Ngừng Thông tư 02, thanh khoản thị trường chịu tác động?

Thông tư 02/2023/TT-NHNN, có hiệu lực đến ngày 31/12/2024. Nếu Thông tư 02 không được gia hạn thì tác động đến thanh khoản thị trường như nào?

Ngừng Thông tư 02, thanh khoản thị trường chịu tác động?

Thông tư 02/2023/TT-NHNN, ban hành ngày 23/4/2023, quy định việc các tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài cơ cấu lại thời hạn trả nợ và giữ nguyên nhóm nợ nhằm hỗ trợ khách hàng gặp khó khăn trong hoạt động sản xuất kinh doanh và tiêu dùng.

Phạm vi áp dụng: Áp dụng cho các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài và khách hàng của họ, ngoại trừ các tổ chức tín dụng chính sách.

Điều kiện cơ cấu lại nợ: Khoản nợ phải phát sinh nghĩa vụ trả nợ gốc và/hoặc lãi trong khoảng thời gian từ ngày Thông tư có hiệu lực đến hết ngày 31/12/2024.

Thời gian cơ cấu lại: Thời gian cơ cấu lại không vượt quá 12 tháng kể từ ngày đến hạn của số dư nợ được cơ cấu lại.

Thông tư 02/2023/TT-NHNN đã hỗ trợ khách hàng: Giúp khách hàng gặp khó khăn có thêm thời gian trả nợ, giảm áp lực tài chính và duy trì hoạt động kinh doanh.

Cho phép các ngân hàng giữ nguyên nhóm nợ, tránh việc tăng tỷ lệ nợ xấu đột biến trong ngắn hạn.

Khi thông tư này hết hiệu lực, các khoản nợ không được cơ cấu lại sẽ phải phân loại lại theo quy định hiện hành, có thể dẫn đến tăng tỷ lệ nợ xấu. Việc không còn cơ chế giữ nguyên nhóm nợ có thể khiến nhiều khoản nợ chuyển sang nhóm nợ xấu, làm tăng tỷ lệ nợ xấu trong hệ thống ngân hàng.

Ngân hàng sẽ phải tăng cường trích lập dự phòng rủi ro cho các khoản nợ xấu mới phát sinh, ảnh hưởng đến lợi nhuận và vốn tự có.

Tỷ lệ nợ xấu tăng cao có thể khiến ngân hàng thận trọng hơn trong việc cấp tín dụng mới, ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp và cá nhân.

Tỷ lệ nợ xấu cao có thể ảnh hưởng đến uy tín của ngân hàng trên thị trường, cũng như xếp hạng tín nhiệm, từ đó tác động đến khả năng huy động vốn.

Việc Thông tư 02 hết hiệu lực đòi hỏi các ngân hàng phải chủ động và linh hoạt trong quản lý rủi ro, đồng thời phối hợp chặt chẽ với Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan liên quan để đảm bảo ổn định hệ thống tài chính.

Tuy nhiên, hiện tại việc các Ngân hàng đã trích lập theo Thông tư 11/2021/TT-NHNN (TT11). Các tổ chức tín dụng (TCTD) tại Việt Nam phải phân loại nợ và trích lập dự phòng rủi ro tín dụng dựa trên chất lượng khoản vay. Việc này giúp tăng cường quản lý rủi ro và đảm bảo an toàn hệ thống ngân hàng.

Từ khi Thông tư 11 có hiệu lực vào ngày 1/10/2021, các TCTD đã tuân thủ việc phân loại nợ và trích lập dự phòng theo quy định. Điều này bao gồm việc phân loại nợ thành 5 nhóm và trích lập dự phòng tương ứng với từng nhóm nợ. Việc thực hiện nghiêm túc các quy định này giúp tăng cường khả năng chống chịu của hệ thống ngân hàng trước các rủi ro tín dụng.

Việc phân loại nợ theo TT11 có vai trò hỗ trợ quan trọng đối với các chính sách tạm thời trong Thông tư 02 về cơ cấu lại thời hạn trả nợ và giữ nguyên nhóm nợ. Cụ thể:

TT11 quy định chi tiết việc phân loại nợ thành 5 nhóm, dựa trên chất lượng tín dụng và khả năng thu hồi. Cách tiếp cận này giúp đảm bảo tính đồng nhất và minh bạch khi thực hiện chính sách tạm thời của TT02.

Khi áp dụng Thông tư 02 để cơ cấu lại nợ, TT11 là cơ sở pháp lý để xác định nhóm nợ hiện tại và theo dõi biến động nhóm nợ sau khi hết thời gian cơ cấu.

Tăng cường khả năng kiểm soát rủi ro: Việc phân loại nợ chính xác theo TT11 giúp ngân hàng đánh giá được mức độ rủi ro thực tế, từ đó đưa ra các biện pháp quản trị phù hợp. Điều này hỗ trợ trực tiếp cho việc áp dụng TT02 nhằm giảm thiểu rủi ro hệ thống khi gia tăng các khoản nợ được cơ cấu.

Hỗ trợ duy trì thanh khoản: TT11 yêu cầu các ngân hàng trích lập dự phòng cụ thể và dự phòng chung theo nhóm nợ. Khi kết hợp với TT02, các ngân hàng có thể sử dụng quỹ dự phòng này để xử lý nợ xấu tiềm ẩn hoặc các khoản nợ bị chuyển nhóm sau thời gian cơ cấu. xem thêm tại đây

Định hướng hành vi tín dụng lành mạnh: TT11 giúp phân loại chính xác các khoản nợ đang cơ cấu theo TT02, từ đó khuyến khích ngân hàng tập trung tín dụng vào các lĩnh vực ưu tiên, tránh cấp vốn cho các khoản vay rủi ro cao.

Hạn chế tình trạng “che giấu” nợ xấu: Thông tư 02 cho phép giữ nguyên nhóm nợ trong thời gian cơ cấu, có thể dẫn đến việc che giấu thực trạng nợ xấu. TT11, với cơ chế phân loại minh bạch, giúp NHNN kiểm soát và hạn chế nguy cơ này.

Nhìn chung, TT11 sẽ làm giảm đi áp lực nợ từ nhóm 4 – 5 trước khi Thông tư 02 kết thúc. Do đó, phần rủi ro thanh khoản của hệ thống cũng sẽ giảm bớt đi áp lực.