà doanh nghiệp tư nhân khó/không thể đủ tiềm lực để thực hiện, có vẻ vẫn có đôi chút “bất công” cho các doanh nghiệp ngoài Nhà nước vẫn đang ngày đêm “khát vốn”.

SCIC đầu tư kém hiệu quả

Theo đánh giá, cơ cấu danh mục đầu tư của SCIC chưa hợp lý, chủ yếu là hoạt động tiền gửi có kỳ hạn và lợi ích thu được từ cổ tức của số ít doanh nghiệp mà SCIC nhận bàn giao. Đơn cử như năm 2017 cổ tức từ Vinamilk là 3.067 tỷ đồng, Vinaconex 408 tỷ đồng, Dược Hậu Giang 273,4 tỷ đồng, TCT CP Tái bảo hiểm quốc gia 116,4 tỷ đồng, TCT CP Bảo Minh 92,6 tỷ đồng, CTCP Nhựa Bình Minh 88 tỷ đồng… Còn lại tỷ suất lợi nhuận của các đơn vị khác đều thấp: Năm 2017 số vốn đầu tư là 1.593 tỷ đồng nhưng có 61/122 doanh nghiệp không có lợi nhuận, một số doanh nghiệp lãi thấp nên không chia cổ tức (9/60 doanh nghiệp) hoặc doanh nghiệp bị thu hồi đăng ký kinh doanh (2/60 doanh nghiệp)…

Nhiều khoản đầu tư khác hiệu quả thấp hoặc không có hiệu quả như góp vốn vào Nhiệt điện Hải Phòng (góp vốn gần 490 tỷ đồng từ năm 2009 nhưng từ 2013 – 2017 chỉ nhận được 135 tỷ đồng cổ tức). Hay khoản vốn hơn 571 tỷ đồng được SCIC góp vào Nhiệt điện Quảng Ninh từ năm 2009 nhưng tới năm 2017 mới nhận được 25,7 tỷ đồng cổ tức (5%) năm 2012. Trong khi đó, SCIC phải trích lập dự phòng đầu tư tài chính 150 tỷ đồng đối với khoản đầu tư này. Hai dự án đầu tư nhiệt điện của SCIC bị chậm tiến độ phải tăng vốn đầu tư, chi phí lãi vay lớn và chênh lệch tỷ giá. Khi hoạt động thì bị sự cố kỹ thuật do mua thiết bị Trung Quốc kém chất lượng. SCIC đã bán vốn tại hai dự án nhưng không có bất cứ nhà đầu tư nào quan tâm dẫn tới vốn “chết” tại đây.

Bên cạnh đó, vốn SCIC đầu tư vào lĩnh vực “nóng” như mua cổ phần một số bất động sản nhưng cũng bị đọng vốn do các doanh nghiệp này chậm triển khai trong thời gian dài khiến vốn đầu tư tồn đọng, gây lãng phí như: Đầu tư 110,3 tỷ đồng vào dự án của văn phòng căn hộ khu đất số 6 Thăng Long, quận Tân Bình, TP. HCM của Công ty CP Đầu tư và Dịch vụ Thăng Long từ năm 2008 nhưng đến nay vẫn chưa thể triển khai; góp 199 tỷ đồng (50%) vào dự án Tháp Tài chính trên khu đất 220 Trần Duy Hưng, Cầu Giấy, Hà Nội từ năm 2007 tại Công ty CP Đầu tư SCIC – Bảo Việt nhưng thị trường bất động sản trầm lắng nên dự án bị đình lại; góp 49,5 tỷ đồng vào dự án của CTCP Tháp Truyền hình VN từ năm 2015 nhưng phải chủ trương thoái vốn vì dự án không được xem xét…

Cho đến hiện tại, SCIC hiện nay có 1 công ty con là công ty TNHH Một thành viên Đầu tư SCIC (100%) và 5 công ty liên kết: CTCP Cảng quốc tế Lào – Việt (27%); CTCP Đầu tư SCIC – Bảo Việt (50%); CTCP Tháp Truyền hình Việt Nam (33%); CTCP Tư vấn đầu tư và Đầu tư Việt Nam (30%); Tổng công ty Hàng không Việt Nam – Vietnam Airlines (31,14%).

Đáng chú ý, Vietnam Airlines năm 2023 đã báo lỗ hơn hơn 5.900 tỷ đồng; năm 2022 cũng báo lỗ hơn 10.400 tỷ đồng.

screenshot 2024 05 07 141855 1715127654487 1715127654857844819236
Lợi nhuận ròng của Vietnam Airline qua từng năm

Ở một diễn biến khác, mới đây, SCIC đã công bố danh sách thoái vốn đợt 2 năm 2024 với 31 doanh nghiệp.

