0
0
Đây là một tuần quan trọng đối với nền kinh tế Mỹ, khi Cục Dự trữ Liên bang (Fed) dự kiến sẽ cắt giảm lãi suất lần đầu tiên kể từ năm 2020. Động thái này đánh dấu một cột mốc lớn cả trong cuộc chiến kéo dài của ngân hàng trung ương với lạm phát, và cho những người dân Mỹ đang phải đối mặt với chi phí sinh hoạt tăng cao trong hai năm qua.
Tuy nhiên, kỳ vọng này đến muộn hơn nhiều so với dự đoán của Fed và Phố Wall vào đầu năm.
Các quan chức Fed và nhà đầu tư đã từ lâu dự đoán rằng chi phí vay mượn sẽ giảm vào một thời điểm nào đó trong năm 2024, theo các dự báo kinh tế của họ. Vào cuối năm ngoái, hy vọng tràn trề rằng Fed sẽ bắt đầu cắt giảm lãi suất vào đầu năm 2024, giảm áp lực không chỉ đối với người tiêu dùng mà còn với các doanh nghiệp lớn nhỏ đang bị ảnh hưởng bởi chi phí tăng cao.
Vào đầu năm, thị trường kỳ hạn cho rằng một đợt cắt giảm lãi suất vào mùa xuân là điều có thể xảy ra, và hầu hết các ngân hàng lớn ở Phố Wall ước tính đợt cắt giảm đầu tiên sẽ diễn ra trước mùa hè.
Nhưng đã chín tháng trôi qua, và việc cắt giảm lãi suất vẫn chưa diễn ra, làm tan vỡ kỳ vọng của Phố Wall và khiến người tiêu dùng Mỹ tiếp tục bị đè nặng bởi lãi suất cao. Tuy nhiên, mọi thứ có thể bắt đầu thay đổi vào thứ Tư.
Tại sao Fed không cắt giảm sớm hơn?
Câu trả lời đơn giản: Fed không cắt giảm lãi suất sớm hơn vì điều này có thể làm tái khởi động lạm phát hoặc khiến nó mắc kẹt ở mức cao hơn mục tiêu của ngân hàng trung ương.
Mặc dù đã có một quá trình ổn định (nhưng khó khăn) để đưa lạm phát từ đỉnh điểm 9,1% vào năm 2022 xuống, nhưng nửa đầu năm nay đã chứng minh rằng việc Fed kiên nhẫn là đúng đắn.
Trong các năm 2022 và 2023, “lạm phát đã giảm mà không gây tác động lớn đến tình hình việc làm hoặc người tiêu dùng Mỹ,” Oscar Muñoz, chiến lược gia kinh tế vĩ mô của TD Securities, cho biết. Sau đó, các quan chức Fed có lẽ đã nhận ra rằng “mức lãi suất sau đợt tăng vào tháng 7 năm ngoái đã đủ để lạm phát mất đà trong khi vẫn duy trì nền kinh tế,” Muñoz nói.
Sau đó là những cú sốc mà Chủ tịch Fed Jerome Powell đã dự đoán từ lâu khi mô tả hành trình của lạm phát đến mục tiêu 2% của Fed. Vào tháng 1, lạm phát đã nóng hơn dự kiến. Điều này lặp đi lặp lại trong nhiều tháng sau đó.
Khi các quan chức ngân hàng trung ương tập trung cho cuộc họp chính sách vào ngày 30 tháng 4 đến ngày 1 tháng 5, họ buộc phải thừa nhận rằng “trong những tháng gần đây, không có tiến triển đáng kể nào hướng tới mục tiêu lạm phát 2% của Ủy ban.”
Chính giai đoạn khó khăn này là lý do tại sao người Mỹ chỉ mới bắt đầu nhận được một chút sự giảm nhẹ gần đây. Lợi suất trái phiếu, vốn di chuyển dựa trên các quyết định của Fed về lãi suất, đã giảm trong vài tuần qua nhờ các tín hiệu khuyến khích Fed cắt giảm lãi suất, chẳng hạn như dữ liệu việc làm yếu hơn dự kiến và lạm phát hạ nhiệt.
Điều đó đã dẫn đến việc lãi suất vay thế chấp giảm mạnh, hiện đã giảm hơn 1,5% so với mức cao nhất trong hai thập kỷ vào mùa thu năm ngoái.
Một đợt cắt giảm lãi suất vào tháng 9 thậm chí không nằm trong kế hoạch cho đến cuối tháng 8, khi Powell đưa ra tín hiệu mạnh mẽ nhất rằng lạm phát đã được kiểm soát đủ để Fed cuối cùng cảm thấy thoải mái giảm bớt chính sách, trong bài phát biểu quan trọng của ông tại hội nghị kinh tế hàng năm của Fed tại Kansas City ở Jackson Hole, Wyoming.
Powell cũng lưu ý rằng sức khỏe mong manh của thị trường lao động là một lý do quan trọng khiến Fed chuẩn bị hành động.
Áp lực đối với Fed
Fed có một công cụ quyền lực. Lãi suất cho vay chuẩn của họ, vốn ảnh hưởng rộng rãi đến chi phí vay mượn, hoặc siết chặt nền kinh tế Mỹ khi lãi suất cao, hoặc kích thích hoạt động kinh tế khi lãi suất được nới lỏng. Đó là cách mà Fed kiềm chế lạm phát cao hoặc thất nghiệp gia tăng. Và bây giờ, sau nhiều năm lạm phát là tâm điểm, sức khỏe của thị trường lao động đã trở nên quan trọng hơn.
Nhưng với quyền lực đó cũng đi kèm với sự giám sát lớn. Dù là một cơ quan độc lập và phi chính trị, Fed vẫn có thể chịu áp lực lớn từ Phố Wall, Đồi Capitol và Nhà Trắng. Dưới thời Chủ tịch Powell, người được cựu Tổng thống Donald Trump bổ nhiệm, sau đó được Tổng thống Joe Biden tái bổ nhiệm, điều này cũng không ngoại lệ.
Tuy nhiên, Powell đã luôn giữ vững lập trường, nhấn mạnh rằng các quyết định của ngân hàng trung ương luôn dựa trên dữ liệu.
“Fed dưới thời Jerome Powell đã điều hướng khá tốt áp lực từ cả thị trường và chính trị,” Philipp Carlsson-Szlezak, nhà kinh tế trưởng toàn cầu tại Boston Consulting Group, nói với CNN. “Chỉ trích Fed gần như là thú vui của mọi người, nhưng không có gì trong nền kinh tế đã bị phá vỡ.”
Các nhà đầu tư và nhà lập pháp đã nhiều lần kêu gọi Fed giảm lãi suất trong năm qua, trích dẫn những nguy cơ tiềm tàng trong lĩnh vực ngân hàng, thị trường lao động hoặc nhà ở nếu Fed không đáp ứng yêu cầu của họ. Nhưng Fed không làm như vậy. Tất cả các quyết định chính sách của họ đều được hướng dẫn bởi câu chuyện mà các số liệu kinh tế kể lại.
Một “hạ cánh mềm”, tình huống trong đó lạm phát được kiềm chế mà không gây ra suy thoái, dường như đang trong tầm nhìn rõ ràng — ít nhất là cho đến hiện tại.
