0
0
Sau một giai đoạn tăng điểm mạnh mẽ, dòng tiền sẽ luận chuyển, cổ phiếu trụ cột, dẫn sóng hàng đầu sẽ có những chặng nghỉ hoặc thậm chí điều chỉnh.
Dòng tiền mạnh mẽ
Ông Trần Hoàng Sơn, Giám đốc Chiến lược thị trường, Công ty Cổ phần Chứng khoán VPBank (VPBankS) phân tích:
“Đã có tín hiệu rất vui khi VN-Index vừa đạt ngưỡng 1.600 điểm – con số mà thị trường đã mơ ước từ lâu. Dựa vào xu hướng hiện tại so với thời điểm cuối 2024 và các con sóng trước đây, thì có thể kết luận đây là một con sóng rất lớn (mega uptrend).
Có nhiều lý do từ cả yếu tố trong nước và quốc tế giải thích cho đà tăng của thị trường. Yếu tố quốc tế đầu tiên là chính sách nới lỏng của ngân hàng trung ương sau giai đoạn lạm phát được kiểm soát.
Nhiều ngân hàng trung ương thậm chí còn cố gắng hạ lãi suất nhanh hơn để đổi lấy tăng trưởng, nhất là Ngân hàng trung ương châu Âu (ECB) đã cắt giảm 8 lần. Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cũng đã hạ lãi suất khoảng 100 điểm cơ bản (bps) trong năm 2024, nhưng vì lạm phát còn hơi dai dẳng nên đã chững lại trong nửa đầu 2025. Thị trường kỳ vọng Fed sẽ nối lại việc hạ lãi suất vào cuối năm nay. Chính sách nới lỏng tiền tệ trên toàn cầu là một yếu tố rất quan trọng, hỗ trợ cho thị trường tài sản và chứng khoán tăng điểm trong nửa đầu 2025.
Thứ hai, tâm lý thị trường đã tích cực trở lại sau cú sốc thuế quan của Tổng thống Donald Trump. Các vòng đàm phán đã mang lại mức thuế quan thấp hơn, giúp tâm lý ổn định trở lại và thị trường lấy lại đà tăng sau cú sập mạnh vào tháng 4. Cú sập tháng 4/2025 tương đương với giai đoạn thị trường giảm mạnh do đại dịch COVID. Thường cứ sau một giai đoạn điều chỉnh mạnh, thị trường lại bật lên mạnh mẽ hơn.
Thứ ba, sự suy yếu của đồng USD đã giúp cho dòng vốn dịch chuyển, giảm nắm giữ tài sản bằng USD và trở lại mua vào ở các thị trường mới nổi và cận biên. Việc dòng tiền chuyển sang nắm giữ tài sản nóng hơn như chứng khoán, tiền mã hóa là tín hiệu rất tích cực… Đây là lý do khiến thị trường chứng khoán Mỹ tăng điểm khá tốt trong giai đoạn vừa qua, đồng thời, thị trường tiền mã hóa tiếp tục vượt lên đỉnh cao mới.
Trong nước, kinh tế Việt Nam phục hồi rất tốt nhờ chính sách mạnh tay nới lỏng tiền tệ và tài khóa. Kinh tế phục hồi vững chắc ở hầu hết chỉ số, đặc biệt là GDP quý II/2025 tăng trưởng 7,96%, cao nhất trong các quý II kể từ sau đại dịch COVID-19. Tôi cho rằng đây là tín hiệu cho thấy kinh tế trên đà phục hồi mạnh mẽ sau giai đoạn biến động của năm 2023. Tốc độ tăng trưởng GDP quý II được hỗ trợ rất lớn bởi chính sách tiền tệ nới lỏng. Tín dụng toàn hệ thống đến tháng 7 tăng khoảng 9,64% – cao nhất trong giai đoạn hậu COVID. Dòng tiền lỏng khiến cho thanh khoản toàn thị trường lên vùng cao mới.
Ngoài ra, giải ngân đầu tư công 6 tháng đầu năm đã tăng 25% so với cùng kỳ, hoàn thành hơn 40% kế hoạch. Các chính sách hỗ trợ nâng hạng thị trường cũng là một động lực. Trong nửa đầu năm 2025, chính phủ đã hoàn thiện khung pháp lý để hỗ trợ phát triển thị trường chứng khoán; tháo gỡ những điểm nghẽn về nâng hạng (loại bỏ yêu cầu giao dịch ký quỹ trước giao dịch – non prefunding).
