
Ngành sản xuất của Việt Nam đã chứng kiến một giai đoạn đầy khó khăn khi Chỉ số Nhà Quản trị Mua hàng (PMI) giảm xuống dưới ngưỡng 50 điểm trong tháng 12 năm 2024, đạt mức 49,8 điểm, so với 50,8 điểm của tháng trước. Theo báo cáo của S&P Global, đây là lần đầu tiên trong ba tháng qua, chỉ số này rơi vào vùng suy giảm, báo hiệu sự yếu đi của điều kiện kinh doanh tổng thể.
Ngành sản xuất Việt Nam suy giảm trong tháng cuối 2024
PMI dưới ngưỡng 50 điểm cho thấy ngành sản xuất đang đối mặt với nhiều thách thức. Mặc dù sản lượng và số lượng đơn đặt hàng mới vẫn tăng, tốc độ tăng đã chậm lại đáng kể. Số lượng đơn đặt hàng mới trong tháng 12 đạt mức thấp nhất trong ba tháng, trong khi số lượng đơn đặt hàng xuất khẩu giảm tháng thứ hai liên tiếp, với tốc độ giảm mạnh.
Một số công ty ghi nhận nhu cầu cải thiện từ khách hàng, nhưng nhiều doanh nghiệp khác lại báo cáo điều kiện thị trường xấu đi. Điều này phản ánh sự không đồng nhất trong môi trường kinh doanh, khi một số ngành phục hồi trong khi các ngành khác chịu áp lực từ tình trạng bất ổn kinh tế toàn cầu.
Niềm tin kinh doanh của các doanh nghiệp sản xuất trong tháng 12 giảm xuống mức thấp nhất kể từ tháng 5/2023. Nguyên nhân chính được cho là do lo ngại về bất ổn và không chắc chắn của thị trường thế giới, bao gồm những kế hoạch thuế quan của Mỹ.
Ông Andrew Harker, Giám đốc Kinh tế tại S&P Global Market Intelligence, nhận định rằng sự không chắc chắn này làm suy giảm niềm tin kinh doanh, ảnh hưởng tiêu cực đến triển vọng sản xuất trong thời gian tới. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng những kỳ vọng về việc gia tăng đơn đặt hàng và cải thiện các điều kiện kinh tế có thể giúp ngành sản xuất phục hồi trong năm 2025.
Biến động việc làm và hàng tồn kho
Một điểm đáng chú ý trong báo cáo là việc làm trong ngành sản xuất tiếp tục giảm tháng thứ ba liên tiếp. Tốc độ giảm việc làm trong tháng 12 đạt mức cao nhất kể từ tháng 8, do các công ty thận trọng trước số lượng đơn đặt hàng mới tăng trưởng yếu.
Sự sụt giảm việc làm đã góp phần làm tăng lượng công việc tồn đọng, trong khi hàng tồn kho hàng mua và hàng thành phẩm cũng giảm. Các công ty, mặc dù tăng cường hoạt động mua hàng, vẫn dè dặt trong việc tích trữ do lo ngại về chi phí và rủi ro kinh tế.
Áp lực lạm phát và chi phí đầu vào
Chi phí đầu vào và giá cả đầu ra đều tăng trong tháng 12, tạo ra áp lực lạm phát cho các doanh nghiệp. Theo các công ty khảo sát, giá dầu, kim loại, và sự biến động tỷ giá hối đoái là những yếu tố chính khiến chi phí đầu vào tăng cao.
Để bù đắp, các doanh nghiệp đã tăng giá sản phẩm đầu ra tháng thứ tám liên tiếp, với tốc độ tăng nhanh nhất kể từ tháng 7/2024. Tuy nhiên, điều này có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sức mua của khách hàng, làm giảm nhu cầu trong thời gian tới.
Một yếu tố khác gây trở ngại là thời gian giao hàng của nhà cung cấp kéo dài tháng thứ tư liên tiếp, mặc dù mức độ kéo dài chỉ ở mức nhẹ. Nguyên nhân được cho là do điều kiện giao thông không thuận lợi, gây ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng.
Hy vọng trong tương lai
Dù bức tranh cuối năm 2024 không mấy sáng sủa, vẫn có những tín hiệu tích cực. Các doanh nghiệp lạc quan về khả năng gia tăng số lượng đơn đặt hàng mới trong năm tới, khi các điều kiện kinh tế được kỳ vọng cải thiện và một số xung đột trên thế giới được giải quyết.
Sản lượng dự kiến sẽ tăng trở lại trong những tháng đầu năm 2025, thúc đẩy hoạt động sản xuất. Tuy nhiên, để đạt được sự phục hồi bền vững, ngành sản xuất Việt Nam cần vượt qua những thách thức hiện tại, bao gồm bất ổn kinh tế toàn cầu, áp lực lạm phát và sự thiếu hụt lao động.
Tháng cuối năm 2024 khép lại với nhiều khó khăn cho ngành sản xuất Việt Nam, khi các chỉ số kinh tế chủ chốt đều cho thấy dấu hiệu suy giảm. Dù vậy, những tín hiệu lạc quan từ triển vọng đơn đặt hàng mới và sự cải thiện trong chuỗi cung ứng có thể mang lại hy vọng cho năm 2025. Để phục hồi mạnh mẽ, các doanh nghiệp cần thích ứng với môi trường kinh doanh đầy biến động và tận dụng tối đa các cơ hội trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang chuyển mình.