0
0
Vấn đề an cư lạc nghiệp cho người dân thuộc diện bị thu hồi đất luôn là một bài toán hóc búa trong quá trình phát triển và chỉnh trang đô thị tại các thành phố lớn. Mới đây, một bước ngoặt quan trọng trong chính sách nhà ở đã được Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội thông qua, mang lại tin vui cho hàng ngàn hộ gia đình đang đứng trước nỗi lo về nơi ở mới sau khi di dời.
Vào ngày 14 tháng 12 vừa qua, tại Kỳ họp thứ 29, các đại biểu đã chính thức bấm nút thông qua Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết 69 (ban hành ngày 27/11/2025). Văn bản pháp lý quan trọng này quy định chi tiết về các chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thực hiện các dự án cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ hoặc chỉnh trang đô thị trên địa bàn thủ đô.
Động thái này của chính quyền thành phố không chỉ nhằm cụ thể hóa các quy định tại Luật Thủ đô năm 2024 (cụ thể là khoản 6, điểm c khoản 9 điều 20 và khoản 3 điều 29), mà còn tháo gỡ những rào cản kỹ thuật, giúp người dân tiếp cận nhà ở xã hội một cách thuận lợi nhất. Điểm nhấn đáng chú ý nhất của nghị quyết lần này chính là việc loại bỏ hoàn toàn quy trình bốc thăm may rủi và các điều kiện khắt khe về thu nhập đối với những người chịu ảnh hưởng bởi quy hoạch.
Cơ chế đặc thù gỡ khó cho người dân trong diện giải phóng mặt bằng
Trước đây, để mua hoặc thuê mua được một căn nhà ở xã hội, người dân thường phải trải qua nhiều vòng xét duyệt hồ sơ phức tạp và hồi hộp chờ đợi kết quả bốc thăm do nguồn cung khan hiếm. Tuy nhiên, với Nghị quyết mới được sửa đổi, quy trình này đã được tinh giản tối đa cho nhóm đối tượng đặc thù. Cụ thể, Nghị quyết đã sửa đổi khoản 3, điều 6 của Nghị quyết 69, tạo ra một hành lang pháp lý thông thoáng hơn.
Theo đó, những chủ sở hữu nhà hoặc người sử dụng đất bị thu hồi để phục vụ các dự án cải tạo, chỉnh trang đô thị, nếu họ đã đủ điều kiện được bố trí tái định cư nhưng lại không có nhu cầu nhận suất tái định cư này, họ sẽ được trao quyền ưu tiên đặc biệt.
Nhóm đối tượng này được phép lựa chọn mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội tại các dự án đang triển khai trên địa bàn thành phố Hà Nội. Điều đặc biệt là họ sẽ được miễn hoàn toàn quy trình bốc thăm. Hơn thế nữa, các rào cản về điều kiện nhà ở, tiêu chí về đối tượng thụ hưởng hay các quy định ngặt nghèo về mức thu nhập theo pháp luật hiện hành cũng sẽ không áp dụng đối với họ.
Đây được xem là một sự linh hoạt cần thiết, tôn trọng quyền lựa chọn của người dân, cho phép họ chủ động tìm kiếm không gian sống phù hợp với nhu cầu và khả năng tài chính thay vì bị động chờ đợi vào các khu tái định cư có thể không thuận tiện cho sinh hoạt.
Bên cạnh đó, Nghị quyết cũng thể hiện tính nhân văn sâu sắc khi bổ sung thêm khoản 4 vào điều 6 của Nghị quyết 69. Quy định này hướng tới những người yếu thế hơn: đó là các chủ sở hữu nhà, người sử dụng đất bị thu hồi nhưng không đủ điều kiện để được bố trí tái định cư theo quy định thông thường. Nếu những hộ gia đình này thực sự gặp khó khăn về chỗ ở sau khi bị thu hồi đất, họ cũng sẽ được hưởng cơ chế đặc thù tương tự.
Nghĩa là, họ vẫn được quyền mua, thuê mua nhà ở xã hội mà không cần bốc thăm và được miễn trừ các điều kiện chứng minh về thu nhập hay đối tượng. Chính sách này đóng vai trò như một tấm lưới an sinh, đảm bảo rằng không ai bị bỏ lại phía sau, không ai bị đẩy vào cảnh “màn trời chiếu đất” vì quá trình phát triển của đô thị.
Trách nhiệm triển khai và lộ trình thực hiện của các cơ quan chức năng
Việc ban hành nghị quyết mới chỉ là bước khởi đầu, tính hiệu quả của chính sách sẽ phụ thuộc rất lớn vào khâu tổ chức thực hiện. Để đảm bảo các quy định này đi vào cuộc sống một cách minh bạch và công bằng, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội đã được giao trọng trách quy định chi tiết các bộ tiêu chí cụ thể. Theo đó, cơ quan này sẽ phải xây dựng các hướng dẫn rõ ràng để xác định trường hợp nào, chủ sở hữu nào được phép mua, thuê mua theo cơ chế đặc thù này, tránh tình trạng trục lợi chính sách hoặc áp dụng sai đối tượng.
Nhiệm vụ của Ủy ban nhân dân thành phố không chỉ dừng lại ở việc ban hành văn bản hướng dẫn. Cơ quan hành pháp của thủ đô còn phải xây dựng các giải pháp đồng bộ và một lộ trình thực hiện khoa học nhằm đạt được các mục tiêu mà Nghị quyết đề ra. Điều này bao gồm việc rà soát quỹ đất, thúc đẩy tiến độ các dự án nhà ở xã hội để đảm bảo nguồn cung, đồng thời thiết lập quy trình thủ tục hành chính nhanh gọn để người dân sớm ổn định cuộc sống.
Tính khả thi và hiệu quả thực tế là những thước đo quan trọng nhất mà thành phố hướng tới.
Song song với việc triển khai cơ chế mua nhà ở xã hội, thành phố cũng sẽ ban hành các quy định đồng bộ khác liên quan đến chính sách bồi thường, hỗ trợ tái định cư. Mục tiêu cuối cùng là tạo ra sự đồng thuận cao trong nhân dân, đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng cho các công trình công cộng, đồng thời đảm bảo quyền lợi hợp pháp và chính đáng của người dân thủ đô.
Với những thay đổi tích cực này, hy vọng rằng áp lực về nhà ở đối với người dân trong diện quy hoạch sẽ được giảm tải đáng kể, góp phần xây dựng một Hà Nội văn minh, hiện đại và nghĩa tình.
