Báo cáo mới nhất của VIS Rating cho thấy ngành chứng khoán Việt Nam trong 9 tháng đầu năm 2025 duy trì đà tăng trưởng ổn định, được hỗ trợ bởi hoạt động tăng vốn mạnh mẽ, chất lượng tài sản cải thiện và dòng tiền đầu tư trở lại.
Bối cảnh thị trường hướng tới kỳ vọng nâng hạng vào năm 2026 càng củng cố sự lạc quan của nhà đầu tư đối với triển vọng của hệ thống công ty chứng khoán.
Hiệu quả sinh lời cải thiện khi nhu cầu ký quỹ và giao dịch tăng cao
Theo đánh giá của VIS Rating, hiệu quả sinh lời của khối công ty chứng khoán đã có sự cải thiện đáng kể trong 9 tháng đầu năm 2025. Tỷ suất lợi nhuận trên tổng tài sản bình quân (ROAA) đạt mức cao hơn so với quý trước, phản ánh thu nhập từ các hoạt động cốt lõi gia tăng, đặc biệt là cho vay ký quỹ và đầu tư cổ phiếu.
Sự cải thiện này xuất phát từ bối cảnh tâm lý thị trường được cải thiện khi Việt Nam tiến gần hơn mục tiêu nâng hạng từ FTSE Russell. Nhóm công ty có nền tảng vốn mạnh, đặc biệt là các đơn vị liên kết ngân hàng, đẩy mạnh tốc độ mở rộng dư nợ ký quỹ, qua đó ghi nhận nguồn thu lãi ổn định và rủi ro thấp hơn. Trong khi đó, những doanh nghiệp sở hữu danh mục đầu tư cổ phiếu quy mô lớn cũng đạt mức tăng trưởng sinh lời nổi bật, nhờ diễn biến tích cực của thị trường trong quý III.
Dù vậy, triển vọng lợi nhuận của một số công ty được đánh giá là chịu giới hạn do không thực hiện tăng vốn trong năm. Khi dư nợ ký quỹ tiến sát trần theo quy định, khả năng mở rộng hoạt động sẽ bị thu hẹp, khiến biên lợi nhuận khó cải thiện mạnh trong các quý còn lại.
Ở chiều ngược lại, chất lượng tài sản của toàn ngành cho thấy xu hướng ổn định. Tỷ lệ tài sản rủi ro cao giảm so với quý trước nhờ danh mục trái phiếu tương đối an toàn và mức độ phân tán khách hàng vay ký quỹ tốt hơn. Sự tham gia mạnh mẽ của nhà đầu tư cá nhân đã góp phần giảm tập trung dư nợ vào nhóm khách hàng lớn, hạn chế rủi ro phát sinh từ biến động thị trường.
VIS Rating dự báo rủi ro tài sản tiếp tục ổn định trong quý cuối năm khi tốc độ tăng trưởng cho vay ký quỹ duy trì và tỷ lệ tài sản bảo đảm giữ ở mức cao. Đồng thời, tốc độ chậm trả trái phiếu doanh nghiệp giảm dần giúp cải thiện môi trường rủi ro chung của thị trường.
Nền tảng vốn được củng cố, tạo dư địa cho mở rộng kinh doanh
Một xu hướng đáng chú ý của ngành chứng khoán trong năm 2025 là việc tăng vốn diễn ra mạnh mẽ ở các nhóm công ty lớn lẫn doanh nghiệp quy mô vừa và nhỏ. Tổng quy mô tăng vốn đã công bố cao hơn nhiều so với năm trước, phản ánh nỗ lực củng cố năng lực tài chính để đáp ứng yêu cầu mở rộng hoạt động trong bối cảnh thị trường giao dịch sôi động.
Số liệu từ VIS Rating cho thấy tỷ lệ đòn bẩy toàn ngành có tăng nhẹ do các công ty tận dụng nguồn vốn ngắn hạn nhằm mở rộng cho vay ký quỹ và đầu tư cổ phiếu. Tuy nhiên, xu hướng tăng vốn mới giúp hạn chế rủi ro từ việc sử dụng đòn bẩy, đồng thời tạo bộ đệm để hấp thụ các thay đổi về quy định, chẳng hạn như yêu cầu gia tăng hệ số rủi ro đối với trái phiếu doanh nghiệp.
Không chỉ cải thiện năng lực vốn, nhiều công ty chứng khoán còn đẩy mạnh huy động nguồn vốn trung – dài hạn và tăng cường hợp tác với ngân hàng để đảm bảo khả năng tiếp cận tín dụng. Điều này giúp nguồn vốn của toàn ngành trở nên ổn định hơn, thể hiện qua tỷ lệ dòng tiền vào/dòng tiền ra giữ ở mức an toàn dù có sự gia tăng vay ngắn hạn trong kỳ.
Các công ty lớn tiếp tục dẫn đầu trong việc phát hành trái phiếu và mở rộng hợp tác huy động vốn. Một số đơn vị quy mô nhỏ cũng lựa chọn tăng vốn nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, trong bối cảnh áp lực từ các công ty dẫn đầu thị phần ngày càng lớn.