Mòn mỏi chờ hoàn thuế, An Phát đưa vụ việc ra tòa

Sau 5 năm chờ đợi Cục Thuế Hà Nội hoàn thuế giá trị gia tăng hơn 11 tỷ đồng mà không được, Công ty cổ phần Thương mại – Xuất nhập khẩu Toàn cầu An Phát (An Phát) đã nộp đơn ra tòa án.

Mòn mỏi chờ hoàn thuế, An Phát đưa vụ việc ra tòa

Ông Phạm Minh Khoa, Giám đốc An Phát cho biết, Công ty đã gửi bài phát biểu tới hội nghị đối thoại về chính sách, thủ tục hành chính thuế và hải quan do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với Bộ Tài chính tổ chức chiều 16/10. Doanh nghiệp không được Ban tổ chức sắp xếp phát biểu trực tiếp với lý do nội dung câu hỏi dài, nhiều vấn đề kỹ thuật, cần có sự tham gia trả lời chi tiết của nhiều đơn vị trong Tổng cục Thuế.

“Hơn 5 năm mòn mỏi chờ hoàn thuế mà không được, Công ty đã quyết định nộp đơn ra tòa án, mong có được công lý như doanh nghiệp bạn tại TP.HCM đã làm”, ông Khoa nói.

Theo ông Khoa, việc chậm được hoàn thuế khiến mảng xuất khẩu tinh bột sắn của Công ty phải ngừng hoạt động.

Lâu nay, An Phát hoạt động tương tự các doanh nghiệp khác trong Hiệp hội Các doanh nghiệp xuất khẩu tinh bột sắn. Công ty đã thực hiện 32 lần xuất khẩu tinh bột sắn, đóng thuế đầy đủ, có đủ hóa đơn, chứng từ mua bán qua ngân hàng, hàng hóa xuất ra có hải quan chứng nhận.

“Căn cứ theo quy định của pháp luật về hoàn thuế giá trị gia tăng, Công ty đã đủ điều kiện giống 31 kỳ đã hoàn thuế trước đó. Hơn thế, các điều kiện này giống y về bản chất và cùng chung khách hàng, nhiều công ty khác đã được hoàn thuế”, ông Khoa giãi bày.

An Phát đã kiến nghị tình hình lên Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội. Ủy ban Tài chính – Ngân sách của Quốc hội đã đánh giá doanh nghiệp có đầy đủ điều kiện để hoàn thuế giá trị gia tăng. Các cục thuế Quảng Ninh và Lạng Sơn cũng đã đưa ra những cơ sở xác định doanh nghiệp tuân thủ đúng các quy định.

Vậy nhưng, An Phát hiện vẫn chưa được Cục Thuế Hà Nội hoàn thuế giá trị gia tăng hơn 11 tỷ đồng.

Tại hội nghị hội nghị đối thoại về chính sách, thủ tục hành chính thuế và hải quan do VCCI tổ chức đầu năm 2024, ông Khoa đã trực tiếp hỏi về câu chuyện hoàn thuế và được ông Đặng Ngọc Minh, Phó tổng cục trưởng Tổng cục Thuế trả lời: “Quan điểm của Bộ Tài chính và Tổng cục Thuế là Công ty nên tiếp tục vận dụng quyền và nghĩa vụ của mình, căn cứ vào quy định của pháp luật về tố tụng hành chính. Chúng tôi sẵn sàng giải quyết khi có phán quyết”.

Đưa cơ quan thuế ra tòa, thực tế đã có doanh nghiệp thực hiện việc này. Ông Khoa dẫn chứng trường hợp của Công ty cổ phần Fococev Việt Nam, một doanh nghiệp hội viên Hiệp hội Sắn Việt Nam.

Vụ việc của Fococev Việt Nam giống trường hợp của An Phát và doanh nghiệp này đã khởi kiện Cục Thuế TP.HCM ra tòa án.

Cụ thể, Fococev Việt Nam có 2 lần khởi kiện Cục Thuế TP.HCM về quyết định truy hoàn thuế. Vụ việc thứ nhất được toà án xét xử sơ thẩm, nhưng cơ quan thuế không chấp nhận nên kháng cáo. Tòa phúc thẩm đã ra phán quyết hủy quyết định truy thu tiền hoàn thuế và buộc Cục Thuế TP.HCM phải hoàn tiền thuế giá trị gia tăng cho Fococev Việt Nam với số tiền 36 tỷ đồng.

Vụ việc thứ hai, toà sơ thẩm tuyên hủy quyết định của Cục Thuế TP.HCM và buộc cơ quan thuế phải hoàn trả tiền thuế giá trị gia tăng cho Fococev Việt Nam 127 tỷ đồng.

