0
0
Trong phiên giao dịch ngày 28/8, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) công bố tỷ giá trung tâm ở mức 25.268 VND/USD. Giá bán USD tại các ngân hàng thương mại tiếp tục chạm kịch trần 26.531 VND/USD, trong khi trên thị trường tự do, USD duy trì ở mức cao kỷ lục 26.720 VND/USD.
Diễn biến này cho thấy áp lực tỷ giá vẫn chưa hạ nhiệt, bất chấp đồng bạc xanh suy yếu trên thị trường quốc tế trong tháng 8.
Tính từ đầu năm 2025, VND đã giảm 3,8% so với USD trên thị trường ngân hàng và 3,4% trên thị trường tự do. Riêng trong tháng 8, mức giảm dao động 0,5 – 1%. Đáng chú ý, sự mất giá của VND diễn ra trong bối cảnh chỉ số DXY – thước đo sức mạnh đồng USD – giảm tới 1,9% so với cuối tháng 7, và lũy kế 8% trong 7 tháng đầu năm.
Điều này phản ánh nguyên nhân chính đến từ các yếu tố nội tại thay vì tác động từ đồng USD quốc tế. Trên thực tế, trong 7 tháng đầu năm 2025, VND đã lao dốc hơn 3% so với USD, kéo theo mức giảm sâu 10–15% khi so với các đồng tiền lớn khác như euro, bảng Anh hay yên Nhật.
Theo phân tích của Chứng khoán Rồng Việt (VDSC), chênh lệch lãi suất VND – USD và biến động chỉ số DXY không còn là yếu tố chính gây áp lực. Thay vào đó, nhu cầu USD tăng mạnh trong nước – từ nhập khẩu, dự trữ ngoại tệ, đến găm giữ phòng thủ – đang làm căng thẳng cung cầu ngoại tệ.
Chứng khoán MB (MBS) bổ sung thêm, việc Kho bạc Nhà nước đẩy mạnh mua USD từ hệ thống ngân hàng thương mại đã thu hẹp nguồn cung ngoại tệ. Đồng thời, lãi suất VND trên thị trường liên ngân hàng giảm sâu khiến chênh lệch lãi suất VND – USD đảo chiều âm, thúc đẩy xu hướng nắm giữ USD.
Chứng khoán Vietcombank (VCBS) chỉ ra ba nguyên nhân cốt lõi: (i) chính sách tiền tệ nới lỏng kéo lãi suất VND xuống thấp, (ii) lo ngại rủi ro thuế quan từ Mỹ sau khi nước này áp thuế 20% hàng Việt Nam, và (iii) giá vàng tăng mạnh, kéo tâm lý trú ẩn vào ngoại tệ.
Góc nhìn từ cơ quan quản lý
Ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ NHNN, thừa nhận để giữ lãi suất thấp hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, Việt Nam phải đánh đổi sự ổn định tỷ giá. Khi chênh lệch lãi suất VND – USD nghiêng về đồng bạc xanh, nhu cầu nắm giữ USD gia tăng là tất yếu.
Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 7, Thống đốc NHNN Nguyễn Thị Hồng cũng nhấn mạnh áp lực kép đến từ cả bên trong và bên ngoài. Bà cho biết, dù NHNN đã nỗ lực giảm lãi suất cho vay thêm 0,4%/năm nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, nhưng tỷ giá lại chịu áp lực lớn từ chính sách thuế quan của Mỹ, thương mại toàn cầu suy yếu và tâm lý phòng thủ của thị trường.
Thống đốc khẳng định, nếu áp lực tỷ giá tiếp tục tăng mạnh, NHNN sẽ phải cân nhắc dừng hạ lãi suất để ổn định vĩ mô, đặt ưu tiên ổn định kinh tế lên hàng đầu.
Thống kê cho thấy, kể từ đầu 2022 đến nay, VND đã mất gần 16% giá trị so với USD. Riêng năm 2024, tỷ giá USD/VND tăng 4,6% bất chấp NHNN đã bán ra hơn 9 tỷ USD dự trữ ngoại hối để can thiệp. So với giai đoạn 2022–2023, khi FED tăng mạnh lãi suất, thì năm 2024–2025 được xem là thuận lợi hơn do FED đã ba lần cắt giảm lãi suất. Tuy nhiên, VND vẫn chưa tìm lại được sự ổn định.
Thách thức lớn cho chính sách tiền tệ
Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu suy giảm, thương mại quốc tế bất ổn và Mỹ gia tăng rào cản thuế quan, việc duy trì sức mạnh VND là một bài toán khó. Nếu tiếp tục hạ lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng, NHNN sẽ đối mặt với rủi ro mất giá mạnh hơn của VND, kéo theo tác động tiêu cực đến tâm lý thị trường, nhập khẩu, nợ công và lạm phát.
Ngược lại, nếu ưu tiên ổn định tỷ giá bằng cách giữ lãi suất cao hơn, chi phí vốn sẽ gia tăng, ảnh hưởng trực tiếp tới doanh nghiệp và người vay.
Trong giai đoạn tới, giới phân tích dự báo NHNN sẽ phải hành động linh hoạt hơn, có thể kết hợp các công cụ điều tiết tỷ giá, kiểm soát dòng vốn ngoại và duy trì mặt bằng lãi suất ở mức cân bằng, tránh gây sốc cho cả tỷ giá lẫn tăng trưởng kinh tế.
