0
0
Phó Tổng thống Kamala Harris muốn cải thiện nền kinh tế Mỹ theo cách từ tốn, trong khi cựu Tổng thống Donald Trump lại có tầm nhìn kinh tế tương đương với việc phá bỏ và xây lại từ đầu.
Chương trình kinh tế của Harris kêu gọi các cải tiến vừa phải nhằm giúp cuộc sống trở nên dễ chịu hơn. Các chính sách này bao gồm tăng mức tín dụng thuế cho các bậc cha mẹ, nâng mức lương tối thiểu, xây dựng thêm nhà ở và tăng cường các khoản vay cho doanh nghiệp nhỏ.
Ngược lại, chương trình của Trump không có gì tinh tế. Ông kêu gọi những thay đổi mạnh mẽ có thể làm xáo trộn cuộc sống hàng ngày, như trục xuất hàng loạt, thuế nhập khẩu cực cao và các khoản giảm thuế rộng rãi.
Các chiến dịch tranh cử hiện đang đối lập mạnh mẽ về cách tiếp cận tốt nhất cho thời điểm hiện tại. Tuy nhiên, điều rõ ràng là cử tri không phải chọn giữa hai tầm nhìn giống nhau, mà giữa những thay đổi vừa phải hoặc những thay đổi quyết liệt đối với nền kinh tế.
“Trump đang đề xuất những thay đổi mang tính cách mạng – đặc biệt là nhấn mạnh vào tính cách mạng,” Joe Brusuelas, nhà kinh tế trưởng tại RSM, chia sẻ với CNN. “Khi bạn nói đến trục xuất cưỡng bức và thuế quan kiểu những năm 1930, bạn đang nói đến những sự gián đoạn đáng kể.”
Nhưng cũng chưa rõ liệu nền kinh tế Mỹ có thực sự cần một cuộc cải tổ toàn diện như Trump mong muốn hay không. Dù sao thì Cục Dự trữ Liên bang cũng dường như đang trên đà thực hiện điều mà trước đây ít khả thi: Kiểm soát lạm phát mà không gây sụt giảm thị trường việc làm. Tỷ lệ thất nghiệp vẫn ở mức thấp lịch sử, và lạm phát gần như đã trở lại bình thường.
“Nền kinh tế đang ổn định theo cách riêng của nó. Nó không cần thay đổi lớn,” Brusuelas nhận định.
Chống lạm phát – hay làm nó trầm trọng hơn?
Và có một nỗi lo thực sự rằng chương trình của Trump có thể gây hại nhiều hơn là có lợi, đặc biệt là về mặt lạm phát.
Trump đã cam kết giải quyết cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt. Tuy nhiên, một số nhà kinh tế dòng chính lo ngại rằng Trump sẽ không chỉ thất bại trong việc kiềm chế lạm phát mà còn làm nó tăng thêm.
Hơn hai phần ba (68%) các nhà kinh tế được Wall Street Journal khảo sát cho rằng giá cả sẽ tăng nhanh hơn dưới thời Trump so với Harris. Con số này tăng từ 56% vào tháng 7.
Hai mươi ba nhà kinh tế đạt giải Nobel đã ký một lá thư cho rằng chương trình của Harris là “vượt trội” so với chương trình kinh tế không hiệu quả của Donald Trump.
Trump đã lập luận rằng việc trục xuất hàng loạt sẽ giúp giảm chi phí sinh hoạt, đặc biệt là tình trạng thiếu nhà ở. Nhưng cũng có nguy cơ rằng việc trục xuất hàng triệu lao động không có giấy tờ sẽ khiến lương tăng vọt và đẩy giá tiêu dùng lên cao hơn.
“Ông ấy có một chương trình lạm phát khá lớn – nhiều hơn bất kỳ ứng viên tổng thống nào trong cuộc đời tôi,” Kimberly Clausing, nghiên cứu viên cao cấp không thường trú tại Viện Peterson về Kinh tế Quốc tế, chia sẻ với CNN.
Việc tăng thuế nhập khẩu có thể phản tác dụng
Trump đã đề xuất mức thuế nhập khẩu bao trùm lên đến 20% trên tất cả 3 nghìn tỷ USD hàng nhập khẩu của Mỹ. Ông kêu gọi mức thuế cao hơn nữa là 60% đối với Trung Quốc và đề xuất mức thuế khổng lồ đối với các đối tác thương mại khác như Mexico.
Ngược lại, Harris không kêu gọi các mức thuế lớn mới, cho thấy chính sách thương mại có thể vẫn giống như dưới thời Tổng thống Joe Biden nếu bà lên nắm quyền. Sẽ không có sự giảm bớt lớn về thuế mà chính quyền Trump đã áp đặt – nhưng cũng không có cuộc chiến thương mại lớn nào.
