0
0
Phiên giao dịch ngày 02/02 ghi nhận những rung lắc mạnh trên thị trường tiền tệ khi lãi suất liên ngân hàng VND ở các kỳ hạn ngắn tăng vọt lên mức cao hiếm thấy, trong khi Ngân hàng Nhà nước đẩy mạnh bơm vốn qua thị trường mở.
Trên thị trường ngoại hối, tỷ giá điều hành tiếp tục giảm nhưng giá USD giao dịch giữa các ngân hàng lại bật tăng đáng kể, phản ánh áp lực cung – cầu ngắn hạn.
Thị trường tiền tệ bước vào đầu tháng 2 với diễn biến căng thẳng rõ rệt, tập trung chủ yếu ở phân khúc thanh khoản ngắn hạn của hệ thống ngân hàng. Lãi suất VND trên thị trường liên ngân hàng đồng loạt tăng mạnh, trong bối cảnh cơ quan điều hành phải mở rộng quy mô hỗ trợ vốn để ổn định dòng tiền.
Biến động này diễn ra song song với sự trái chiều của tỷ giá USD, khi tín hiệu điều hành tiếp tục theo hướng hạ nhiệt nhưng giao dịch thực tế trên thị trường lại cho thấy áp lực tăng giá rõ ràng hơn.
Lãi suất liên ngân hàng bật tăng mạnh, phản ánh căng thẳng vốn ngắn hạn
Tâm điểm của phiên giao dịch 02/02 nằm ở cú tăng đột biến của lãi suất VND ở các kỳ hạn chủ chốt. Lãi suất qua đêm – kỳ hạn chiếm phần lớn khối lượng giao dịch trên thị trường liên ngân hàng – vọt lên quanh 9,1%/năm, cao hơn gần 4 điểm phần trăm so với cuối tuần trước. Đây là mức tăng hiếm gặp trong một phiên, cho thấy nhu cầu vay mượn vốn ngắn hạn giữa các ngân hàng đang tăng rất mạnh.
Không chỉ kỳ hạn qua đêm, lãi suất kỳ hạn một tuần cũng leo lên xấp xỉ 9,6%/năm, tăng hơn 4 điểm phần trăm. Trong khi đó, các kỳ hạn dài hơn có mức biến động thấp hơn đáng kể. Lãi suất hai tuần gần như đi ngang quanh vùng 6,4%/năm, còn kỳ hạn một tháng nhích nhẹ lên khoảng 7,5%/năm.
Sự phân hóa rõ rệt giữa các kỳ hạn cho thấy áp lực thanh khoản tập trung trong ngắn hạn, thay vì phản ánh tình trạng thắt chặt vốn mang tính hệ thống. Thông thường, khi căng thẳng thanh khoản xuất hiện trên diện rộng, lãi suất ở cả kỳ hạn ngắn và trung hạn sẽ cùng tăng mạnh. Trong phiên này, diễn biến lại cho thấy các ngân hàng chủ yếu thiếu hụt dòng tiền tạm thời, phục vụ các nghĩa vụ thanh toán và cân đối bảng cân đối đầu tháng.
Ở chiều ngược lại, lãi suất USD trên thị trường liên ngân hàng biến động nhẹ hơn nhiều. Lãi suất qua đêm giảm nhẹ về quanh 3,61%/năm, trong khi các kỳ hạn một tuần đến một tháng tăng rất nhỏ, duy trì dưới 3,8%/năm. Điều này cho thấy biến động chính của phiên giao dịch tập trung ở đồng nội tệ, không xuất phát từ căng thẳng nguồn vốn ngoại tệ.
Diễn biến lãi suất tăng mạnh trong thời gian ngắn thường xuất hiện vào những thời điểm dòng tiền bị rút khỏi hệ thống ngân hàng, như đầu tháng, giai đoạn cao điểm thanh toán hoặc khi các tổ chức tín dụng điều chỉnh danh mục vốn. Tuy nhiên, mức tăng gần 4 điểm phần trăm trong một phiên vẫn được đánh giá là khá đột ngột, buộc cơ quan điều hành phải phản ứng nhanh để ổn định mặt bằng lãi suất.
