0
0
Các ngân hàng Việt Nam đang lên kế hoạch chào bán cổ phiếu trị giá gần 7 tỷ USD đến cuối năm 2027, trong bối cảnh nhu cầu vốn tăng nhanh cùng đà mở rộng của nền kinh tế.
Nền kinh tế Việt Nam tăng trưởng gần 10% trong quý 3/2026 đang kéo theo nhu cầu vốn lớn hơn từ hệ thống ngân hàng. Theo tính toán của Reuters dựa trên các công bố công khai và một báo cáo của Fitch Ratings, các đợt chào bán cổ phiếu của các ngân hàng Việt Nam có thể huy động gần 7 tỷ USD vào cuối năm 2027.
Fitch nhận định đây nhiều khả năng sẽ là làn sóng huy động vốn lớn nhất từ trước đến nay của ngành ngân hàng Việt Nam. Dòng vốn mới được kỳ vọng bổ sung nguồn lực cho các ngân hàng trong bối cảnh tín dụng tăng trưởng nhanh, trong khi yêu cầu về năng lực vốn ngày càng cao.
Cùng với nhu cầu tăng vốn, khả năng tham gia của nhà đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực ngân hàng cũng đang có những thay đổi đáng chú ý. Tổng tỷ lệ sở hữu nước ngoài tại các ngân hàng hiện được giới hạn ở mức 30%, trong khi một nhà đầu tư riêng lẻ được sở hữu tối đa 20%.
Hoạt động vay vốn nước ngoài cũng chịu các giới hạn nghiêm ngặt. Tuy nhiên, trong những tháng gần đây, Chính phủ đẩy mạnh đầu tư cơ sở hạ tầng và thúc đẩy tăng trưởng, qua đó mở ra cách tiếp cận cởi mở hơn đối với nguồn vốn quốc tế.
Các nhà hoạch định chính sách cho rằng việc tăng cường sự tham gia của nhà đầu tư nước ngoài là cần thiết để đáp ứng nhu cầu tín dụng ngày càng tăng, trong bối cảnh nguồn vốn trong nước chịu nhiều sức ép.
Dòng vốn ngoại hướng vào các ngân hàng lớn
Theo Reuters, hạn mức vay vốn nước ngoài của Việt Nam đã được nâng 11% trong năm nay lên 6,1 tỷ USD và có thể tiếp tục tăng. Ba ngân hàng trong nước đã được phép nâng giới hạn sở hữu nước ngoài lên 49%.
Cùng với đó, những thay đổi trên thị trường chứng khoán cũng tạo thêm điều kiện cho dòng vốn quốc tế. Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi vào tháng trước, trong khi kế hoạch xây dựng các trung tâm tài chính quốc tế được kỳ vọng sẽ thu hút thêm vốn nước ngoài.
Các kế hoạch phát hành cổ phiếu của ngân hàng đang nhận được sự quan tâm từ nhà đầu tư quốc tế, đặc biệt là những nhà đầu tư chiến lược đã có quan hệ với thị trường Việt Nam.
SMBC của Nhật Bản đang đàm phán với VPBank để nâng tỷ lệ sở hữu từ 15% lên 20%. Động thái này diễn ra trong bối cảnh VPBank tìm kiếm khoảng 560 triệu USD thông qua phát hành riêng lẻ, theo Reuters hồi tháng 9/2026. VPBank được phép nâng giới hạn sở hữu nước ngoài lên 49%.
Tại Vietcombank, ngân hàng lớn nhất Việt Nam, kế hoạch bán 6,5% cổ phần vào cuối năm nay được công bố với giá trị khoảng 1,2 tỷ USD theo thị giá hiện tại.
Mizuho Bank của Nhật Bản hiện là nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Vietcombank với tỷ lệ sở hữu 15%. Theo biên bản cuộc họp cổ đông Vietcombank hồi tháng 4/2026, Mizuho có thể tiếp tục tăng tỷ lệ nắm giữ. Mizuho từ chối bình luận về thông tin này.
BIDV, ngân hàng lớn thứ hai Việt Nam, đã bán khoảng 3% cổ phần cho hàng chục nhà đầu tư vào tháng 3/2026. Ngân hàng này dự kiến bán thêm gần 11% vào cuối năm 2027, với tổng giá trị khoảng 1,4 tỷ USD theo các công bố công khai.
KEB Hana, cổ đông nước ngoài lớn nhất của BIDV, không tham gia đợt phát hành đầu tiên nhưng đang cân nhắc có tham gia kế hoạch mới hay không.