Đồng thời, sau khi áp dụng KRX thành công, khối lượng lệnh tăng vọt, cấu trúc thị trường cũng có sự thay đổi. Trong giai đoạn nóng như hiện nay, thị trường không còn tình trạng đơ, nghẽn lệnh. Tôi kỳ vọng sự thay đổi về bản chất của hệ thống giao dịch trong thời gian tới sẽ giúp ích nhiều cho thị trường, nhất là khi có thể có những sản phẩm mới, hoặc rút gọn thời gian thanh toán về T+2 hoặc T+0. Năm 2021 – 2022, khi thị trường rất nóng, chỉ cần giao dịch đến đầu giờ chiều đã xuất hiện tình trạng nghẽn lệnh.
Các bộ ngành, đặc biệt là Bộ Tài chính và Ủy ban Chứng khoán đã gặp gỡ FTSE Russell để đàm phán, hội thảo về những yếu tố vướng mắc. Việc nâng hạng thành công sẽ tạo ra sức hút thị trường Việt Nam trong mắt nhà đầu tư quốc tế.
Đồng thời, lợi nhuận của các doanh nghiệp cũng thực sự tích cực. Trong quý II vừa qua, lợi nhuận doanh nghiệp tăng trưởng vượt trội, đạt khoảng 33% so với cùng kỳ năm ngoái (dựa trên 90% doanh nghiệp công bố báo cáo). Chúng tôi cho rằng đây là một trong những tốc độ tăng trưởng lợi nhuận cao nhất kể từ sau đại dịch COVID-19. Dẫn dắt đà tăng trưởng này chủ yếu đến từ những cổ phiếu có mức nền thấp trong năm ngoái như BĐS, điện, bán lẻ, hàng không, cao su, phân bón. Ngành ngân hàng duy trì sự ổn định, tăng trưởng khoảng 17,5%, trong đó, nhóm dịch vụ tài chính tăng đến gần 43%.
Trong ngắn hạn, những yếu tố trên vẫn được duy trì. Bởi vậy, NĐT có thể yên tâm rằng con sóng vẫn sẽ kéo dài trong năm nay.
Tuy nhiên, cũng đã có những tín hiệu cần theo dõi trong tháng 8.
Nhìn lại giai đoạn sóng tăng 2016 – 2018, có 5 quãng tăng rất mạnh, từ khoảng 20 – 30% mỗi lần. Sau những quãng tăng này, thị trường thường có những chặng nghỉ, đi ngang từ hai tuần trở lên, trung bình điều chỉnh khoảng 10%.
Sang đến năm 2020 – 2022, có khoảng 4 quãng tăng rất mạnh từ đáy, mỗi quãng tăng đều mạnh hơn giai đoạn trước, với mức tăng trung bình từ 37 – 52%. Sau những con sóng này, thị trường thường có chặng điều chỉnh từ 13 – 16%.
NĐT có thể nhìn lại những sóng tăng và điều chỉnh sau đó nhằm dự đoán khoảng thời gian thị trường có thể điều chỉnh để mua vào, nhịp tăng để chốt lời. Cách đây hơn một tuần, thị trường trải qua nhịp giảm tới 60 – 70 điểm, nhiều cổ phiếu nóng rơi về giá sàn, bị dư bán sàn vào cuối phiên. Những tín hiệu gần đây cho thấy chúng ta đang tiệm cận đến vùng điều chỉnh, không diễn ra nhanh, từng phiên như tuần trước mà duy trì trong một đến hai tuần.
Dòng tiền luân chuyển
Từ tháng 4 đến nay, thị trường đã trải qua hai quãng sóng. Thứ nhất là từ đáy tháng 4 lên đến 1.350 điểm, tương đương mức tăng 25,48%. Quãng thứ hai là giai đoạn tăng từ 1.310 điểm lên 1.600 điểm, tương ứng gần 23%. Từ đáy tháng 4 đến nay, thị trường đã tăng hơn 50%. Vì vậy, mốc tăng điểm này, kết hợp với yếu tố vùng điểm tròn (kháng cự mạnh), là những điểm mà nhà đầu tư nên chú ý.
