0
0
Bộ Tài chính đang lấy ý kiến về dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu với điểm mới đáng chú ý là đề xuất giảm mạnh ngưỡng miễn thuế đối với hàng hóa có giá trị nhỏ.
Bối cảnh thị trường thay đổi và nguy cơ thất thu ngân sách
Theo đó, mức miễn thuế đối với hàng nhập khẩu sẽ giảm từ 1 triệu đồng xuống 100.000 đồng cho mỗi lần nhập khẩu, hoặc áp dụng với trường hợp số thuế phải nộp từ 10.000 đồng trở xuống.
Chính sách này dự kiến áp dụng thống nhất cho các phương thức nhập khẩu, ngoại trừ quà biếu, quà tặng và hàng hóa trao đổi của cư dân biên giới. Thay đổi này được đánh giá sẽ tác động trực tiếp đến lĩnh vực thương mại điện tử, logistics và chuyển phát nhanh, đồng thời nhằm hạn chế tình trạng chia nhỏ đơn hàng, khai thấp giá trị để hưởng ưu đãi chính sách.
Quy định hiện hành cho phép hàng nhập khẩu qua bưu chính, chuyển phát nhanh có trị giá hải quan từ 1 triệu đồng trở xuống hoặc số thuế phải nộp từ 100.000 đồng trở xuống được miễn thuế nhập khẩu. Theo Cục Hải quan, các mức miễn thuế này trước đây được xây dựng nhằm giảm chi phí quản lý, hạn chế thủ tục đối với những lô hàng giá trị thấp và tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu.
Tuy nhiên, bối cảnh thị trường đã thay đổi đáng kể khi thương mại điện tử xuyên biên giới phát triển bùng nổ. Quy mô thị trường bán lẻ thương mại điện tử Việt Nam năm 2024 ước đạt hơn 25 tỷ USD, tăng khoảng 20% so với năm 2023. Đến năm 2025, quy mô thị trường đạt khoảng 31-38,5 tỷ USD, với tốc độ tăng trưởng từ 21-25,5%. Trong nửa đầu năm 2026, thị trường tiếp tục tăng trưởng hai chữ số ở mức 19%, đưa Việt Nam vào nhóm quốc gia có tốc độ phát triển thương mại điện tử cao trên thế giới.
Sự phát triển của các nền tảng bán hàng trực tuyến giúp hàng hóa nước ngoài tiếp cận người tiêu dùng dễ dàng hơn, kéo theo số lượng các lô hàng nhập khẩu giá trị nhỏ tăng nhanh cả về quy mô lẫn tần suất. Vấn đề phát sinh từ quy mô cộng dồn của hàng triệu giao dịch nhỏ. Khi số lượng đơn hàng tăng mạnh, việc chia nhỏ đơn hàng hoặc khai thấp giá trị hàng hóa để hưởng miễn thuế có thể tạo lợi thế về chi phí cho hàng nhập khẩu, đồng thời gia tăng nguy cơ thất thu ngân sách.
Trong khi đó, doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh trong nước vẫn phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đóng thuế, gánh chịu chi phí sản xuất, kho bãi, nhân công và tuân thủ các quy định pháp lý. Việc duy trì ngưỡng miễn thuế tương đối cao cho hàng nhập khẩu có thể tạo ra lợi thế cạnh tranh không bình đẳng. Tình trạng này nếu diễn ra trên quy mô lớn không chỉ gây thất thu ngân sách mà còn làm gia tăng khó khăn cho công tác quản lý, kiểm tra và kiểm soát hàng hóa nhập khẩu.
Phù hợp với thông lệ quốc tế và cơ sở thực tiễn quản lý
Mức thuế tối thiểu 10.000 đồng được đề xuất trên cơ sở tương ứng với phí hải quan theo Thông tư 86/2025/TT-BTC. Với thuế suất ưu đãi bình quân khoảng 10%, mức thuế này tương ứng với hàng hóa có trị giá khoảng 100.000 đồng, qua đó tạo cơ sở để kiểm soát các giao dịch giá trị thấp mà vẫn hạn chế chi phí thủ tục phát sinh.
Đề xuất ngưỡng 100.000 đồng cũng được xây dựng dựa trên các cam kết quốc tế. Việt Nam là thành viên Công ước Kyoto sửa đổi từ năm 2008, cho phép các quốc gia quy định ngưỡng trị giá hoặc số tiền thuế tối thiểu không thu nhằm tránh trường hợp chi phí hành chính để thu thuế lớn hơn số thuế thực tế thu được, tùy thuộc vào điều kiện quản lý thực tế của từng nước.
Xu hướng thu hẹp ngưỡng miễn thuế với hàng nhập khẩu giá trị nhỏ cũng đang diễn ra phổ biến trên thế giới. Đơn cử, Indonesia đã giảm ngưỡng miễn thuế xuống 3 USD, Ấn Độ xóa bỏ miễn thuế đối với hàng thương mại điện tử, trong khi Liên minh châu Âu áp dụng thuế cố định và đang tiến tới xóa bỏ ngưỡng 150 euro. Tại Việt Nam, quyết định 01/2025/QĐ-TTg cũng đã chấm dứt chính sách miễn thuế giá trị gia tăng đối với hàng hóa giá trị nhỏ gửi qua dịch vụ chuyển phát nhanh.
