Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa khẳng định sẽ không có ngoại lệ nào trong chính sách thuế nhôm, thép, bất chấp sức ép từ các đối tác thương mại lớn. Đây là động thái cứng rắn, đánh dấu sự thay đổi lớn so với nhiệm kỳ trước, đồng thời làm dấy lên lo ngại về căng thẳng thương mại leo thang.
Không có ngoại lệ trong chính sách thuế nhập khẩu nhôm, thép
Ngày 16/3, trên chuyên cơ Không lực Một, Tổng thống Trump tuyên bố không có kế hoạch miễn trừ hay nới lỏng thuế nhập khẩu nhôm và thép đối với bất kỳ quốc gia nào. Điều này khác biệt hoàn toàn so với nhiệm kỳ đầu tiên của ông, khi một số nước như Canada, Mexico, Brazil, Anh, Nhật Bản và Liên minh châu Âu (EU) từng được hưởng ưu đãi miễn thuế.
Trước đó, vào tháng 2/2025, ông Trump đã ký sắc lệnh áp thuế 25% đối với toàn bộ nhôm và thép nhập khẩu vào Mỹ, chính thức có hiệu lực từ ngày 12/3. Chính sách này nhằm bảo vệ ngành công nghiệp trong nước, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào nguồn cung từ nước ngoài. Tuy nhiên, động thái này đã ngay lập tức tạo ra những phản ứng mạnh mẽ từ các đối tác thương mại.
Các quốc gia bị ảnh hưởng và phản ứng của thị trường
Việc không có quốc gia nào được miễn trừ đã khiến nhiều chính phủ phải nhanh chóng tìm cách ứng phó. Quan chức một số nước như Canada, Mexico, EU đã lên kế hoạch đàm phán với Mỹ để tìm cách giảm tác động từ sắc lệnh thuế này. Australia ban đầu được cân nhắc miễn trừ, nhưng phát ngôn viên Nhà Trắng Karoline Leavitt đã khẳng định rằng “thép Mỹ là ưu tiên trên hết. Nếu muốn được miễn trừ, họ nên chuyển sản xuất tới Mỹ”.

Các chuyên gia kinh tế nhận định rằng quyết định này sẽ làm giá thành sản xuất tăng cao tại nhiều quốc gia, đặc biệt là những nước phụ thuộc vào nguồn cung nhôm, thép nhập khẩu từ Mỹ. Ngành công nghiệp ô tô, xây dựng và sản xuất thiết bị điện tử có thể sẽ chịu ảnh hưởng nghiêm trọng.
Chính sách thuế đối ứng và tác động đến thương mại toàn cầu
Ngoài thuế nhập khẩu nhôm, thép, Tổng thống Trump cũng tuyên bố sẽ áp thuế đối ứng và thuế riêng đối với xe hơi nhập khẩu vào Mỹ từ ngày 2/4. Ông nhấn mạnh rằng: “Họ áp thuế chúng ta, thì chúng ta áp lại. Ngoài thuế với xe hơi, nhôm, thép, chúng tôi sẽ bổ sung một số loại nữa”.
Điều này có thể khiến căng thẳng thương mại leo thang khi các nước bị ảnh hưởng có thể đưa ra các biện pháp đáp trả. Trung Quốc, Canada và EU đã tuyên bố họ sẽ có những biện pháp đối phó nếu Mỹ tiếp tục chính sách thuế quan cứng rắn này. Những đòn thuế qua lại có nguy cơ làm suy yếu tăng trưởng kinh tế toàn cầu, đẩy giá hàng hóa tăng cao và khiến người tiêu dùng chịu thiệt.
Nhận định về tác động lâu dài của chính sách thuế mới
Chính sách thuế mới của Tổng thống Trump nhằm bảo hộ ngành sản xuất nội địa có thể mang lại lợi ích ngắn hạn nhưng tiềm ẩn rủi ro dài hạn. Việc áp thuế cao có thể dẫn đến chiến tranh thương mại, ảnh hưởng quan hệ ngoại giao và khiến doanh nghiệp đối mặt với chi phí sản xuất tăng cao, buộc họ phải tìm nguồn cung thay thế hoặc di dời cơ sở sản xuất.
Việc chính quyền Mỹ duy trì mức thuế này có thực sự giúp nước Mỹ “giành lại tài sản đã mất” như tuyên bố của ông Trump hay không vẫn còn là một câu hỏi chưa có lời giải đáp. Tuy nhiên, một điều chắc chắn là thị trường toàn cầu sẽ phải chuẩn bị cho những biến động mạnh mẽ trong thời gian tới khi các quốc gia tìm cách thích nghi và đối phó với chính sách thương mại ngày càng cứng rắn của Mỹ.