Thị trường tài chính toàn cầu vừa trải qua một đợt rung lắc dữ dội khi áp lực lạm phát từ nền kinh tế Mỹ bất ngờ nóng trở lại, đẩy đồng USD tăng vọt và làm đảo lộn mọi kỳ vọng về chính sách tiền tệ.
Trong bối cảnh vĩ mô chuyển biến nhanh chóng, giá vàng thế giới và trong nước liên tục lao dốc không phanh, khiến những nhà đầu tư tham gia thị trường ở vùng đỉnh chịu khoản thua lỗ lớn chỉ trong thời gian ngắn.
Mở cửa phiên giao dịch ngày 18/5 tại thị trường châu Á, làn sóng bán tháo kim loại quý tiếp tục diễn ra mạnh mẽ. Giá vàng giao ngay trên thị trường quốc tế có thời điểm giảm thêm khoảng 50 USD/ounce, chính thức lùi sát về ngưỡng 4.490 USD/ounce sau khi đã chứng kiến một cú rơi rất mạnh vào phiên cuối tuần trước. Sự sụt giảm này không phải là một diễn biến đơn lẻ mà là chuỗi hệ quả liên tiếp trong một tháng qua, khi giá vàng liên tục đánh mất hàng loạt cột mốc hỗ trợ kỹ thuật cực kỳ quan trọng, từ vùng 4.800 USD/ounce, nhanh chóng xuyên thủng các ngưỡng 4.700 USD/ounce, 4.600 USD/ounce và hiện tại đang trực tiếp thử thách ranh giới 4.500 USD/ounce.
Sức ép từ thị trường quốc tế ngay lập tức dội gáo nước lạnh vào thị trường giao dịch kim loại quý trong nước, kích hoạt tâm lý phòng vệ và đẩy mạnh áp lực bán ra từ phía các nhà đầu tư. Cụ thể, vào sáng ngày 18/5, giá vàng miếng SJC đã nhanh chóng điều chỉnh giảm sâu xuống dưới mức 159,5 triệu đồng/lượng ở chiều mua vào. Mức giá này đánh dấu mức giảm thêm khoảng 1 triệu đồng/lượng ngay trong buổi sáng đầu tuần, cộng dồn với mức sụt giảm 1,5 triệu đồng/lượng của phiên giao dịch cuối tuần trước đó.
Tính toán một cách tổng thể từ giai đoạn đầu tháng 3 cho đến nay, giá vàng miếng SJC đã ghi nhận mức bốc hơi vô cùng lớn, lên tới khoảng 30 triệu đồng cho mỗi lượng, khiến những người mua tích trữ ở khu vực đỉnh giá lâm vào tình trạng thua lỗ nặng nề.
Đà suy yếu toàn diện của giá vàng diễn ra trong bối cảnh các dòng vốn trên thị trường tài chính quốc tế có xu hướng dịch chuyển mạnh mẽ sang đồng bạc xanh. Chỉ số DXY, thước đo sức mạnh của đồng USD so với rổ các đồng tiền chủ chốt khác, đã ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng lên ngưỡng 99,4 điểm vào sáng ngày 18/5. Đi đôi với sự hồi phục mạnh mẽ của đồng USD, thị trường năng lượng cũng ghi nhận những biến động rất lớn khi giá dầu thô thế giới bứt tốc tăng thêm 2,8%, neo cao tại mức 108,5 USD/thùng. Sự kết hợp cộng hưởng giữa một đồng USD nội lực mạnh và chi phí năng lượng leo thang đang trực tiếp đặt ra những thách thức rất lớn, tạo nên áp lực đè nặng lên toàn bộ hệ thống tài chính toàn cầu nói chung và thị trường kim loại quý nói riêng.
Áp lực từ bức tranh kinh tế vĩ mô và sự thay đổi kỳ vọng lãi suất
Nguyên nhân cốt lõi tác động tiêu cực đến giá vàng chủ yếu bắt nguồn từ việc thị trường thay đổi hoàn toàn kỳ vọng đối với lộ trình điều hành chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Nhìn lại giai đoạn vài năm trước, kim loại quý này từng có chu kỳ tăng trưởng thăng hoa, liên tục thiết lập các mức cao kỷ lục nhờ vào môi trường chính sách tiền tệ nới lỏng kéo dài, sự suy yếu của đồng USD, xu hướng phi USD hóa mạnh mẽ cùng nhu cầu gom mua tích trữ quy mô lớn từ các ngân hàng trung ương toàn cầu. Thêm vào đó, các yếu tố bất ổn địa chính trị như xung đột Nga – Ukraine, căng thẳng leo thang tại khu vực Trung Đông, khối nợ công của Mỹ không ngừng phình to cùng nỗi lo ngại về nguy cơ suy thoái kinh tế toàn cầu đã từng là bệ phóng vững chắc thúc đẩy dòng tiền tìm đến vàng như một kênh trú ẩn an toàn.
