0
0
Sau chuỗi ngày tăng nhiệt, lãi suất vay mượn vốn ngắn hạn giữa các nhà băng đã quay đầu hạ nhiệt rất nhanh chỉ trong hai phiên giao dịch. Dù vậy, mặt bằng lãi suất ngân hàng huy động từ khu vực dân cư và doanh nghiệp vẫn tiếp tục duy trì ở mức cao với nhiều chương trình cộng thêm hấp dẫn.
Thanh khoản hệ thống hạ nhiệt và cú đảo chiều của lãi suất ngắn hạn
Theo số liệu ghi nhận từ Hội Nghiên cứu thị trường liên ngân hàng Việt Nam, thị trường tiền tệ vừa chứng kiến diễn biến đảo chiều đáng chú ý của lãi suất bình quân liên ngân hàng bằng đồng Việt Nam. Trong phiên giao dịch ngày 20/8, chi phí vay mượn giữa các tổ chức tín dụng tiếp tục ghi nhận đà giảm mạnh trên diện rộng, tập trung chủ yếu ở các kỳ hạn ngắn so với phiên giao dịch liền trước.
Mức giảm phổ biến dao động trong khoảng từ 0,3 đến 1 điểm phần trăm, trong đó kỳ hạn qua đêm ghi nhận bước điều chỉnh sâu nhất. Cụ thể, lãi suất qua đêm đã giảm 1 điểm phần trăm, đưa chi phí vốn từ mức 4%/năm xuống còn 3%/năm. Diễn biến hạ nhiệt này diễn ra đồng thuận ở nhiều kỳ hạn chủ chốt khác trên thị trường tiền tệ.
Cùng chiều chuyển động, lãi suất kỳ hạn 1 tuần giảm 0,75 điểm phần trăm, từ 4,3%/năm xuống mức 3,55%/năm. Đối với kỳ hạn 2 tuần, mức giảm ghi nhận là 0,3 điểm phần trăm, đưa lãi suất từ 5,9%/năm lùi về mốc 5,6%/năm. Mức giảm đồng loạt tại các kỳ hạn siêu ngắn cho thấy thanh khoản hệ thống đã bước qua giai đoạn căng thẳng cục bộ.
Ở chiều ngược lại, diễn biến phân hóa xuất hiện tại kỳ hạn 1 tháng khi lãi suất nhích tăng nhẹ 0,03 điểm phần trăm, từ mốc 7%/năm lên mức 7,03%/năm. Sự điều chỉnh trái chiều này phản ánh tâm lý thận trọng của các nhà băng trong việc cân đối nguồn vốn kỳ hạn dài hơn, dù áp lực thanh khoản trước mắt đã được giải tỏa.
Xu hướng hạ nhiệt này thực tế đã bắt đầu được kích hoạt từ phiên giao dịch ngày 19/8 trước đó. Trong phiên 19/8, lãi suất bình quân liên ngân hàng đồng loạt giảm tại toàn bộ các kỳ hạn từ 1 tháng trở xuống với mức giảm dao động từ 0,03 đến 0,9 điểm phần trăm. Lãi suất qua đêm khi đó lùi về 4%/năm, kỳ hạn 1 tuần còn 4,3%/năm, 2 tuần ở mức 5,9%/năm và kỳ hạn 1 tháng dừng ở mốc 7%/năm.
Như vậy, sau khi tăng trở lại vào đầu tuần, mặt bằng chi phí vốn vay mượn giữa các ngân hàng đã giảm liên tiếp trong hai phiên 19-20/8. Đáng chú ý, lãi suất qua đêm đã giảm mạnh từ mức 5,8%/năm trong phiên đầu tuần xuống còn 3%/năm vào ngày 20/8. Mức giảm tổng cộng lên tới 2,8 điểm phần trăm chỉ sau hai phiên, bao gồm mức giảm 1,8 điểm phần trăm phiên 19/8 và giảm tiếp 1 điểm phần trăm phiên 20/8.
Về bản chất nghiệp vụ, lãi suất liên ngân hàng là mức lãi suất áp dụng cho các giao dịch vay mượn vốn lẫn nhau giữa các ngân hàng và tổ chức tín dụng trên thị trường 2. Đây là nguồn vốn ngắn hạn được các ngân hàng sử dụng nhằm cân đối trạng thái thanh khoản tức thời, đáp ứng nhu cầu thanh toán và bù đắp thiếu hụt nguồn vốn tạm thời trong ngày làm việc.