Mặc dù Trump lập luận rằng thuế quan sẽ không làm tăng giá, chỉ ra rằng lạm phát đã được kiềm chế trong nhiệm kỳ của ông, nhưng nhiều nhà kinh tế dòng chính lại không đồng ý. Họ chỉ ra các nghiên cứu cho thấy người dân Mỹ phải gánh chịu hầu hết chi phí của các thuế quan của Trump đối với hàng Trung Quốc.
Clausing, một cựu quan chức của chính quyền Biden, đã công bố một nghiên cứu vào đầu năm nay cảnh báo rằng các đề xuất thuế quan của Trump sẽ khiến hộ gia đình thu nhập trung bình ở Mỹ phải tốn thêm hơn 2.600 USD mỗi năm.
Và ước tính này thậm chí còn chưa bao gồm các biện pháp trả đũa gần như chắc chắn từ các quốc gia khác sẽ đáp lại thuế quan của Trump bằng các thuế của họ.
“Nguyên tắc đầu tiên khi nói về nền kinh tế là đừng gây tổn hại,” Brusuelas cho biết. “Có những rủi ro lớn rằng các thay đổi mà Trump đề xuất có thể dẫn đến suy thoái.”
Theo phân tích của Viện Peterson, các biện pháp thuế cao của Trump, kết hợp với việc trục xuất hàng loạt và ảnh hưởng đến chính sách của Cục Dự trữ Liên bang, sẽ gây ra tăng trưởng kinh tế yếu hơn, lạm phát cao hơn và tỷ lệ việc làm thấp hơn. Trong một số trường hợp, thiệt hại có thể kéo dài đến năm 2040, các nhà nghiên cứu nhận định.
Kế hoạch của Trump có thể tiêu tốn 8 nghìn tỷ USD
Hai ứng viên có tầm nhìn rất khác nhau về thuế.
Harris kêu gọi chỉ gia hạn một phần các khoản cắt giảm thuế năm 2017 của Trump. Dù bà đã cam kết sẽ không tăng thuế với những người có thu nhập dưới 400.000 USD, bà sẽ thúc đẩy Quốc hội hủy bỏ việc cắt giảm thuế cho những người giàu nhất và tăng thuế suất doanh nghiệp từ 21% lên 28%.
Mặt khác, Trump đang tập trung vào việc giảm thuế.
Không chỉ kêu gọi gia hạn hoàn toàn việc cắt giảm thuế năm 2017, Trump còn muốn hạ thuế suất doanh nghiệp xuống 15% đối với một số công ty.
Trump cũng đưa ra kế hoạch cho một loạt các khoản giảm thuế mục tiêu, bao gồm loại bỏ thuế trên tiền boa (sau đó Harris cũng ủng hộ), phúc lợi An sinh xã hội, trả lương ngoài giờ và cho phép khấu trừ thuế đối với lãi vay mua ô tô. Cuối tuần trước, Trump còn đề xuất tín dụng thuế cho “người chăm sóc gia đình.”
Tuy nhiên, tất cả các khoản cắt giảm thuế này đều có chi phí lớn, trong khi chính phủ liên bang đã gánh khoản nợ 35 nghìn tỷ USD.
Mặc dù cả hai ứng viên đều chưa rõ ràng về kế hoạch chi trả cho các cam kết tranh cử của mình, các kế hoạch của Trump dự kiến sẽ tăng nợ quốc gia lên 7,75 nghìn tỷ USD – gần gấp đôi so với Harris, theo Ủy ban Ngân sách Liên bang Trách nhiệm.
Tuy nhiên, thông điệp mạnh mẽ và thay đổi mạnh của Trump có thể vẫn đang thu hút được sự quan tâm từ các cử tri vốn đã thất vọng với tình hình hiện tại.
Theo khảo sát gần đây của NBC News, chỉ có 28% người dân Mỹ cho rằng đất nước đang đi đúng hướng, thấp hơn nhiều so với hơn 40% người dân cho rằng như vậy vào năm 2021 khi Tổng thống Joe Biden nhậm chức.
Niềm tin tiêu dùng đang tăng – đã tăng mạnh nhất vào tháng 10 kể từ tháng 3/2021 – nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với thời điểm Trump nắm quyền trước đại dịch.
Mặc dù tỷ lệ lạm phát đang giảm, người Mỹ vẫn phải chi trả nhiều hơn đáng kể so với vài năm trước cho mọi thứ từ hàng tạp hóa đến bảo hiểm ô tô. Và Trump hứa hẹn những thay đổi lớn để giải quyết chi phí sinh hoạt – dù các chuyên gia lo ngại rằng những thay đổi đó có thể làm tình hình trở nên tồi tệ hơn.
Theo: CNN