Ngân hàng Nhà nước bơm mạnh vốn qua OMO, tỷ giá thị trường đi ngược xu hướng điều hành
Trước áp lực thanh khoản gia tăng, Ngân hàng Nhà nước đã mở rộng quy mô hỗ trợ vốn qua kênh thị trường mở với mức chào thầu lên tới 100.000 tỷ đồng – cao hơn nhiều so với những phiên trước đó. Điểm đáng chú ý là dòng vốn được phân bổ chủ yếu ở các kỳ hạn trung bình và dài, cho thấy định hướng không chỉ xử lý thiếu hụt tức thời mà còn gia cố thanh khoản trong vài tuần tới.
Cụ thể, cơ quan điều hành chào thầu các khoản vay cầm cố kỳ hạn 7 ngày, 28 ngày và 56 ngày, cùng áp dụng mức lãi suất 4,5%/năm. Kết quả, lượng vốn được các ngân hàng hấp thụ vượt 80.000 tỷ đồng, trong khi khối lượng đáo hạn chỉ khoảng 25.000 tỷ đồng. Điều này đồng nghĩa với việc thị trường được bơm ròng hơn 55.000 tỷ đồng chỉ trong một phiên.
Sau giao dịch này, tổng dư nợ trên kênh cầm cố của Ngân hàng Nhà nước tăng vọt lên hơn 376.000 tỷ đồng – mức cao cho thấy quy mô hỗ trợ thanh khoản đang được mở rộng đáng kể.
Động thái bơm vốn mạnh tay phản ánh rõ quan điểm điều hành linh hoạt, sẵn sàng can thiệp để ngăn đà tăng nóng của lãi suất liên ngân hàng. Trong bối cảnh lãi suất qua đêm vượt mốc 9%/năm, việc bổ sung thanh khoản kịp thời giúp giảm nguy cơ lan sang lãi suất huy động và cho vay trên thị trường dân cư.
Song song với diễn biến trên thị trường tiền tệ, thị trường ngoại hối lại ghi nhận sự trái chiều rõ rệt giữa chính sách và giao dịch thực tế. Tỷ giá trung tâm do Ngân hàng Nhà nước công bố tiếp tục được điều chỉnh giảm, lùi về quanh 25.064 VND/USD. Tại Sở Giao dịch, biên độ mua – bán vẫn được duy trì ổn định trong vùng cho phép.
Tuy nhiên, trên thị trường liên ngân hàng, giá USD lại bật tăng mạnh, chốt phiên quanh 26.020 VND/USD, cao hơn đáng kể so với phiên trước đó. Mức tăng này phản ánh nhu cầu ngoại tệ trong hệ thống đang gia tăng, đặc biệt trong bối cảnh lãi suất VND biến động mạnh khiến dòng tiền ngắn hạn trở nên nhạy cảm hơn.
Trên thị trường tự do, tỷ giá USD hầu như không biến động lớn, giao dịch quanh vùng 26.450 – 26.500 VND/USD. Khoảng chênh lệch giữa tỷ giá chính thức và thị trường tự do tiếp tục duy trì ở mức cao, cho thấy áp lực ngoại tệ vẫn tồn tại dù chưa bùng phát thành biến động mạnh ngoài hệ thống ngân hàng.
Sự khác biệt giữa xu hướng giảm của tỷ giá điều hành và đà tăng trên thị trường liên ngân hàng thường xuất hiện khi cầu USD ngắn hạn tăng nhanh hơn dự kiến. Điều này có thể đến từ nhu cầu thanh toán thương mại, dịch chuyển vốn ngắn hạn hoặc tâm lý phòng thủ của các tổ chức tài chính khi lãi suất nội tệ biến động mạnh.