Ở nhóm ngân hàng tư nhân, HDBank cho biết có kế hoạch bán 10,7% cổ phần vào cuối năm 2027. Ngân hàng này có liên hệ với Vietjet và hiện chưa có một nhà đầu tư nước ngoài lớn, đồng thời được phép nâng giới hạn sở hữu nước ngoài lên 49%.
Techcombank, một trong những ngân hàng tư nhân lớn nhất Việt Nam, cũng đang thảo luận về khả năng bán cổ phần cho các ngân hàng nước ngoài, theo thông tin Reuters đưa ra hồi tháng 8/2026.
Không chỉ thông qua phát hành cổ phiếu, nhu cầu huy động vốn quốc tế còn thể hiện qua các kế hoạch vay nước ngoài. Theo FiinRatings, các ngân hàng và doanh nghiệp Việt Nam đã công bố kế hoạch vay vốn nước ngoài với tổng giá trị 5,3 tỷ USD trong năm nay.
Bộ Tài chính cũng đang xem xét phát hành trái phiếu Chính phủ bằng USD ở nước ngoài. Nếu được thực hiện, đây sẽ là lần đầu tiên kể từ năm 2014. Các ngân hàng đồng thời đang cân nhắc phát hành trái phiếu quốc tế, trong khi các đô thị lớn có thể được phép tiếp cận thị trường vốn quốc tế thông qua phát hành nợ theo các quy định mới.
Áp lực tăng vốn đi cùng rủi ro tín dụng
Làn sóng huy động vốn mới của hệ thống ngân hàng không chỉ xuất phát từ nhu cầu mở rộng hoạt động. Các ngân hàng cũng cần củng cố năng lực vốn khi Việt Nam chuyển sang các yêu cầu Basel III nghiêm ngặt hơn vào năm 2030.
Áp lực này trở nên rõ hơn trong bối cảnh tín dụng tăng trưởng nhanh. VIS Rating, được Moody’s hậu thuẫn, cho rằng xu hướng này có thể tiếp tục làm suy giảm bộ đệm hấp thụ thua lỗ của các ngân hàng.
Mục tiêu của Chính phủ về tăng trưởng kinh tế ít nhất 10% mỗi năm đến năm 2030 cũng đang thúc đẩy giá tài sản tăng nhanh, đặc biệt trong lĩnh vực bất động sản. Theo một báo cáo nội bộ của ngân hàng trung ương hồi tháng 8, bất động sản chiếm khoảng 1/4 tổng dư nợ, trong khi nợ xấu trong lĩnh vực này đang tăng nhanh.
Điều này đặt bài toán tăng vốn trong mối liên hệ trực tiếp với tốc độ mở rộng tín dụng. Fitch cho rằng hoạt động huy động vốn hiện nay khó có khả năng cải thiện đáng kể mức độ vốn hóa của phần lớn ngân hàng, bởi nguồn vốn mới sẽ nhanh chóng được đưa vào các khoản cho vay mới.
Ở góc độ dòng vốn quốc tế, các kế hoạch phát hành cổ phần đang mở ra thêm cơ hội cho nhà đầu tư nước ngoài tiếp cận ngành ngân hàng Việt Nam. Tuy nhiên, việc mở cửa vẫn được thực hiện theo hướng có chọn lọc thay vì tự do hóa toàn diện.
Quỳnh Nguyễn, giảng viên tài chính tại Đại học Hoa Sen ở TP.HCM, nhận định Việt Nam đang cho phép nhiều nguồn vốn nước ngoài hơn tham gia vào hệ thống ngân hàng khi bắt đầu xem xét lại cách tài trợ cho giai đoạn tăng trưởng tiếp theo. Bà đồng thời lưu ý quá trình này vẫn mang tính chọn lọc.
Willie Tanoto của Fitch cho biết một số cơ hội có thể xuất hiện tại các ngân hàng nhỏ hơn để thiết lập những mối quan hệ hợp tác trong tương lai, với điều kiện Việt Nam có thể duy trì câu chuyện tăng trưởng.
Trong khi đó, quy mô vốn cần huy động có thể còn tăng thêm trong những năm tới. Fitch nhận định nhiều khả năng các ngân hàng sẽ cần thêm những khoản bổ sung vốn lớn, trong bối cảnh yêu cầu về vốn ngày càng cao và tín dụng tiếp tục mở rộng.
Với kế hoạch phát hành cổ phiếu của nhiều ngân hàng lớn, cùng các phương án vay và phát hành trái phiếu quốc tế, nhu cầu huy động vốn của hệ thống ngân hàng Việt Nam đang bước vào một giai đoạn có quy mô đáng chú ý.
