Ngân hàng đồng loạt thu phí tài khoản có số dư thấp

Ngân hàng đồng loạt thu phí tài khoản số dư thấp, đặc biệt dưới 500.000 đồng, nhằm tối ưu hóa chi phí vận hành, thanh lọc tài khoản ngủ đông và bù đắp áp lực NIM. 

Trong những tháng gần đây, hệ thống ngân hàng thương mại tại Việt Nam ghi nhận một làn sóng điều chỉnh biểu phí dịch vụ, đặc biệt là việc áp dụng hoặc siết chặt các khoản phí quản lý đối với các tài khoản thanh toán không duy trì đủ số dư tối thiểu hoặc không hoạt động trong thời gian dài. Hiện tượng này đang thu hút sự chú ý của công chúng và giới chuyên môn, được xem là một bước đi chiến lược nhằm tối ưu hóa hoạt động và gia tăng nguồn thu phi lãi (NOII) của các tổ chức tín dụng.

Hiện tượng thu phí mới được triển khai rầm rộ tại nhiều ngân hàng lớn nhỏ, với một trong những điều kiện phổ biến nhất được áp dụng là mức số dư bình quân hàng tháng. Đơn cử, nhiều ngân hàng đã công bố áp dụng mức phí quản lý đối với các tài khoản duy trì số dư bình quân dưới 500.000 đồng/tháng. Mức ngưỡng này cao hơn đáng kể so với quy định số dư tối thiểu trước đây của nhiều tổ chức, vốn thường chỉ ở mức tượng trưng.

Dữ liệu khảo sát từ thị trường cho thấy sự đồng loạt trong việc điều chỉnh này. Ngân hàng TMCP Xuất nhập khẩu Việt Nam (Eximbank) thông báo thu phí quản lý tài khoản 11.000 đồng/tháng (đã bao gồm VAT) đối với tài khoản không đạt ngưỡng số dư bình quân 500.000 đồng/tháng.

Tương tự, Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín (Sacombank) áp dụng mức thu 6.000 đồng/tháng nếu số dư bình quân tháng trước đó dưới 500.000 đồng. Ngoài ra, Ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam (VIB) tập trung vào việc thu phí đối với tài khoản không hoạt động, áp dụng mức 10.000 đồng/tháng (chưa gồm VAT) cho các tài khoản thanh toán không phát sinh giao dịch trong 12 tháng liên tục.

Nhiều nhà băng khác cũng có những chính sách quản lý số dư khác nhau. Ví dụ, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) hiện thu 5.000 đồng/tháng đối với tài khoản có số dư bình quân dưới 2 triệu đồng và 3.000 đồng/tháng cho nhóm từ 2 đến dưới 10 triệu đồng.

Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) đặt ngưỡng miễn phí quản lý ở mức 2 triệu đồng đối với tài khoản thanh toán thường. Những điều chỉnh này không chỉ giới hạn ở phí quản lý tài khoản mà còn mở rộng sang các dịch vụ khác như SMS Banking, nhằm khuyến khích khách hàng chuyển sang nhận thông báo qua ứng dụng di động miễn phí.

Chính sách ngân hàng và mốc 500.000 đồng

Giới phân tích và chuyên gia tài chính nhận định rằng động thái siết phí quản lý tài khoản của các ngân hàng xuất phát từ hai nguyên nhân chính mang tính kinh tế vĩ mô và nội tại.

Thứ nhất, đó là áp lực lên Biên lãi ròng (NIM) của toàn ngành. Trong bối cảnh lãi suất huy động có xu hướng giảm và cạnh tranh tín dụng gia tăng, NIM của các ngân hàng đang bị “co hẹp” lại. Để bảo toàn hoặc cải thiện hiệu quả kinh doanh, việc gia tăng nguồn thu ngoài lãi (NOII) thông qua các khoản phí dịch vụ trở thành một chiến lược trọng tâm. Phí quản lý tài khoản, dù là khoản thu nhỏ đối với từng cá nhân, nhưng khi nhân với hàng chục triệu khách hàng trên toàn hệ thống sẽ tạo ra một nguồn thu đáng kể cho ngân hàng.

Thứ hai, việc thu phí là biện pháp cần thiết để tối ưu hóa chi phí vận hành và quản lý rủi ro. Các chuyên gia ngân hàng chỉ ra rằng, mỗi tài khoản được mở, dù không hoạt động hay có số dư thấp, vẫn tiêu tốn chi phí cho việc duy trì hệ thống công nghệ, lưu trữ dữ liệu, bảo mật và tuân thủ các quy định pháp lý.

Việc tồn tại quá nhiều tài khoản “ngủ đông” không chỉ làm tốn kém nguồn lực mà còn có thể làm tăng rủi ro gian lận hoặc phức tạp hóa công tác quản lý hệ thống. Do đó, áp dụng phí được xem là một cơ chế sàng lọc cần thiết.

Việc áp dụng mức phí với ngưỡng số dư tối thiểu 500.000 đồng/tháng đang gây ra nhiều ý kiến trái chiều từ góc độ chiến lược khách hàng.

Một số chuyên gia bày tỏ lo ngại về khả năng ngân hàng có thể vô tình đánh mất tệp “mầm khách hàng” tiềm năng. Nhóm này thường bao gồm sinh viên, người mới đi làm hoặc những người trẻ đang trong giai đoạn tích lũy đầu tiên, thường duy trì số dư thấp nhưng có triển vọng trở thành khách hàng giá trị cao trong tương lai.

Việc áp đặt một ngưỡng số dư cứng nhắc có thể khiến nhóm khách hàng này tìm đến các tổ chức tín dụng có chính sách phí linh hoạt hoặc ưu đãi hơn, làm giảm khả năng gắn kết lâu dài của họ với ngân hàng hiện tại.

Tuy nhiên, việc thu phí duy trì tài khoản là xu hướng chung trên thế giới và là bước đi hợp lý nhằm đảm bảo chất lượng dịch vụ và đầu tư cho hạ tầng công nghệ hiện đại. Để hài hòa giữa mục tiêu tối ưu hóa chi phí và nuôi dưỡng hệ khách hàng dài hạn, các nhà phân tích đề xuất các ngân hàng có thể thiết kế các gói giải pháp phân tầng tinh tế hơn.

Thay vì áp đặt phí vô điều kiện, chính sách có thể khuyến khích sự gắn kết, chẳng hạn miễn phí cho các tài khoản phát sinh giao dịch thường xuyên, liên kết ví điện tử, hoặc sử dụng các dịch vụ bán kèm khác. Đây là cách tiếp cận nhằm mục đích tạo ra giá trị tương hỗ, khuyến khích khách hàng tích cực tham gia vào hệ sinh thái số của ngân hàng.

Những điều chỉnh này cho thấy ngành ngân hàng đang chuyển dịch sang mô hình kinh doanh dựa trên mức độ sử dụng và giá trị khách hàng, hướng tới một hệ thống tài chính số hiệu quả, an toàn và tinh gọn hơn. Việc siết chặt phí quản lý là một bước đi mang tính chiến lược trong công cuộc tối ưu hóa chi phí và thúc đẩy chuyển đổi số của toàn ngành.