0
0
Giá vàng, dầu đồng loạt tăng mạnh trong phiên giao dịch sáng 2/3 khi căng thẳng quân sự tại Trung Đông leo thang. Vàng có thời điểm tăng hơn 100 USD mỗi ounce, trong khi dầu Brent và WTI bật tăng gần 9%, phản ánh lo ngại gián đoạn nguồn cung năng lượng và rủi ro kinh tế toàn cầu.
Diễn biến cuối tuần trước tại Trung Đông đã kích hoạt làn sóng biến động dữ dội trên thị trường hàng hóa. Ngay khi mở cửa phiên châu Á ngày 2/3, giá vàng giao ngay có thời điểm vọt lên 5.384 USD/ounce, tăng hơn 100 USD so với cuối tuần trước. Biên độ tăng trong vài giờ giao dịch được ghi nhận là một trong những mức dao động lớn nhất kể từ đầu năm.
Động lực chính của đợt tăng đến từ yếu tố địa chính trị. Sau các cuộc tập kích giữa Mỹ, Israel và Iran, thị trường tài chính toàn cầu phản ứng nhanh theo hướng phòng thủ. Trong bối cảnh bất ổn gia tăng, dòng tiền thường tìm đến tài sản an toàn, và giá vàng, dầu trở thành hai chỉ báo nhạy cảm nhất phản ánh tâm lý rủi ro.
Theo dữ liệu từ các sàn giao dịch quốc tế, khối lượng hợp đồng vàng kỳ hạn tăng đột biến ngay đầu phiên. Các quỹ ETF vàng cũng ghi nhận dòng tiền vào ròng trở lại sau nhiều tuần trầm lắng. Diễn biến này cho thấy nhu cầu phòng ngừa rủi ro đang gia tăng trong nhóm nhà đầu tư tổ chức.
Trước đó, hai định chế tài chính lớn là JP Morgan và Bank of America đã nâng dự báo giá vàng lên vùng 6.000 USD/ounce trong năm nay. Trong báo cáo công bố tuần trước, JP Morgan cho rằng lực mua từ ngân hàng trung ương các nước mới nổi và quỹ đầu tư toàn cầu có thể đẩy giá lên 6.300 USD/ounce nếu căng thẳng địa chính trị kéo dài.
Không chỉ vàng, các kim loại quý khác cũng tăng giá đáng kể. Bạc giao dịch quanh 95,7 USD/ounce, bạch kim ở mức 2.405 USD/ounce và palladium đạt 1.785 USD/ounce. Tuy nhiên, mức tăng của các kim loại này vẫn thấp hơn so với vàng do đặc thù vừa mang tính công nghiệp vừa mang tính đầu tư.
Thị trường năng lượng phản ứng mạnh trước rủi ro nguồn cung
Song song với kim loại quý, thị trường năng lượng chứng kiến đợt tăng giá mạnh nhất trong nhiều tháng. Dầu Brent có thời điểm tăng 9% lên 79,4 USD/thùng, trong khi dầu WTI của Mỹ tăng 8,6% lên 72,6 USD/thùng. Trong phiên giao dịch ngoài giờ trước đó, giá Brent thậm chí đã chạm ngưỡng 80 USD/thùng.
Mức tăng này diễn ra trong bối cảnh lo ngại gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông – khu vực chiếm tỷ trọng lớn trong sản lượng và vận chuyển dầu toàn cầu. Iran hiện sở hữu trữ lượng dầu lớn thứ ba thế giới với 209 tỷ thùng, theo số liệu của Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ. Sản lượng khai thác của nước này đạt khoảng 3,3 triệu thùng/ngày, tương đương gần 3% nhu cầu dầu toàn cầu.
Tâm điểm rủi ro nằm tại Eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược kết nối Vịnh Ba Tư với thị trường thế giới. Khoảng 20% lượng dầu vận chuyển bằng đường biển và 20% khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu đi qua khu vực này. Dù chưa có thông tin chính thức về việc phong tỏa, dữ liệu theo dõi tàu biển cho thấy tình trạng ùn ứ gia tăng ở cả hai phía eo biển do lo ngại an ninh và vấn đề bảo hiểm vận tải.
Các chuyên gia năng lượng ước tính nếu dòng chảy qua Hormuz bị đình trệ nghiêm trọng, có thể có tới 15 triệu thùng dầu mỗi ngày không thể tham gia thị trường. Trong bối cảnh đó, nguồn cung bổ sung từ các khu vực khác khó có thể bù đắp ngay lập tức.
Cuộc họp ngày 1/3 của OPEC+ đã thống nhất tăng sản lượng thêm 206.000 thùng/ngày trong tháng 4. Tuy nhiên, phần lớn nguồn cung bổ sung vẫn phụ thuộc vào khả năng vận chuyển an toàn qua Trung Đông, khiến quyết định này chưa đủ sức trấn an thị trường.
Áp lực lan rộng sang lạm phát và thị trường tài chính
Đà tăng của giá vàng, dầu không chỉ giới hạn trong phạm vi hàng hóa mà còn tác động đến kỳ vọng lạm phát và chính sách tiền tệ toàn cầu. Giá dầu tăng mạnh làm dấy lên lo ngại chi phí năng lượng leo thang trở lại, đặc biệt trong bối cảnh nhiều nền kinh tế vẫn đang nỗ lực kiểm soát lạm phát sau chu kỳ thắt chặt tiền tệ kéo dài.
Nếu dầu duy trì trên ngưỡng 80 USD/thùng và tiếp tục tăng, giá xăng dầu bán lẻ tại nhiều quốc gia có thể điều chỉnh tăng trong các kỳ tới, kéo theo chi phí vận tải và sản xuất. Điều này có nguy cơ tạo ra áp lực lạm phát thứ cấp.
Trong khi đó, giá vàng tăng mạnh phản ánh nhu cầu phòng ngừa rủi ro tài chính. Khi bất ổn địa chính trị gia tăng, dòng vốn thường dịch chuyển khỏi tài sản rủi ro như cổ phiếu để tìm đến vàng và trái phiếu chính phủ. Thực tế trong phiên đầu tuần, một số chỉ số chứng khoán châu Á và châu Âu ghi nhận mức giảm nhẹ trước khi ổn định trở lại.
Giới phân tích cho rằng mức độ biến động hiện nay phụ thuộc lớn vào diễn biến thực địa tại Trung Đông. Nếu căng thẳng tiếp tục leo thang hoặc xuất hiện rủi ro thực sự đối với hoạt động vận chuyển qua Hormuz, thị trường năng lượng có thể bước vào chu kỳ tăng giá mới. Ngược lại, nếu xuất hiện tín hiệu hạ nhiệt, giá có thể điều chỉnh sau nhịp tăng sốc.
Ở thời điểm hiện tại, giá vàng, dầu đang phản ánh mức độ nhạy cảm cao của thị trường trước các cú sốc địa chính trị. Biên độ dao động lớn trong phiên cho thấy tâm lý phòng thủ đang chiếm ưu thế, đồng thời đặt ra nhiều biến số đối với triển vọng kinh tế toàn cầu trong những tháng tới.