Hiện có hai vùng điểm tròn là 1.600 điểm và 1.650 điểm. Đặc biệt, 1.650 điểm cũng tiệm cận đường nối dài các đỉnh từ 2022 – 2023 đến nay. Đây là những yếu tố mà NĐT cần lưu ý trong quãng tăng tới đây để tránh giai đoạn điều chỉnh bất ngờ.
Về mặt định giá, chỉ số RSI đã vượt trên 70 và có quãng lên 78 trong nhịp trước. NĐT cũng có thể chú ý đến chỉ số RSI của rổ VN-Index (toàn bộ các mã cổ phiếu thuộc VN-Index). Khi RSI của rổ VN-Index chạm mốc từ 20 đến 30%, thường thị trường sẽ có những phiên biến động mạnh, điều chỉnh. Cách đây hơn một tuần, khi thị trường giảm 60 – 70 điểm thì RSI của rổ VN-Index cũng lên gần chạm ngưỡng 40% – tức 40% cổ phiếu thuộc rổ VN-Index có RSI chạm ngưỡng 70.
Nhìn lại lịch sử, khi RSI của rổ VN-Index vượt ngưỡng 30 – 40%, thị trường đã có những sóng chỉnh khá mạnh như năm 2020, 2022 hay gần đây nhất là sóng năm 2023 và 2024. Đây là một tín hiệu có tác dụng cánh báo rất rõ.
Đến cuối tuần trước, số mã có RSI nằm trên 70 đã đạt 18,4%. Từ nay đến cuối tuần, nếu thị trường tiếp tục tăng mạnh, RSI rổ VN-Index có thể vượt 20% hoặc thậm chí tăng cao hơn.
Tiếp theo, NĐT cũng cần chú ý đến khoảng cách của chỉ số VN-Index với đường MA50. Thống kê cho thấy khoảng cách càng xa, khả năng điều chỉnh lại càng lớn. Dữ liệu từ sóng tăng 2017 đến nay cho thấy, khoảng cách ở mức 1,06 lần cho đến 1,14 lần thì thị trường thường có pha điều chỉnh.
Khi thị trường nóng, khoảng cách giữa VN-Index và đường MA50 sẽ giãn ra, báo hiệu thị trường đi quá đà. Và khi quá đà, thị trường thường sẽ có nhịp điều chỉnh để làm mượt đường giá. Đến nay, chỉ số VN-Index cũng đã cách MA50 khoảng 1,11 lần – đây là tín hiệu ngắn hạn mà NĐT nên tham khảo. Chúng ta đang bước vào một đợt tăng nóng và NĐT không nên vội vàng mà nên chờ những tín hiệu rõ ràng hơn.
Về mặt định giá, sau giai đoạn tăng 50% từ đáy, định giá của VN-Index theo P/E và P/B đã về gần sát trung bình 10 năm. VN-Index đã chuyển từ giai đoạn định giá rẻ sang định giá dần hợp lý. Khi thị trường về định giá hợp lý, thường sẽ có nhịp chững lại.
Khi thị trường tăng hoặc giảm thường ở trạng thái quá đà: giảm quá mức rồi mới hồi, tăng thì tăng rất nóng. Kể cả những nhà đầu tư chuyên nghiệp cũng không thể đoán đâu là vùng đỉnh của VN-Index bởi thị trường thường có xu hướng quá đà. Khi có sự quá đà này, giai đoạn điều chỉnh mới xuất hiện.
Sự quá đà sẽ phản ánh trong chỉ số RSI – lên vùng 70 hoặc 80. Ngoài ra, việc tăng mạnh từ nền giá/vùng đáy gần nhất lên quá cao so với một con sóng bình quân cũng là một tín hiệu quá đà. Đến thời điểm hiện tại, tín hiệu rõ ràng nhất mà NĐT nên theo dõi là thanh khoản. Trong giai đoạn vừa rồi, thanh khoản đã lên mức kỷ lục trung bình là 56.000 tỷ đồng, thậm chí có phiên hơn 80.000 tỷ đồng. Đây là những tín hiệu cho thấy thị trường vào pha thanh khoản rất cao. Để có một nhịp điều chỉnh rõ ràng, mức tính lũy của thanh khoản kéo dài từ 2 – 3 tuần hoặc hơn. Trong giai đoạn tích lũy thanh khoản, sẽ xuất hiện những phiên phân phối – thanh khoản cao, chỉ số đang tăng mạnh thì quay đầu giảm.
