Lương tối thiểu dự kiến tăng 7,2%: Đề xuất cải thiện đời sống nhưng lo lạm phát

Bộ Nội vụ vừa trình Bộ Tư pháp dự thảo Nghị định quan trọng, đề xuất điều chỉnh mức lương tối thiểu vùng đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động.

Theo đó, mức lương tối thiểu dự kiến sẽ tăng 7,2% so với mức hiện hành, chính thức áp dụng từ ngày 1/1/2026. Sự điều chỉnh này, nếu được thông qua, sẽ mang lại một khoản tăng từ 250.000 đồng đến 350.000 đồng cho người lao động, một động thái được kỳ vọng sẽ cải thiện đáng kể sức mua và đời sống, nhất là trong bối cảnh áp lực chi phí sinh hoạt ngày càng tăng cao.

Mức tăng 7,2% này hoàn toàn trùng khớp với phương án đã được Hội đồng Tiền lương quốc gia thống nhất trước đó. Đây là một tín hiệu cho thấy sự đồng thuận cao giữa các bên liên quan – Chính phủ, người lao động và đại diện doanh nghiệp – trong việc tìm kiếm điểm cân bằng cho chính sách tiền lương. Theo dự thảo, mức lương tối thiểu tháng sẽ được thiết lập theo 4 vùng như sau:

Bộ Nội vụ lý giải, việc điều chỉnh với tỷ lệ 7,2% không chỉ đơn thuần là bù đắp trượt giá hay duy trì mức sống, mà còn cao hơn khoảng 0,6% so với mức sống tối thiểu dự kiến của người lao động đến hết năm 2026.

Điều này thể hiện nỗ lực của Chính phủ trong việc không chỉ bảo đảm mức sống cơ bản mà còn hướng đến cải thiện thực chất cho người lao động. Phân tích này nhấn mạnh mục tiêu kép của chính sách: vừa chú trọng đến lợi ích của người lao động, vừa cân nhắc duy trì và phát triển sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, tạo ra sự hài hòa lợi ích trên thị trường lao động.

Đồng thời, dự thảo cũng đề xuất các mức lương tối thiểu giờ, tiếp tục sử dụng phương pháp quy đổi tương đương từ mức lương tối thiểu tháng theo khuyến nghị của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO). Mức lương tối thiểu giờ sẽ dao động từ 25.500 đồng/giờ (Vùng I) đến 17.800 đồng/giờ (Vùng IV). Việc này nhằm chuẩn hóa việc trả lương cho các hình thức lao động linh hoạt, bán thời gian, phù hợp với xu hướng phát triển của thị trường lao động hiện đại.

Ngăn chặn giá cả leo thang?

Mặc dù việc tăng lương tối thiểu là một tin vui lớn cho hàng triệu người lao động, đặc biệt là nhóm có thu nhập thấp, dư luận và giới chuyên gia đã bày tỏ mối lo ngại lớn về phản ứng dây chuyền của giá cả thị trường. Kinh nghiệm từ các đợt tăng lương trước cho thấy, cứ mỗi lần lương tối thiểu được điều chỉnh, thị trường lại chứng kiến một đợt “té nước theo mưa” của nhiều mặt hàng tiêu dùng thiết yếu, dịch vụ và thuê nhà.

Thách thức đặt ra cho cơ quan quản lý nhà nước không chỉ là quyết định mức tăng hợp lý, mà còn là việc kiểm soát lạm phát và ngăn chặn tình trạng tăng giá bất hợp lý. Nếu giá cả leo thang nhanh hơn mức tăng 7,2%, người lao động có thể chỉ nhận được mức tăng danh nghĩa mà không hề cải thiện được sức mua thực tế, thậm chí còn có nguy cơ bị giảm phúc lợi nếu chi phí sinh hoạt tăng quá nhanh.

Như đã nêu trong các tin tức liên quan, việc tìm kiếm giải pháp ngăn giá cả ‘leo thang’ song hành với chính sách tăng lương là điều tối quan trọng. Chính phủ cần có các biện pháp can thiệp thị trường hiệu quả, kiểm soát chặt chẽ các mặt hàng chiến lược và tránh để các doanh nghiệp lợi dụng chính sách này để tăng giá, làm mất đi ý nghĩa nhân văn và kinh tế của việc tăng lương.

Bảo đảm thời gian chuẩn bị và tính đồng bộ chính sách

Việc Bộ Nội vụ lựa chọn thời điểm áp dụng từ ngày 1/1/2026 cũng là một điểm đáng chú ý. Quyết định này được đưa ra để bảo đảm thời gian cho doanh nghiệp chuẩn bị phương án và nguồn lực thực hiện. Theo Bộ Nội vụ, việc điều chỉnh trùng với thời điểm bắt đầu năm tài chính là thông lệ của đa số các quốc gia, tạo thuận tiện cho việc lập kế hoạch sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

Trong lịch sử điều chỉnh lương tối thiểu tại Việt Nam, từ năm 2000 đến nay đã có 20 lần điều chỉnh, trong đó 15/18 lần thực hiện vào ngày 1/1. Điều này củng cố thêm tính hợp lý và truyền thống của việc chọn ngày đầu năm tài chính để áp dụng chính sách mới. Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp dễ dàng hơn trong hoạch định ngân sách mà còn tạo sự ổn định, dễ dự báo cho thị trường lao động.

Tóm lại, dự thảo tăng lương tối thiểu 7,2% là một bước tiến quan trọng, thể hiện sự quan tâm của Nhà nước đến đời sống người lao động. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế của chính sách này sẽ phụ thuộc lớn vào khả năng kiểm soát lạm phát và giá cả thị trường. Chỉ khi giá cả được giữ ổn định, mức tăng 7,2% mới thực sự trở thành động lực cải thiện đời sống và góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.