Trước đó, hồi tháng 3/2024, SCIC cũng đã công bố danh sách thoái vốn đợt 1 bao gồm 27 doanh nghiệp.

Trong đó, 37 doanh nghiệp thuộc đối tượng sắp xếp lại, xử lý nhà, đất; 34 doanh nghiệp, gồm các doanh nghiệp thuộc diện giải thể phá sản, ngừng hoạt động, tỷ lệ sở hữu nhỏ, kinh doanh khó khăn… (có một số doanh nghiệp đã bán vốn 6 lần trở lên không thành công); 24 doanh nghiệp phải giải quyết các vướng mắc về pháp lý, công nợ, quyết toán vốn lần 2 mới đủ điều kiện bán vốn; 4 doanh nghiệp thuộc Thông báo số 281. Trong số này, chỉ có thể triển khai bán vốn khả thi đối với 09 doanh nghiệp…

Bí kênh đầu tư

Câu hỏi đặt ra là tại sao SCIC lại ôm cục tiền trăm tỷ, thậm chí nghìn tỷ gửi ngân hàng mà không đưa lượng tiền khủng đó vào hoạt động sản xuất kinh doanh?

Khi được hỏi về việc này, đại diện SCIC đã cho biết rằng đây là nguồn tiền nhàn rỗi khi chưa có kênh đầu tư khả thi nên chọn gửi tại một vài ngân hàng thương mại có lãi suất cao. Nguồn tiền này được đóng vai trò dự phòng cho doanh nghiệp khi có dự án, cơ hội đầu tư đến là có thể triển khai ngay.

ndm4825 15420062409691726399878 15458115041252066791158
SCIC: Há miệng chờ… lãi tiết kiệm ngân hàng

Ở góc độ tài chính, dòng tiền luôn luân chuyển, đem gửi ngân hàng cũng là khoản đầu tư sinh lời, an toàn.

Trong bối cảnh huy động vốn khó khăn, việc các doanh nghiệp lớn duy trì lượng tiền gửi vào ngân hàng là một yếu tố hỗ trợ các nhà băng đảm bảo thanh khoản vốn kịp thời. Tuy nhiên, việc giữ tiền mặt trong túi cũng đầy rủi ro khi tỷ giá, lạm phát tăng cao… Đặc biệt, việc giữ tiền mặt lớn triền miên năm này qua năm khác lại thể hiện năng lực đầu tư và kinh doanh vốn.

Bất cứ một cá nhân hay tổ chức nào đều có thể tự hào khi sở hữu lượng tiền mặt khủng. Vậy nhưng, nếu xét ở khía cạnh đầu tư, để quá nhiều tiền trong két hoặc gửi ngân hàng có phải là do doanh nghiệp đầu tư kém hiệu quả, hoặc không biết, không dám đầu tư?

Khám phá smartf.vn - Cộng đồng tài chính thông minh hàng đầu. Tại đây, bạn sẽ cập nhật tin tức tài chính mới nhất từ các chuyên gia hàng đầu. Tận hưởng kiến thức chuyên sâu, phân tích sắc sảo về thị trường tài chính, chứng khoán, bất động sản. Đừng bỏ lỡ cơ hội nâng cao kiến thức và ra quyết định đầu tư thông minh. Truy cập smartf.vn và Facebook page https://www.facebook.com/congdongSmartF/ mỗi ngày.

SCIC thoái vốn khỏi 31 doanh nghiệp trong nửa cuối năm 2024

Theo thông tin mới cập nhật, Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) đã công bố danh sách thoái vốn đợt 2 năm 2024 với 31 doanh nghiệp. SCIC thoái vốn khỏi 31 doanh nghiệp trong nửa cuối năm 2024 Cụ thể, trong danh ...

Đào Thủy Tiên
icon comment 0

SCIC thoái toàn bộ vốn khỏi MB Bank

Công ty TNHH một thành viên Đầu tư SCIC vừa có thông báo về việc hoàn tất việc bán toàn bộ 1,35 triệu cổ phiếu của MB Bank.

Cát Tiên
icon comment 0

Năm 2024, SCIC sẽ thoái vốn ở những doanh nghiệp nào?

TCDN - Có 27 doanh nghiệp SCIC sẽ thoái vốn trong năm 2024; trong đó có một số cái tên đáng chú ý như Công ty XNK Y tế Domesco, Sách Việt Nam - Savina, Thuỷ sản Việt Nam - Seaprodex...

Cát Tiên
icon comment 0

6 doanh nghiệp lớn sắp được SCIC thoái vốn

Đó là FPT, Sabeco, Bảo Minh, Nhựa Thiếu niên Tiền phong, Tái bảo hiểm Quốc gia Việt Nam, Hạ tầng và Bất động sản Việt Nam.

Quỳnh Hoa
icon comment 0
Copyright © 2023 SmartF. All right reserved.