Trong đó, lãi suất qua đêm áp dụng cho các khoản vay vốn trong ngày và hoàn trả vào ngày làm việc tiếp theo, là chỉ báo được theo dõi sát sao nhất. Diễn biến của mức lãi suất này biến động linh hoạt theo cung – cầu vốn ngắn hạn. Khi lượng vốn khả dụng trong hệ thống dồi dào, nhu cầu vay mượn giảm xuống sẽ kéo mặt bằng lãi suất hạ nhiệt nhanh chóng.
Phân hóa với thị trường 1 và diễn biến lãi suất ngân hàng huy động
Mặc dù lãi suất liên ngân hàng phản ánh nhanh chóng trạng thái thanh khoản của hệ thống, nhưng diễn biến này không đồng nghĩa với việc lãi suất ngân hàng áp dụng cho người dân và doanh nghiệp sẽ giảm ngay lập tức. Các khoản vay trên thị trường liên ngân hàng chỉ phục vụ nhu cầu điều hòa vốn ngắn hạn giữa các tổ chức tín dụng, không phải mức lãi suất khách hàng trực tiếp chi trả hay thụ hưởng.
Chính sách lãi suất ngân hàng huy động và cho vay trên thị trường 1 chịu sự chi phối bởi nhiều yếu tố vĩ mô và luôn có độ trễ nhất định. Vì vậy, trong khi chi phí vay mượn trên thị trường liên ngân hàng lao dốc, biểu lãi suất ngân hàng niêm yết dành cho khách hàng cá nhân gửi tiết kiệm vẫn duy trì ở mức cao tại nhiều kỳ hạn.
Khảo sát biểu lãi suất ngân hàng trực tuyến cho thấy mức lãi suất từ 7%/năm trở lên vẫn đang xuất hiện phổ biến. ACB hiện dẫn đầu thị trường ở các kỳ hạn 6, 9 và 12 tháng với mức lãi suất niêm yết lần lượt là 7,6%/năm, 7,7%/năm và 7,8%/năm. Trong khi đó, LPBank áp dụng mức lãi suất ngân hàng cao nhất cho kỳ hạn 18 tháng lên đến 7,15%/năm.
Đối với nhóm ngân hàng thương mại Nhà nước gồm Agribank, BIDV, Vietcombank và VietinBank, biểu lãi suất ngân hàng vẫn duy trì mức độ ổn định. Nhóm Big 4 hiện áp dụng mức lãi suất 6,6%/năm cho các khoản tiền gửi kỳ hạn từ 6 đến 9 tháng, và niêm yết mức 6,8%/năm cho các khoản tiền gửi dài hạn từ 12 đến 18 tháng.
Đáng chú ý, lãi suất ngân hàng thực tế mà người gửi tiền nhận được thậm chí còn cao hơn đáng kể so với mức công khai trên website. Thông qua các chương trình ưu đãi hoặc mã giới thiệu từ nhân viên, mức lãi suất thỏa thuận tại một số đơn vị có thể lên tới 8,7%/năm, thậm chí cá biệt đạt mức 9,4%/năm.
Bên cạnh chính sách cộng lãi suất ngân hàng, các đơn vị còn tung ra nhiều gói khuyến mại quy mô lớn để hút dòng vốn nhàn rỗi. Điển hình, có ngân hàng đã đưa ra chương trình quay số trúng thưởng một căn biệt thự trị giá 25 tỷ đồng dành riêng cho nhóm khách hàng duy trì số dư tiết kiệm từ 5 tỷ đồng trở lên.
Sự chênh lệch giữa thị trường liên ngân hàng và thị trường dân cư cho thấy các nhà băng vẫn đang tích cực gia cố bộ đệm vốn trung và dài hạn. Dù vậy, người gửi tiền cần lưu ý rằng các gói lãi suất ngân hàng ưu đãi vượt trội hay chương trình thưởng lớn thường đi kèm điều kiện cụ thể về quy mô số dư, thời gian gửi cũng như phân hạng đối tượng khách hàng.