Nếu những dấu hiệu này duy trì trong một khoảng thời gian dài, kết hợp với việc thanh khoản tạo đỉnh và chậm dần đều có thể là dấu hiệu cho thấy dòng tiền tham gia thị trường trở nên thận trọng. Điều này giống với hình ảnh một cú tuyết lăn cần có động năng đủ lớn. Khi có sự tích lũy đủ năng lượng, giá đủ lớn, khối lượng đủ cao thì chỉ cần có tín hiệu kích hoạt sẽ có phiên điều chỉnh rất nhanh.
Nhìn lại sóng COVID, thị trường đã trải qua những phiên như vậy: Chỉ số VN-30 bị bán sàn, gần như mọi cổ phiếu trong VN-30 đều sàn đồng loạt. Nhưng xu hướng này chỉ diễn ra trong 1,5 đến 2 phiên và thị trường lại phục hồi rất nhanh sau đó.
Những nhà đầu tư mới tham gia thị trường thường không có kinh nghiệm cho trường hợp này, liên tục bám sóng, giao dịch say sưa nhưng bỏ qua các tín hiệu cảnh báo. Bởi vậy, các nhà đầu tư mới có thể đua mua ở mức rất cao, đến khi thị trường điều chỉnh bất ngờ thì lại phải bán ra theo kỷ luật, đúng vào lúc cổ phiếu xuống đáy.
Thị trường đã tăng được khoảng 50%, với nhóm ngành dẫn dắt là BĐS, ngân hàng và chứng khoán. Sau một giai đoạn tăng điểm mạnh mẽ, cổ phiếu trụ cột, dẫn sóng hàng đầu sẽ có những chặng nghỉ hoặc thậm chí điều chỉnh. Dòng tiền sẽ có trạng thái luân chuyển từ nhóm dẫn sóng sang những cổ phiếu có nền giá tốt hoặc chưa tăng.
Tôi đã nhìn thấy tín hiệu luân chuyển này ngay trong phiên hôm nay. Xu hướng dòng tiền và kỹ thuật là yếu tố đang chi phối thị trường. Sau một giai đoạn tăng trưởng nóng nhờ kết quả kinh doanh quý II, những nhóm ngành đã đi lên mạnh mẽ, các tín hiệu về giá, kỹ thuật và khối lượng vẫn tốt đang là ngân hàng, chứng khoán, BĐS và bắt đầu lan sang hạ tầng, dầu khí, hóa chất và bán lẻ, xuất khẩu thủy sản.
Ở giai đoạn luân chuyển, dòng tiền chưa phai nhạt ở nhóm cổ phiếu trụ cột, nhưng nhiều NĐT đã có dấu hiệu chốt lời, dần phân bổ tài sản sang những nhóm chưa tăng. Sự luân chuyển của dòng tiền giúp cho các lớp cổ phiếu đều có cơ hội tăng giá. Vì vậy, trong uptrend, NĐT có nhiều cơ hội để sửa sai, thậm chí trong trường hợp mua cao. Tuy nhiên, NĐT cần chú ý tín hiệu chung của thị trường để tránh những phiên điều chỉnh sâu như cách đây hai tuần.
Với tín hiệu kỹ thuật hiện tại, tôi cho rằng ngân hàng, chứng khoán, BĐS vẫn đang rất khỏe. Nhưng khi dòng tiền có tín hiệu luân chuyển như hôm nay, NĐT có thể lưu ý về mặt thanh khoản. Trong giai đoạn vừa qua, thanh khoản tăng rất tốt nhờ những nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, có kết quả kinh doanh tích cực. Tuy nhiên, sau một giai đoạn tăng trưởng rất tốt của những cổ phiếu ngân hàng dẫn sóng có thể chậm lại, nhường cơ hội cho những mã có nền tảng cơ bản thấp hơn và chưa có cơ hội tăng.
