Phó Thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà cho biết tốc độ tăng lãi suất đang chậm lại, trong khi mặt bằng lãi suất tiền gửi đã xoay quanh một mặt bằng mới.
Phát biểu tại họp báo Thông tin kết quả hoạt động ngân hàng quý III/2026 chiều 7/10, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Phạm Thanh Hà cho biết công tác điều hành chính sách tiền tệ trong 9 tháng đầu năm được triển khai trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục có nhiều diễn biến phức tạp.
Theo Phó Thống đốc, căng thẳng địa chính trị, đặc biệt là sự leo thang xung đột tại Trung Đông, đã tạo sức ép lớn lên thị trường hàng hóa và tài chính quốc tế. Giá dầu tăng cao cùng tình trạng đứt gãy chuỗi cung ứng cũng đặt ra thêm những thách thức đối với việc điều hành chính sách tiền tệ.
Trong bối cảnh lạm phát có nguy cơ tăng trở lại, nhiều ngân hàng trung ương trên thế giới có phản ứng thận trọng hơn và thực hiện tăng lãi suất, trong đó có Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed), ECB và BoJ.
Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà cho biết mặt bằng lãi suất cao cùng nhu cầu trú ẩn an toàn khiến đồng USD tăng mạnh trở lại sau giai đoạn điều chỉnh giảm đầu năm. Những diễn biến này tạo áp lực lên việc điều hành chính sách tiền tệ tại các nền kinh tế mới nổi, đang phát triển và có độ mở lớn như Việt Nam.
Lãi suất tiền gửi tăng chậm lại, mặt bằng mới cao hơn cuối năm 2025
Trong 9 tháng đầu năm 2026, NHNN cho biết đã điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phù hợp với diễn biến thị trường, đồng thời phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa mở rộng hợp lý.
Đối với lãi suất, NHNN triển khai các giải pháp nhằm ổn định mặt bằng lãi suất thị trường, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp và người dân. Nhà điều hành tiếp tục giữ nguyên các mức lãi suất điều hành, tạo điều kiện để các tổ chức tín dụng (TCTD) tiếp cận nguồn vốn chi phí thấp từ NHNN.
Song song với đó, NHNN chỉ đạo các TCTD triển khai các giải pháp ổn định mặt bằng lãi suất. Các ngân hàng cũng được yêu cầu tiếp tục công khai lãi suất cho vay trên trang thông tin điện tử để khách hàng có thêm thông tin tham khảo khi tiếp cận vốn vay.
NHNN đồng thời làm việc trực tiếp với các ngân hàng thương mại, yêu cầu giảm lãi suất tiền gửi đối với các giao dịch phát sinh mới ở kỳ hạn từ 6 tháng trở lên. Cùng với đó là yêu cầu giảm lãi suất tiền gửi niêm yết và lãi suất cho vay.
Các NHNN Khu vực cũng được chỉ đạo kiểm tra việc thực hiện giảm lãi suất theo yêu cầu của NHNN. Theo cơ quan điều hành, các giải pháp này đã góp phần làm chậm tốc độ tăng lãi suất và đưa mặt bằng lãi suất về cơ bản xoay quanh một mặt bằng mới.
Một trong những số liệu đáng chú ý được Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà đưa ra tại họp báo là đến ngày 20/9/2026, lãi suất tiền gửi bình quân của các giao dịch phát sinh mới ở mức 6,38%/năm, tăng 1,15%/năm so với cuối năm 2025.
Như vậy, mặt bằng lãi suất tiền gửi mới đã cao hơn so với thời điểm cuối năm 2025, dù tốc độ tăng lãi suất đang có dấu hiệu chậm lại. NHNN cho biết việc ổn định mặt bằng lãi suất là một trong những nội dung được tập trung triển khai trong điều hành chính sách tiền tệ những tháng đầu năm.
Bên cạnh lãi suất, NHNN cũng triển khai nhiều giải pháp liên quan đến điều hành tín dụng trong năm 2026. Ngay từ đầu năm, cơ quan này đã công khai, minh bạch nguyên tắc giao tăng trưởng tín dụng để các TCTD chủ động xây dựng kế hoạch triển khai.
Tín dụng đạt 20,75 triệu tỷ đồng sau 9 tháng
Trong quá trình điều hành, NHNN cho biết đã triển khai các giải pháp nhằm tạo dư địa cho các TCTD cấp tín dụng đối với một số nhu cầu quan trọng phục vụ tăng trưởng kinh tế. Cùng với đó là tạo điều kiện để các TCTD cấp tín dụng đối với một số loại hình bất động sản phù hợp với chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước.
Theo đó, NHNN cho phép không tính phần dư nợ tín dụng tăng thêm so với cuối năm 2025 đối với nhà ở xã hội, khu công nghiệp, khu chế xuất; nhà hàng, khách sạn, khu du lịch, sinh thái, nghỉ dưỡng vào dư nợ tín dụng đối với lĩnh vực bất động sản khi kiểm soát mức tăng trưởng tín dụng bất động sản.
Nhà điều hành cũng loại trừ dư nợ cấp tín dụng, cho vay phát sinh mới hàng năm và cấp bổ sung hạn mức tăng trưởng tín dụng cho các ngân hàng cấp tín dụng đối với doanh nghiệp để triển khai, đầu tư các dự án quy mô lớn, trọng điểm.
Đây là nhóm dự án được xác định có tính chất lan tỏa, liên kết và thúc đẩy phát triển kinh tế vùng, địa phương. Các giải pháp được NHNN triển khai đồng thời với việc điều hành mặt bằng lãi suất và tín dụng trong những tháng đầu năm.
Theo số liệu được Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà công bố, đến ngày 30/9/2026, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt 20,75 triệu tỷ đồng, tăng 11,59% so với cuối năm 2025 và tăng 16,69% so với cùng kỳ năm 2025.
Như vậy, sau 9 tháng, tín dụng tiếp tục tăng so với cả cuối năm 2025 và cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, trên thị trường tiền gửi, lãi suất bình quân của các giao dịch phát sinh mới đến ngày 20/9/2026 đạt 6,38%/năm.
Các số liệu được NHNN công bố tại họp báo quý III cho thấy điều hành lãi suất và tín dụng tiếp tục là những nội dung trọng tâm trong chính sách tiền tệ năm 2026, trong bối cảnh môi trường kinh tế quốc tế có nhiều yếu tố tác động đến thị trường tài chính trong nước.