0
0
Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các tổ chức tín dụng giảm lãi suất cho vay từ 1,5–2%/năm đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên, đồng thời xem xét áp dụng với cả các khoản vay mới và dư nợ hiện hữu.
Ngày 19/10/2026, tại Trụ sở Ngân hàng Nhà nước (NHNN), Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn chủ trì buổi làm việc triển khai công tác ngân hàng. Cuộc họp có sự tham dự của các Phó Thống đốc NHNN, lãnh đạo một số Vụ, Cục, đơn vị thuộc NHNN, Hiệp hội Ngân hàng và lãnh đạo 46 ngân hàng thương mại (NHTM).
Tại buổi làm việc, Thống đốc cho biết NHNN đã ban hành Công văn số 9608/NHNN-CSTT về việc triển khai các giải pháp hoạt động của các tổ chức tín dụng (TCTD) tới toàn hệ thống. Văn bản thể hiện yêu cầu thúc đẩy tăng trưởng hai chữ số, đồng thời đặt vấn đề an ninh tiền tệ và an toàn hệ thống các TCTD lên hàng đầu.
Theo số liệu được công bố tại cuộc họp, tính đến cuối tuần trước, huy động vốn tăng trưởng 11,22%, trong khi tín dụng tăng 11,44%. Tốc độ tăng trưởng tín dụng cao hơn huy động vốn khiến chênh lệch giữa dư nợ cho vay và huy động vốn bằng VND vẫn ở mức lớn.
Tuy nhiên, mức chênh lệch này đã có sự cải thiện so với giai đoạn trước. Nếu có thời điểm chênh lệch giữa dư nợ cho vay và huy động vốn bằng VND lên tới gần 2 triệu tỷ đồng, hiện con số đã giảm xuống dưới 1,5 triệu tỷ đồng.
Diễn biến trên cho thấy huy động vốn đã có chuyển biến tích cực, dù tốc độ tăng vẫn thấp hơn tín dụng. Đây cũng là một trong những yếu tố cần được các ngân hàng cân đối trong quá trình triển khai yêu cầu giảm lãi suất cho vay, bởi khả năng huy động vốn có liên quan trực tiếp đến chi phí vốn và hoạt động cấp tín dụng.
Lãi suất chịu sức ép từ yêu cầu hỗ trợ tăng trưởng và ổn định tiền tệ
Đề cập đến điều hành chính sách tiền tệ, Thống đốc NHNN cho biết tỷ giá vẫn duy trì ổn định trong bối cảnh kinh tế toàn cầu có nhiều biến động. Đây được xem là một trong những yếu tố góp phần củng cố niềm tin của nhà đầu tư, trong đó có nhà đầu tư nước ngoài, đối với môi trường kinh tế Việt Nam.
Theo thông tin tại cuộc họp, vốn giải ngân đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) trong 9 tháng đầu năm đạt kết quả rất tích cực. Sự ổn định của đồng tiền là một trong những yếu tố góp phần quan trọng vào kết quả này, bên cạnh các yếu tố khác của môi trường đầu tư.
Ở chiều ngược lại, diễn biến lãi suất quốc tế tiếp tục tạo sức ép đối với công tác điều hành trong nước. Thống đốc cho biết thời gian qua, nhiều nền kinh tế, đặc biệt tại EU và Mỹ, chịu sức ép khiến các nước này phải nâng lãi suất nhằm kiểm soát lạm phát.
Trong bối cảnh đó, chính sách tiền tệ của Việt Nam phải tiếp tục cân đối giữa yêu cầu ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng thực chất cho nền kinh tế. Việc điều hành lãi suất vì vậy cần tính đến cả mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn và yêu cầu bảo đảm an toàn hoạt động của hệ thống ngân hàng.
Vấn đề giảm lãi suất cho vay đã được lãnh đạo Đảng và Chính phủ đặc biệt quan tâm. NHNN nhiều lần yêu cầu các ngân hàng thương mại vừa hỗ trợ nền kinh tế, vừa bảo đảm an toàn hoạt động, nhất là không để xảy ra tình trạng cạnh tranh lãi suất huy động thiếu lành mạnh.
