Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 8/2025, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh tính cấp thiết của việc tháo gỡ những khó khăn, bất cập trong vận hành chính quyền địa phương hai cấp.
Trọng tâm là vấn đề cải cách tiền lương, điều chỉnh phụ cấp, khung vị trí việc làm và phân cấp, phân quyền. Bộ Nội vụ đã đề xuất Thủ tướng Chính phủ chủ trì một cuộc họp để thống nhất các nội dung lớn trước khi báo cáo Bộ Chính trị trong tháng 9 này.

Vận hành chính quyền hai cấp: Bất cập về nhân sự và thủ tục
Sau hơn hai tháng triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, nhiều địa phương đã ghi nhận chuyển biến tích cực trong hoạt động bộ máy, giải quyết thủ tục hành chính và nâng cao vai trò của chính quyền cấp xã. Tuy nhiên, thực tiễn cũng cho thấy không ít khó khăn.
Một trong những hạn chế nổi bật là cơ cấu và chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, nhất là ở cấp xã. Có nơi thừa, nơi thiếu, nhiều vị trí chưa đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ. Năng lực quản trị, điều hành phát triển kinh tế – xã hội của cấp xã vẫn còn hạn chế, chưa theo kịp kỳ vọng.
Bên cạnh đó, mặc dù việc giải quyết thủ tục hành chính đã có nhiều tiến bộ, song vẫn tồn tại vướng mắc, đặc biệt trong dịch vụ công trực tuyến cũng như thủ tục liên quan đến đất đai, đầu tư. Việc phân cấp, phân quyền giữa các cấp chính quyền chưa đồng bộ, dẫn đến tình trạng lúng túng, chồng chéo trong thực thi.
Chính những tồn tại này đã đặt ra yêu cầu phải rà soát, hoàn thiện lại cơ chế, chính sách để mô hình hai cấp vận hành hiệu quả hơn, đồng thời tạo nền tảng cho cải cách tiền lương và cơ cấu phụ cấp.
Cải cách tiền lương: Nhiệm vụ trọng yếu trước mắt
Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà xác định, trong tháng 9, Chính phủ cần báo cáo Bộ Chính trị bốn nội dung trọng yếu: phân cấp – phân quyền; đánh giá và tiêu chuẩn hóa cán bộ, công chức, đơn vị hành chính; khung vị trí việc làm; và điều chỉnh lương, phụ cấp gắn với sắp xếp tổ chức bộ máy.
Đặc biệt, vấn đề tiền lương và phụ cấp được coi là điểm nhấn quan trọng. Bộ Nội vụ đề xuất điều chỉnh ba nhóm phụ cấp: phụ cấp chức vụ lãnh đạo; phụ cấp khu vực; và phụ cấp đặc thù. Việc sắp xếp lại nhằm phản ánh đúng tính chất, khối lượng công việc trong bối cảnh tổ chức bộ máy đang thay đổi.
Liên quan đến cải cách tiền lương cơ sở, Bộ trưởng cho biết cần tổng kết Nghị quyết 27 về cải cách chính sách tiền lương, từ đó xây dựng một chiến lược dài hơi, mang tính toàn diện và khả thi. Đây sẽ là bước đi quan trọng để bảo đảm công bằng, động lực cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức.
Song song, việc rà soát và hoàn thiện hệ thống vị trí việc làm cũng được đặt lên bàn nghị sự. Hệ thống khung trước đây đã bộc lộ nhiều điểm chưa phù hợp với thực tiễn hiện nay. Do đó, Bộ Nội vụ đã gửi văn bản tới các bộ, ngành để phối hợp tổng hợp, làm cơ sở xác định biên chế chính thức của từng cơ quan, đơn vị.
Một nhiệm vụ cấp bách khác là giải quyết dứt điểm chế độ chính sách cho hơn 100.000 cán bộ, công chức, viên chức nghỉ việc theo Nghị định 178/2024/NĐ-CP. Hiện vẫn còn khoảng 26.000 trường hợp chưa được thanh toán đầy đủ chế độ. Bộ Nội vụ đề nghị Bộ Tài chính cùng các địa phương tập trung xử lý nhanh, minh bạch, bảo đảm quyền lợi chính đáng cho người lao động.
Yêu cầu phối hợp đồng bộ
Để đạt hiệu quả, Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh cần có sự phối hợp chặt chẽ từ các bộ, ngành và chính quyền địa phương. Bà đề nghị mỗi bộ cử một Thứ trưởng trực tiếp phụ trách, theo dõi tình hình tại địa phương, tránh tình trạng chỉ đạo chung chung. Chính quyền cơ sở cũng phải phát huy tính chủ động, linh hoạt, thay vì trông chờ hoàn toàn vào chỉ đạo từ Trung ương.
Nhìn tổng thể, đề xuất của Bộ Nội vụ không chỉ hướng tới giải quyết các vấn đề cấp bách trong vận hành chính quyền hai cấp, mà còn đặt nền móng cho cải cách tiền lương, phụ cấp và nhân sự hành chính một cách căn cơ, lâu dài. Cuộc họp do Thủ tướng chủ trì, nếu được tổ chức, sẽ là dịp để Chính phủ thống nhất cách tiếp cận trước khi trình Bộ Chính trị.
Cải cách tiền lương và cơ chế phụ cấp vốn là một trong những trụ cột của đổi mới hệ thống chính trị, hành chính công. Thành công của tiến trình này sẽ không chỉ cải thiện đời sống cán bộ, công chức, mà còn góp phần nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.