0
0
Trong bối cảnh thị trường bất động sản liên tục thiết lập những mặt bằng giá mới, giấc mơ an cư của đại bộ phận người dân đang ngày càng trở nên xa vời. Trước áp lực từ dư luận và kiến nghị của cử tri Thành phố Hà Nội về việc làm rõ nguyên nhân cũng như biện pháp chặn đứng đà tăng giá bất hợp lý này, Bộ Xây dựng đã chính thức lên tiếng, chỉ ra những điểm nghẽn cốt tử và đưa ra lộ trình xử lý nhằm đưa giá trị hàng hóa về đúng thực chất.
Những nút thắt khiến giá nhà đất leo thang
Theo đánh giá từ Bộ Xây dựng, thực tế thị trường thời gian qua cho thấy giá bất động sản, đặc biệt là phân khúc nhà ở và đất nền, đã vượt xa tốc độ tăng trưởng thu nhập của người dân. Sự lệch pha này không xuất phát từ một yếu tố đơn lẻ mà là hệ quả của sự cộng hưởng từ nhiều tác nhân phức tạp.
Đầu tiên, áp lực chi phí đầu vào đang đè nặng lên các chủ đầu tư. Cơ cấu giá thành sản phẩm bị đội lên đáng kể do chi phí liên quan đến đất đai, nhất là tiền sử dụng đất, tăng mạnh. Khi “giá vốn” đầu vào cao, việc kỳ vọng giá bán ra thấp là điều bất khả thi về mặt kinh tế. Song hành với đó là tình trạng khan hiếm nguồn cung trầm trọng. Hàng loạt dự án bị đình trệ, “đắp chiếu” do vướng mắc về thủ tục pháp lý và tắc nghẽn dòng vốn.
Sự ách tắc này khiến số lượng sản phẩm mới ra mắt thị trường trở nên nhỏ giọt, tạo ra sự mất cân đối cung – cầu, từ đó đẩy giá bán lên cao.
Một vấn đề nhức nhối khác nằm ở cơ cấu sản phẩm bất hợp lý. Thị trường đang chứng kiến sự áp đảo của phân khúc cao cấp và trung cấp, trong khi “vùng trắng” nhà ở giá rẻ, nhà ở xã hội dành cho người thu nhập thấp ngày càng lan rộng. Sự thiếu hụt trầm trọng loại hình nhà ở phù hợp với túi tiền đại chúng buộc người mua phải chấp nhận mức giá cao hơn khả năng chi trả hoặc rời bỏ thị trường.
Bên cạnh các yếu tố khách quan, Bộ Xây dựng cũng thẳng thắn chỉ ra vai trò của “bàn tay” đầu cơ. Một bộ phận doanh nghiệp, nhà đầu tư và giới môi giới đã lợi dụng sự nhiễu loạn thông tin để găm hàng, thổi giá, tạo sóng ảo nhằm trục lợi. Hành vi này làm méo mó bức tranh thị trường, gây tâm lý hoang mang và kích thích đà tăng giá ảo. Thêm vào đó, dù hệ thống pháp luật đã có nhiều sửa đổi, song quá trình thực thi tại các địa phương vẫn còn chậm trễ.
Công tác quy hoạch, bồi thường giải phóng mặt bằng, xác định giá đất tại nhiều nơi chưa đáp ứng được yêu cầu tiến độ, dẫn đến lãng phí nguồn lực đất đai và gia tăng chi phí tài chính cho doanh nghiệp, cuối cùng, mọi chi phí này đều được tính vào giá bán mà người mua phải gánh chịu.
Chiến lược bình ổn thị trường và định hướng chính sách
Nhận diện rõ những thách thức nói trên, để từng bước hạ nhiệt thị trường và khơi thông dòng chảy bất động sản, ngày 10/11/2025, Bộ Xây dựng đã có văn bản số 13173 báo cáo Thủ tướng Chính phủ, đề xuất một loạt giải pháp mang tính tổng thể và dài hạn.
Một trong những đề xuất mang tính đột phá là việc thí điểm mô hình Trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất do Nhà nước quản lý. Bộ Xây dựng sẽ phối hợp cùng Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Tài chính để hoàn thiện đề án này trình Chính phủ và Quốc hội. Sự ra đời của một trung tâm giao dịch công lập được kỳ vọng sẽ minh bạch hóa thị trường, giảm thiểu tình trạng thao túng giá và bảo vệ quyền lợi người mua.
Về vấn đề nguồn cung, giải bài toán nhà ở xã hội được xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Các bộ, ngành liên quan sẽ phải khẩn trương thực hiện Nghị quyết của Chính phủ về phát triển nhà ở xã hội, đồng thời triển khai Nghị định về quỹ nhà ở quốc gia. Song song đó, Bộ Xây dựng đang nghiên cứu cơ chế cho “nhà ở giá phù hợp” để đưa vào Luật sửa đổi Luật Nhà ở trong năm 2026, nhằm lấp đầy khoảng trống phân khúc nhà ở thương mại giá rẻ vốn đang bị bỏ ngỏ.
Các công cụ tài chính và tín dụng cũng sẽ được điều chỉnh để “nắn” dòng tiền đi đúng hướng. Ngân hàng Nhà nước được đề nghị rà soát các quy định tín dụng, đảm bảo vốn chảy vào sản xuất kinh doanh thực chất thay vì đầu cơ. Tương tự, Bộ Tài chính sẽ đánh giá lại các chính sách thuế để có biện pháp điều tiết phù hợp, hạn chế tình trạng đầu cơ đất đai bỏ hoang.
Cuối cùng, cải cách thủ tục hành chính vẫn là chìa khóa quan trọng. Các bộ ngành sẽ tiến hành rà soát toàn diện các văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực đất đai, đầu tư, xây dựng và quy hoạch. Mục tiêu là cắt giảm tối đa các thủ tục rườm rà, tháo gỡ vướng mắc pháp lý để các dự án sớm được triển khai, từ đó gia tăng nguồn cung, góp phần đưa mức giá bất động sản về lại giá trị thực, ổn định đời sống nhân dân.