Theo Công văn số 9608/NHNN-CSTT, các TCTD được yêu cầu giảm tối thiểu 0,5%/năm lãi suất tiền gửi niêm yết đối với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên. Đồng thời, các ngân hàng cần tập trung giảm lãi suất cho vay từ 1,5–2%/năm đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên.
Yêu cầu giảm lãi suất được đặt ra trong mối tương quan với khả năng tài chính của từng TCTD. NHNN lưu ý việc thực hiện cần gắn với tiết giảm chi phí hoạt động và chia sẻ lợi nhuận, thay vì áp dụng đồng loạt mà không tính đến điều kiện cụ thể của từng ngân hàng.
Đối với các ngân hàng thương mại, chi phí huy động vốn là một trong những cấu phần quan trọng ảnh hưởng đến khả năng giảm lãi suất cho vay. Nếu lãi suất huy động tiếp tục tăng cao, chi phí đầu vào sẽ chịu sức ép, qua đó hạn chế dư địa điều chỉnh lãi suất cho vay.
Vì vậy, việc giảm lãi suất cho vay không chỉ phụ thuộc vào yêu cầu điều hành mà còn liên quan đến khả năng kiểm soát chi phí vốn và hiệu quả hoạt động của từng TCTD. Các ngân hàng cần đồng thời thực hiện nhiều giải pháp, từ tiết giảm chi phí vận hành đến chia sẻ lợi nhuận và giảm chi phí huy động vốn.
Giảm lãi suất có thể áp dụng với cả dư nợ hiện hữu
Một nội dung đáng chú ý trong chỉ đạo của Thống đốc NHNN là việc giảm lãi suất không thực hiện theo hướng cào bằng giữa các khách hàng. Thay vào đó, các ngân hàng cần lựa chọn đúng đối tượng, tập trung hỗ trợ những lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên.
Cách tiếp cận này đặt trọng tâm vào khả năng đưa nguồn vốn với chi phí hợp lý đến các hoạt động tạo ra giá trị cho nền kinh tế. Việc giảm lãi suất cần được cân đối với tình hình tài chính của từng TCTD, đồng thời bảo đảm an toàn trong quá trình hoạt động.
Đáng chú ý, chính sách giảm lãi suất cần được xem xét đối với cả dư nợ hiện hữu và các khoản vay mới. Như vậy, yêu cầu của NHNN không chỉ hướng đến khách hàng đang có nhu cầu vay vốn mà còn tính đến những doanh nghiệp đã phát sinh nghĩa vụ trả lãi từ các khoản vay trước đó.
Đối với dư nợ hiện hữu, việc xem xét giảm lãi suất có thể góp phần giảm gánh nặng chi phí tài chính cho doanh nghiệp đang hoạt động. Trong khi đó, việc điều chỉnh lãi suất đối với khoản vay mới hướng đến hỗ trợ nhu cầu vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh.
Tuy nhiên, NHNN nhấn mạnh việc giảm lãi suất cần được triển khai phù hợp với khả năng tài chính của từng ngân hàng, gắn với tiết giảm chi phí và chia sẻ lợi nhuận. Đây là những yếu tố quyết định khả năng thực hiện yêu cầu giảm lãi suất trong thực tế, thay vì chỉ điều chỉnh trên biểu lãi suất niêm yết.
Cùng với yêu cầu giảm lãi suất cho vay, việc giảm tối thiểu 0,5%/năm lãi suất tiền gửi niêm yết đối với kỳ hạn từ 6 tháng trở lên được đặt ra nhằm hỗ trợ giảm chi phí huy động vốn. Hai yêu cầu này có mối liên hệ với nhau trong quá trình điều chỉnh chi phí đầu vào và lãi suất đầu ra của hệ thống ngân hàng.
Trong thời gian tới, việc triển khai các chỉ đạo của NHNN sẽ gắn với yêu cầu vừa hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, vừa bảo đảm an toàn hệ thống các TCTD. Trọng tâm là giảm lãi suất cho vay từ 1,5–2%/năm đối với các lĩnh vực được ưu tiên, đồng thời xem xét áp dụng đối với cả khoản vay mới và dư nợ hiện hữu trên cơ sở phù hợp với điều kiện tài chính của từng ngân hàng.