Ngừng hoạt động vì hết vốn

Vụ việc của An Phát đã dai dẳng 5 năm nay. Trước đó, Công ty có hàng chục năm kinh doanh tinh bột sắn. Khi mua tinh bột sắn của doanh nghiệp sản xuất trong nước để xuất khẩu, An Phát phải thanh toán tiền hàng và 10% thuế giá trị gia tăng cho nhà cung cấp. Theo quy định, số tiền 10% thuế giá trị gia tăng phải được cơ quan thuế hoàn lại sau khi hàng được xuất khẩu.

Công ty đã thực hiện 31 kỳ hoàn thuế giá trị gia tăng, nhưng đến kỳ 32 – 33 vào tháng 2/2020, việc hoàn thuế bị ách lại, dù hồ sơ giống 31 kỳ trước, số tiền đề nghị hoàn thuế hơn 11 tỷ đồng. Trong 2 kỳ này, Công ty đã xuất khẩu 12.317,45 tấn tinh bột sắn cho cá nhân và doanh nghiệp tại Trung Quốc.

Qua 31 kỳ hoàn thuế giá trị gia tăng, doanh nghiệp không vi phạm thuế, năm 2019, Cục Thuế Hà Nội yêu cầu Công ty cung cấp thông tin căn cước công dân khách hàng Trung Quốc gửi sang cơ quan thuế của Trung Quốc để xác minh. Trong khi đó, theo quy định về điều kiện được khấu trừ thuế, hoàn thuế, không có điều khoản nào yêu cầu phải xác minh khách hàng nước ngoài trả lời đúng khớp với doanh nghiệp xuất khẩu mới được khấu trừ, hoàn thuế giá trị gia tăng.

Ngày 11/2/2020, cơ quan thuế của Trung Quốc có công văn cho biết, khách hàng Trung Quốc trả lời “không mua hàng của An Phát”.

An Phát đã cung cấp bộ hồ sơ xuất khẩu chứng minh việc mua bán giữa Công ty với khách hàng Trung Quốc là có thật, nhưng Cục Thuế Hà Nội không công nhận mà cho rằng, An Phát có dấu hiệu gian lận về hoàn thuế giá trị gia tăng, xuất khẩu khống hàng hóa, hoặc xuất hàng xong rồi lại “quay đầu” tại kỳ hoàn lần thứ 32 và 33. Cơ quan thuế đã chuyển hồ sơ sang Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an TP. Hà Nội (C03) xác minh từ ngày 22/5/2020.

Khi cơ quan công an tiến hành điều tra, tháng 8/2020, An Phát đã cung cấp đầy đủ hồ sơ, chứng từ xuất khẩu, chứng từ chuyển tiền, các chứng cứ chứng minh việc mua bán tinh bột sắn với các khách hàng Trung Quốc. Công ty còn giải trình cụ thể quy trình mua bán, giao nhận hàng hóa, cung cấp thông tin các đối tác, giải thích chính sách biên mậu của chính quyền địa phương Trung Quốc dẫn đến lý do tại sao khách hàng Trung Quốc không dám nhận mua bán tinh bột sắn với An Phát cũng như các doanh nghiệp khác trong Hiệp hội Sắn Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốc theo đường biên mậu. Cơ quan cảnh sát điều tra đã đến các nhà máy, doanh nghiệp vận chuyển, doanh nghiệp cho thuê kho hàng, xác minh toàn bộ đầu vào tại Việt Nam của An Phát, xác minh toàn bộ đầu ra tại các cơ quan hải quan cửa khẩu, các giao dịch chuyển tiền qua ngân hàng.

Ngày 20/3/2023, An Phát nhận được Công văn số 181/CSKT-Đ5 ngày 18/1/2023 của PC03 gửi Cục Thuế Hà Nội trao đổi kết quả xác minh vụ việc có dấu hiệu vi phạm hoàn thuế giá trị gia tăng. Theo đó, Cơ quan Cảnh sát điều tra đã tổng hợp kết quả xác minh về đối tác, ngân hàng, tài khoản ngân hàng liên quan, giá trị hàng hóa, dịch vụ đầu vào, đầu ra, xác minh tại các chi cục hải quan liên quan, hàng hóa được xuất khẩu 100% qua các cửa khẩu của An Phát và kết luận: Đúng khối lượng, giá trị hàng theo đề nghị hoàn thuế của doanh nghiệp.

Do không được hoàn thuế, An Phát đành phải dừng mảng hoạt động xuất khẩu tinh bột sắn vì bị đọng vốn và không thể cạnh tranh được với các doanh nghiệp khác cùng ngành nghề.

“Oái ăm là, trong khi nhiều công ty, nhà máy sản xuất và xuất khẩu sang Trung Quốc khác tại Việt Nam đều có chung khách hàng và hình thức kinh doanh xuất khẩu như chúng tôi thì họ vẫn được hoàn thuế, khấu trừ thuế và có thời điểm được hoàn trước, kiểm tra sau”, ông Khoa nói.