0
0
Tại Việt Nam, những vướng mắc pháp lý liên quan đến đất đai, quy hoạch và đầu tư đang trở thành một rào cản lớn, làm đình trệ nhiều dự án và ảnh hưởng đến cả lợi ích của Nhà nước, người dân, lẫn doanh nghiệp.
Trước tình hình đó, việc tháo gỡ các điểm nghẽn này không chỉ là một yêu cầu cấp thiết mà còn là một nhiệm vụ trọng tâm được đặt lên hàng đầu ở cấp độ vĩ mô.
Gỡ nghẽn pháp lý để khơi thông nguồn lực đất đai: Từ chủ trương đến hành động
Tại TP.HCM, đầu tàu kinh tế của cả nước, những vướng mắc pháp lý trong lĩnh vực đất đai đang gây ra một hệ lụy nghiêm trọng: gần 100 dự án bất động sản bị “đóng băng” do không thể hoàn tất thủ tục xác định giá đất. Đây là những dự án có hồ sơ pháp lý tồn đọng từ lâu, và theo quy định tại Điều 63 Nghị định 102/2024 của Luật Đất đai 2024, việc xác định giá đất phải dựa trên phương pháp hệ số điều chỉnh giá đất (hệ số K) đối với các khu đất được giao, cho thuê trước năm 2013.
Về lý thuyết, phương pháp này được kỳ vọng sẽ phản ánh sát giá trị thị trường. Tuy nhiên, trên thực tế, các cơ quan chức năng gặp phải một bài toán gần như không thể giải quyết: thiếu dữ liệu. Việc thu thập thông tin về các tài sản so sánh có tính chất tương đồng ở thời điểm quá khứ là điều bất khả thi do thời gian đã quá lâu.
Sự bế tắc trong khâu định giá đã biến thành điểm nghẽn lớn, làm đình trệ mọi thủ tục tiếp theo, gây thiệt hại không chỉ cho các nhà đầu tư mà còn cho chính ngân sách và tiến trình đô thị hóa của thành phố.
Nhận diện những khó khăn và vướng mắc trong thực tiễn, Đảng và Nhà nước đã thể hiện quyết tâm mạnh mẽ trong việc giải quyết triệt để vấn đề này. Mới đây, Tổng Bí thư Tô Lâm đã chủ trì buổi làm việc với Ban Thường vụ Đảng ủy Chính phủ để chỉ đạo việc sửa đổi, bổ sung 4 dự án luật quan trọng: Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai; Luật Quy hoạch; Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn; và Luật Đầu tư.
Sự tham gia của những lãnh đạo cấp cao cho thấy tầm quan trọng của nhiệm vụ này. Tổng Bí thư nhấn mạnh rằng việc sửa đổi luật phải được thực hiện với tinh thần “tổng thể, căn cơ, đồng bộ”, tránh tình trạng “vá” luật, làm phát sinh những điểm nghẽn mới. Yêu cầu này cũng đồng nghĩa với việc các dự án luật cần phải được đặt trong tổng thể với các luật liên quan về thuế, nhà ở, kinh doanh bất động sản, để đảm bảo tính thống nhất và liên thông trong toàn bộ hệ thống pháp luật.
Để giải quyết bài toán cấp bách tại địa phương, UBND TP.HCM đã có văn bản kiến nghị Chính phủ cho phép áp dụng hệ số điều chỉnh giá đất do UBND cấp tỉnh ban hành từ năm 2015. Đây được coi là một giải pháp thực tiễn, giúp các cơ quan chức năng có cơ sở pháp lý rõ ràng để tiếp tục xử lý các hồ sơ tồn đọng. Theo lãnh đạo thành phố, cách làm này sẽ phản ánh một phần giá thị trường, đồng thời đảm bảo hài hòa lợi ích giữa Nhà nước và nhà đầu tư, giúp gần 100 dự án bị “đắp chiếu” được tháo gỡ và hồi sinh.
Kiến nghị này không chỉ là một giải pháp tình thế mà còn là một ví dụ sinh động cho thấy những nỗ lực tháo gỡ khó khăn đang diễn ra từ cả cấp địa phương lẫn trung ương. Nó phản ánh tinh thần chủ động, bám sát thực tiễn để tìm ra những giải pháp kịp thời, tránh lãng phí nguồn lực và thời gian.
Mục tiêu cuối cùng của quá trình sửa đổi các dự án luật này không chỉ dừng lại ở việc gỡ vướng cho một vài dự án cụ thể. Như chỉ đạo của Tổng Bí thư, việc này nhằm đưa thể chế, pháp luật trở thành “lợi thế cạnh tranh”, “động lực mạnh mẽ cho phát triển”. Điều này có nghĩa là, các quy định pháp luật trong tương lai phải tạo ra một môi trường kinh doanh thông thoáng, minh bạch, ổn định, an toàn, dễ thực thi và chi phí thấp.
Việc sửa đổi Luật Đầu tư, với tinh thần chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, hay rà soát lại các quy hoạch để tránh mâu thuẫn giữa các dự án, đều nằm trong một bức tranh tổng thể đó. Tất cả hướng đến một Việt Nam có hệ thống pháp luật đồng bộ, hiện đại, đủ sức cạnh tranh trong khu vực và toàn cầu, giúp khơi thông mọi nguồn lực, đặc biệt là nguồn lực đất đai để phục vụ cho mục tiêu phát triển bền vững.