Tuy nhiên, những dữ liệu thực tế mới nhất đang buộc giới đầu tư phải nhìn nhận lại toàn bộ cục diện vĩ mô khi bức tranh kinh tế thay đổi với tốc độ quá nhanh. Thay vì giữ nguyên sự lạc quan rằng Fed sẽ liên tục tiến hành các đợt cắt giảm lãi suất trong giai đoạn từ năm 2025 đến năm 2027, thị trường ở thời điểm hiện tại đang bắt đầu chuyển dịch sang trạng thái lo ngại sâu sắc. Giới phân tích lo sợ rằng cơ quan quản lý tiền tệ quyền lực nhất thế giới này có thể sẽ phải duy trì nền lãi suất cao trong một khoảng thời gian dài hơn đáng kể so với các dự tính trước đó, thậm chí hoàn toàn có khả năng quay trở lại lộ trình tăng lãi suất nếu các chỉ báo lạm phát không có dấu hiệu hạ nhiệt.
Nỗi lo sợ này hoàn toàn có cơ sở khi ba báo cáo kinh tế quan trọng liên tiếp của Mỹ được công bố gần đây đều cho thấy những tín hiệu cảnh báo đáng báo động. Đầu tiên là Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 4 được xác nhận tăng 3,8% so với cùng kỳ, đánh dấu mức tăng cao nhất kể từ thời điểm tháng 5/2023. Ngay sau đó, Chỉ số giá sản xuất (PPI) cũng được công bố với mức tăng trưởng mạnh mẽ nhất kể từ đầu năm 2022. Áp lực này càng trở nên nặng nề hơn khi các dữ liệu liên quan đến giá hàng hóa nhập khẩu và xuất khẩu của quốc gia này đồng loạt tăng cao vượt xa các dự báo trước đó của các tổ chức tài chính.
Xu hướng lạm phát quay trở lại chủ yếu chịu sự chi phối từ thị trường năng lượng, đặc biệt là khi các căng thẳng địa chính trị liên quan tới Iran đã trực tiếp làm gián đoạn nghiêm trọng hoạt động vận tải dầu khí đi qua eo biển chiến lược Hormuz. Khi giá dầu thô tăng cao, chi phí vận chuyển hàng hóa và chi phí sản xuất đầu vào bị đẩy lên tương ứng, đặt Fed vào một bài toán vô cùng hóc búa trong nỗ lực kiểm soát đà tăng của giá cả.
Dựa trên các dữ liệu thực tế cập nhật từ công cụ FedWatch tính đến ngày 18/5, các định chế tài chính lớn đang nghiêng hẳn về kịch bản cứng rắn của Fed. Theo đó, có tới 98,6% khả năng cơ quan này sẽ lựa chọn giải pháp giữ nguyên mức lãi suất điều hành hiện tại ở ngưỡng 3,5-3,75% trong cuộc họp chính sách diễn ra vào tháng 6 tới. Đáng chú ý hơn cả, xác suất phản ánh khả năng Fed có thể sẽ phải tiếp tục tăng lãi suất vào giai đoạn cuối năm 2026 đã ghi nhận mức tăng trưởng rất nhanh, chạm ngưỡng gần 39%, cao hơn rất nhiều so với tỷ lệ khoảng 30% được ghi nhận vào thời điểm cuối tuần trước đó. Sự thay đổi đột ngột trong tâm lý thị trường đang tước đi động lực tăng trưởng ngắn hạn của kim loại quý.
Kịch bản nào cho xu hướng của kim loại quý
Những diễn biến thực tế trên các sàn giao dịch cho thấy thị trường giá vàng thế giới đang bước vào một trong những giai đoạn nhạy cảm và khó đoán định nhất trong nhiều năm trở lại đây. Sau khi đã trải qua một thời kỳ tăng trưởng nóng nhờ vào các kỳ vọng nới lỏng định lượng, mặt hàng này hiện đang phải đối diện trực tiếp với các rủi ro điều chỉnh sâu khi nền tài chính vĩ mô có sự đảo chiều rõ rệt.
