
Bối cảnh kinh tế quốc tế trong đầu năm 2025 đang tạo ra áp lực lớn đối với chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN). Với sự mạnh lên của đồng USD và các chính sách kinh tế quyết liệt từ Mỹ, NHNN đứng trước bài toán khó khăn về việc bảo vệ dự trữ ngoại hối, ổn định tỷ giá, đồng thời đối phó với kỳ vọng lạm phát tăng cao. Nhiều tổ chức tài chính dự báo NHNN có khả năng tăng lãi suất điều hành để ứng phó với các thách thức này.
Sự mạnh lên của đồng USD và bối cảnh kinh tế quốc tế
Chỉ số USD Index đã tăng 0,69% lên 109,24 điểm vào ngày 2/1/2025, đạt mức cao nhất kể từ cuối tháng 10/2022. Điều này phản ánh sự kỳ vọng của thị trường về tăng trưởng kinh tế vượt trội của Mỹ so với các quốc gia khác. Đồng thời, lãi suất cơ bản của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) được duy trì ở mức cao để kiểm soát lạm phát, gây áp lực không nhỏ lên các quốc gia có nền kinh tế đang phát triển, trong đó có Việt Nam.

Chủ tịch Fed Jerome Powell, trong cuộc họp báo tháng 12/2024, đã nhấn mạnh: “Hiện Fed cần phải thận trọng trong quá trình cắt giảm lãi suất cũng như trong mọi quyết sách tiền tệ và tìm kiếm những manh mối, dữ liệu cho thấy sự tiến triển về lạm phát.” Quan điểm này cho thấy Fed sẽ tiếp tục duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt trong tương lai gần, làm gia tăng áp lực lên các đồng tiền khác, đặc biệt là ở những quốc gia có thâm hụt thương mại và dự trữ ngoại hối thấp.
Tại Việt Nam, tỷ giá USD/VND hiện đang duy trì ở mức kịch trần, tạo ra áp lực lớn đối với dự trữ ngoại hối quốc gia. Việc ổn định tỷ giá đồng thời kiểm soát các yếu tố lạm phát là nhiệm vụ cấp bách của NHNN trong giai đoạn tới.
Dự báo tăng lãi suất điều hành của NHNN
Nhiều tổ chức tài chính đã đưa ra dự báo về khả năng NHNN tăng lãi suất điều hành trong năm 2025 nhằm đối phó với áp lực từ thị trường quốc tế.
- Công ty cổ phần chứng khoán Bản Việt (VCSC): Dự báo NHNN sẽ tăng 0,5 điểm phần trăm đối với lãi suất chiết khấu và tái cấp vốn. Đồng thời, trần lãi suất tiền gửi cũng được kỳ vọng tăng thêm 0,25 điểm phần trăm. Theo VCSC, những yếu tố chính dẫn đến quyết định này bao gồm kỳ vọng lạm phát cao ở Mỹ, chính sách tiền tệ thắt chặt hơn từ Fed, và rủi ro biến động tỷ giá USD/VND gia tăng.
- Công ty cổ phần chứng khoán TP.HCM (HSC): Dự báo lãi suất điều hành của NHNN sẽ tăng lên 4,75% vào cuối năm 2025 và đạt mức 5% vào cuối năm 2026. Lý do chính được đưa ra là đồng USD tăng mạnh, thị trường kỳ vọng Fed duy trì mức lãi suất cao, và áp lực lạm phát toàn cầu gia tăng.
- Ngân hàng Standard Chartered: Dự báo NHNN sẽ tăng lãi suất thêm 0,5 điểm phần trăm trong quý 2/2025. Động thái này được kỳ vọng sẽ giúp NHNN kiểm soát áp lực từ thị trường quốc tế, bao gồm các chính sách kinh tế của chính quyền Trump và sự thay đổi chính sách từ Fed.
Tỷ giá USD/VND dự kiến sẽ tiếp tục tăng
Cùng với áp lực từ lãi suất, tỷ giá USD/VND cũng được dự báo sẽ tăng mạnh trong thời gian tới.
- Theo HSC, tỷ giá USD/VND có thể đạt 25.450 vào cuối năm 2024, tiếp tục tăng lên 26.000 vào cuối năm 2025 và giữ nguyên mức này vào cuối năm 2026.
- Ngân hàng Standard Chartered cũng đưa ra dự báo rằng đồng USD sẽ tăng mạnh trong nửa cuối năm 2025, tạo áp lực đáng kể lên các quốc gia có nền kinh tế mở như Việt Nam.
Việc duy trì tỷ giá ổn định sẽ là một thách thức lớn đối với NHNN trong năm 2025, đặc biệt khi dự trữ ngoại hối phải đối mặt với nguy cơ giảm sút.
Những yếu tố quyết định chính sách của NHNN
Khả năng NHNN tăng lãi suất điều hành trong năm 2025 là rất cao, xét đến các yếu tố áp lực quốc tế và yêu cầu ổn định kinh tế vĩ mô trong nước. Các quyết định chính sách của Fed, cùng với các biện pháp kinh tế của chính quyền Trump, sẽ tiếp tục là những yếu tố quan trọng tác động đến chính sách tiền tệ của Việt Nam.
Bằng cách tăng lãi suất, NHNN không chỉ nhằm ổn định tỷ giá mà còn bảo vệ dự trữ ngoại hối trong bối cảnh đồng USD tăng mạnh. Tuy nhiên, việc tăng lãi suất cũng đi kèm với những hệ lụy, như gia tăng chi phí vay vốn cho doanh nghiệp và người tiêu dùng trong nước. Do đó, NHNN cần có chiến lược linh hoạt và cân nhắc kỹ lưỡng để đạt được mục tiêu kép: ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.
Năm 2025 dự kiến sẽ là một năm đầy thử thách đối với NHNN khi phải đối mặt với áp lực từ thị trường quốc tế, bao gồm sự mạnh lên của đồng USD và chính sách tiền tệ của Fed. Chủ tịch Fed Jerome Powell đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thận trọng trong mọi quyết sách, đặc biệt là trong bối cảnh lạm phát còn nhiều bất định.
Việc tăng lãi suất điều hành có thể là biện pháp cần thiết để ổn định tỷ giá và kiểm soát lạm phát, tuy nhiên, đi kèm với đó là những thách thức không nhỏ đối với nền kinh tế trong nước. Các quyết định chính sách của NHNN sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo sự ổn định kinh tế và tài chính của Việt Nam trong bối cảnh đầy biến động hiện nay.