0
0
Động thái bán ròng khối ngoại trên thị trường chứng khoán Việt Nam do chênh lệch lợi suất và chờ nâng hạng chính thức. Dự báo vốn quay lại mạnh mẽ, đạt 5-7 tỷ USD.
Thị trường chứng khoán Việt Nam gần đây chứng kiến một hiện tượng đáng chú ý: khối nhà đầu tư nước ngoài (khối ngoại) liên tục duy trì trạng thái bán ròng, bất chấp những tín hiệu vĩ mô tích cực từ kinh tế toàn cầu và nội địa.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đang trong xu hướng nới lỏng chính sách tiền tệ bằng cách giảm dần lãi suất, và quan trọng hơn, thị trường chứng khoán Việt Nam đã nhận được sự chấp thuận từ FTSE Russell để nâng hạng lên thị trường Mới nổi Thứ cấp. Điều này đặt ra một câu hỏi then chốt đối với các nhà đầu tư và cơ quan quản lý: Khi nào dòng vốn quốc tế mới thực sự quay trở lại và giải ngân mạnh mẽ vào chứng khoán Việt Nam?
Theo phân tích từ các chuyên gia tại chương trình Talkshow Phố Tài chính, động thái bán ròng của khối ngoại là một kết hợp của các yếu tố cả ngắn hạn lẫn dài hạn, bao gồm cả bối cảnh toàn cầu và nội tại thị trường.
Về mặt dữ liệu, kể từ khi thông tin nâng hạng được công bố vào tháng 10 năm 2025, khối ngoại đã bán ròng với tổng giá trị hơn 12.000 tỷ đồng. Việc này không hoàn toàn nằm ngoài dự đoán. Một trong những nguyên nhân chính là sự chênh lệch lợi suất trái phiếu. Mức lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ duy trì quanh ngưỡng 4% vẫn được đánh giá là hấp dẫn đối với các nhà đầu tư tổ chức lớn, khiến dòng vốn toàn cầu ưu tiên neo giữ tại Mỹ trong giai đoạn nền kinh tế số 1 thế giới vẫn đang trong quá trình “hạ nhiệt” và kiểm soát lạm phát.
Thứ hai, thị trường chứng khoán Việt Nam, đại diện là chỉ số VN-Index, đã trải qua một giai đoạn tăng điểm mạnh mẽ, đạt mức 1.600-1.700 điểm trong Quý III năm 2025. Sự tăng trưởng này đã kích hoạt hành vi chốt lời ở nhiều nhóm cổ phiếu lớn (blue-chips), đặc biệt là nhóm ngân hàng và bất động sản, như một phần của quá trình cơ cấu danh mục định kỳ của các quỹ.
Cuối cùng, việc nâng hạng chỉ là chấp thuận sơ bộ, với hiệu lực chính thức dự kiến vào tháng 9 năm 2026. Các quỹ đầu tư lớn, đặc biệt là quỹ thụ động (Passive Funds), thường chỉ phân bổ vốn sau khi việc nâng hạng được công bố chính thức. Hiện tại, thị trường đang ở giai đoạn chuyển tiếp.
Các quỹ chuyên đầu tư vào thị trường Cận biên (Frontier Market) có xu hướng cơ cấu lại hoặc rút vốn khỏi Việt Nam để chuyển sang các thị trường cận biên khác, trong khi các quỹ đầu tư vào thị trường Mới nổi (Emerging Market) vẫn ở trạng thái quan sát và đánh giá vĩ mô, chờ đợi kỳ review chính thức của FTSE vào tháng 3 năm 2026. Điều này tạo ra trạng thái bán ròng tạm thời và sự phân hóa dòng vốn.
