
Chuyển đổi số đang trở thành động lực quan trọng giúp ngành Tài chính nâng cao hiệu quả quản lý, phục vụ người dân và doanh nghiệp, đồng thời khẳng định vai trò tiên phong trong công cuộc cải cách hành chính của Chính phủ.
Bộ Tài chính dẫn đầu về cải cách số
Nhiều năm qua, Bộ Tài chính liên tục nằm trong nhóm dẫn đầu các bộ, ngành về chỉ số cải cách hành chính và chuyển đổi số. Hiện nay, gần 950 thủ tục hành chính đang được triển khai, giảm đáng kể so với giai đoạn trước. Trong số này, hơn 590 dịch vụ công đã được số hóa, trong đó có 468 dịch vụ toàn trình – giúp người dân, doanh nghiệp hoàn toàn có thể xử lý hồ sơ trên môi trường điện tử mà không cần tiếp xúc trực tiếp.
Hệ thống công nghệ thông tin của Bộ cũng được kết nối với trung tâm dữ liệu quốc gia, hình thành các cơ sở dữ liệu tài chính và chuyên ngành, tạo nền tảng quan trọng để khai thác, phân tích và hỗ trợ hoạch định chính sách.
Bài toán dữ liệu và thách thức công nghệ
Dù đạt nhiều kết quả, ngành Tài chính vẫn đối mặt với không ít khó khăn. Việc triển khai hóa đơn điện tử đã mở ra nguồn dữ liệu khổng lồ phục vụ quản lý thuế và chống gian lận, nhưng tình trạng lợi dụng chính sách, mua bán hóa đơn vẫn tồn tại. Một số hệ thống trọng yếu như VNACCS/VCIS trong hải quan hay TABMIS trong kho bạc bộc lộ hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu hội nhập và tốc độ tăng trưởng giao thương.
Ngoài ra, sự thiếu đồng bộ giữa các bộ, ngành và chênh lệch hạ tầng giữa trung ương – địa phương cũng cản trở tiến độ số hóa. Nhân lực công nghệ chất lượng cao, đặc biệt trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, phân tích dữ liệu lớn hay blockchain, vẫn còn hạn chế.
Mục tiêu 2025 – 2030: Tài chính số toàn diện
Theo lộ trình, Bộ Tài chính phấn đấu đến quý III/2025, 100% dịch vụ công sẽ được tích hợp lên Cổng Dịch vụ công quốc gia – sớm hơn nửa năm so với kế hoạch Chính phủ đề ra. Xa hơn, Chiến lược Tài chính đến năm 2030 xác định phát triển nền tài chính số hiện đại, minh bạch, vận hành trên nền tảng công nghệ tiên tiến, nhằm hỗ trợ tăng trưởng kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Để đạt được mục tiêu này, ngành Tài chính cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý cho dữ liệu, định danh điện tử và bảo mật; đồng thời xây dựng chiến lược dữ liệu quốc gia làm nền tảng chuẩn hóa kết nối. Đây sẽ là cơ sở để ứng dụng AI, big data và các công nghệ mới trong quản lý rủi ro, dự báo chính sách và phục vụ người dân hiệu quả hơn.
Chuyển đổi số trong ngành Tài chính không chỉ dừng lại ở đổi mới quy trình mà còn thay đổi tư duy quản trị, hướng đến một nền tài chính phục vụ, minh bạch và hiệu quả. Khi rào cản về dữ liệu, hạ tầng và nhân lực được tháo gỡ, ngành Tài chính sẽ thực sự trở thành trụ cột trong kiến tạo nền kinh tế số của Việt Nam.