Kết quả từ cuộc khảo sát xu hướng mới nhất do Kitco thực hiện đã phản ánh một trạng thái bi quan rõ rệt từ giới chuyên gia tài chính tại Phố Wall. Có tới 77% số lượng chuyên gia tham gia khảo sát đưa ra dự báo rằng giá vàng sẽ tiếp tục chịu áp lực điều chỉnh giảm trong tuần giao dịch từ ngày 18/5 đến ngày 22/5. Ngược lại với sự thận trọng của các tổ chức chuyên nghiệp, khối các nhà đầu tư cá nhân vẫn duy trì một góc nhìn lạc quan hơn khi có khoảng 59% số người được hỏi kỳ vọng rằng giá vàng có thể xuất hiện nhịp phục hồi kỹ thuật sau khi đã trải qua chuỗi ngày giảm điểm rất mạnh.
Dưới góc nhìn của các chuyên gia phân tích kỹ thuật, cột mốc 4.500 USD/ounce đang được xem là ranh giới mang tính chất sống còn đối với xu hướng trung hạn của giá vàng. Nhà phân tích Marc Chandler nhận định rằng, nếu ngưỡng hỗ trợ tâm lý quan trọng này bị đánh bại hoàn toàn, áp lực bán tháo có thể sẽ kích hoạt diện rộng, đẩy giá vàng rơi sâu xuống các vùng giá thấp hơn là 4.350 USD/ounce, hoặc thậm chí có thể thấp hơn thế.
Đồng quan điểm về mặt ngắn hạn, chuyên gia Adrian Day cho rằng triển vọng của kim loại quý đang khá tiêu cực dưới sức ép của lãi suất cao, mặc dù xu hướng tăng trưởng trong dài hạn vẫn được bảo toàn nhờ các yếu tố bất ổn kinh tế toàn cầu và dòng tiền mua tích trữ bền vững từ các ngân hàng trung ương.
Một số ý kiến phân tích khác lại đưa ra giả định rằng thị trường có thể sẽ xuất hiện một vài nhịp hồi phục kỹ thuật ngắn do trạng thái quá bán sau đợt bán tháo mạnh mẽ vừa qua. Tuy nhiên, xu hướng chủ đạo của thị trường trong ngắn hạn vẫn được xác định là suy giảm khi cấu trúc đồ thị cho thấy các đỉnh giá sau liên tục được thiết lập ở mức thấp hơn đỉnh giá trước, minh chứng cho việc phe bán vẫn đang hoàn toàn nắm giữ quyền kiểm soát thị trường. Trước mắt, hướng đi của giá vàng sẽ liên tục chịu sự tác động thắt chặt từ các báo cáo dữ liệu lạm phát mới của Mỹ, nội dung biên bản cuộc họp chính sách của Fed cùng các biến động khó lường của giá dầu thô. Trong trường hợp các chỉ số lạm phát tiếp tục leo thang và Fed đưa ra các thông điệp cứng rắn hơn, giá vàng hoàn toàn có nguy cơ đánh mất tiếp các vùng hỗ trợ kỹ thuật then chốt tại 4.350 USD/ounce và xa hơn là 4.200 USD/ounce.
Mặc dù vậy, khi xét đến các mục tiêu dài hạn, giá vàng vẫn đang sở hữu những yếu tố mang tính chất nâng đỡ vững chắc. Tiến trình phi USD hóa tại nhiều quốc gia và nền kinh tế lớn trên thế giới vẫn đang diễn ra âm thầm và chưa hề có dấu hiệu dừng lại. Hệ thống các ngân hàng trung ương tại nhiều nước vẫn liên tục duy trì chiến lược mua vào vàng với khối lượng lớn nhằm mục đích đa dạng hóa cơ cấu danh mục dự trữ ngoại hối, giảm bớt sự phụ thuộc vào đồng bạc xanh. Bên cạnh đó, các rủi ro địa chính trị tiềm ẩn tại khu vực Trung Đông, xung đột dai dẳng giữa Nga – Ukraine hay các cuộc cạnh tranh chiến lược gay gắt giữa Mỹ và Trung Quốc vẫn luôn là những đốm lửa có nguy cơ bùng phát bất cứ lúc nào.
Chính vì vậy, các chuyên gia phân tích tài chính đều chung nhận định rằng thị trường vàng trong giai đoạn tới sẽ còn tiếp tục chứng kiến những nhịp biến động với biên độ đặc biệt lớn. Giai đoạn tăng trưởng nóng kéo dài nhiều năm qua có thể đã đi đến hồi kết thúc, tuy nhiên, khả năng giá vàng rơi vào một chu kỳ suy thoái sâu và kéo dài dài hạn vẫn là một câu hỏi mở chưa có lời đáp chắc chắn, nhất là khi nền kinh tế toàn cầu vẫn đang phải đối mặt với quá nhiều biến số bất ổn quy mô lớn.