Dự báo sóng vốn ngoại 3-7 tỷ USD vào chứng khoán
Trong bối cảnh dòng vốn toàn cầu đang phân hóa mạnh mẽ, Việt Nam vẫn được nhìn nhận là có nội lực vững vàng. Mặc dù dòng vốn quốc tế đang có xu hướng nghiêng về các kênh tài sản an toàn hơn hoặc các kênh tài sản số, cùng với sự tập trung mạnh mẽ vào các nền kinh tế lớn như Mỹ và các quốc gia châu Á có mức tăng trưởng GDP cao, kinh tế Việt Nam vẫn duy trì vị thế hấp dẫn.
Với dự báo tăng trưởng GDP đạt 8% trong năm 2025 và mục tiêu 10% trong năm 2026, cùng với việc đẩy mạnh đầu tư công, nền kinh tế Việt Nam được đánh giá là đủ sức tạo lực hút đối với dòng vốn ngoại, đặc biệt trong dài hạn. Nội lực của nền kinh tế trong nước vẫn là bệ đỡ chính cho thị trường chứng khoán, với thanh khoản đến từ vốn nội duy trì ở mức cao.
Theo dự báo của các chuyên gia, dòng tiền vào chứng khoán Việt Nam sẽ có lộ trình rõ ràng, gắn liền với các mốc sự kiện của quá trình nâng hạng và sự ổn định của vĩ mô.
Trong ngắn hạn, cụ thể là từ cuối năm 2025 đến đầu năm 2026, dòng vốn ngoại dự kiến sẽ ngừng bán ròng và có khả năng quay trở lại trạng thái mua ròng nhờ những thông tin tích cực trong nước và sự tiếp tục nới lỏng chính sách tiền tệ của Fed. Tuy nhiên, ở giai đoạn này, dòng vốn nội vẫn đóng vai trò dẫn dắt chính, với giá trị giao dịch ước đạt 1-2 tỷ USD mỗi phiên.
Về dài hạn, từ tháng 9 năm 2026 trở đi, khi Việt Nam chính thức được thêm vào rổ chỉ số Emerging Index của FTSE, dòng tiền từ các quỹ ETF và các quỹ chủ động sẽ tăng mạnh. Tổng dòng vốn ngoại có thể đạt 4-6 tỷ USD, thậm chí 5-7 tỷ USD nếu Việt Nam tiếp tục đáp ứng các tiêu chuẩn để được MSCI xem xét nâng hạng.
Sự kết hợp giữa dòng vốn ngoại dồi dào và các yếu tố vĩ mô thuận lợi như tăng trưởng GDP, đầu tư công được kỳ vọng sẽ thúc đẩy VN-Index tăng trưởng mạnh mẽ, với mục tiêu 1.800-2.200 điểm trong giai đoạn 2026-2027.
Để thị trường có thể hấp thụ hiệu quả dòng vốn lớn này, từ cơ quan quản lý đến các thành viên thị trường cần thực hiện các công tác chuẩn bị mang tính hệ thống. Cụ thể, cần triển khai các giải pháp như thanh toán T+0, cơ chế bán khống, linh hoạt hóa quy định về tỷ lệ sở hữu nước ngoài (room ngoại), và đơn giản hóa thủ tục mở tài khoản giao dịch cho nhà đầu tư ngoại.
Các Sở Giao dịch Chứng khoán và Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam (VSDC) cần tiếp tục nâng cấp hệ thống giao dịch để đảm bảo sự thông suốt và khả năng xử lý khối lượng giao dịch lớn.
Sự trở lại mạnh mẽ và bền vững của dòng vốn ngoại vào thị trường chứng khoán Việt Nam được nhận định chỉ còn là vấn đề thời gian. Điều này phụ thuộc trực tiếp vào việc thị trường hoàn tất thành công lộ trình nâng hạng, sự tăng trưởng rõ nét của nền kinh tế, và khả năng kiểm soát ổn định các yếu tố vĩ mô, đặc biệt là tỷ giá hối đoái. Khi các yếu tố nền tảng này được củng cố, Việt Nam sẽ mở ra một chu kỳ tăng trưởng mới cho thị trường vốn trong nước.
