0
0
Dù trải qua giai đoạn thanh lọc khốc liệt khi hàng loạt tên tuổi lớn rời bỏ cuộc chơi, thị trường giao đồ ăn tại Việt Nam vẫn ghi nhận sự bứt phá mạnh mẽ về quy mô, định hình lại trật tự mới giữa các “ông lớn” công nghệ và xu hướng tiêu dùng hiện đại.
Báo cáo thường niên mới nhất về các nền tảng giao đồ ăn Đông Nam Á từ Momentum Works đã vẽ nên một bức tranh tương phản đầy thú vị tại thị trường Việt Nam. Trong khi số lượng các đơn vị tham gia rút gọn đáng kể, tổng giá trị giao dịch (GMV) lại không hề sụt giảm mà trái lại, đạt mốc 2,1 tỷ USD vào năm 2025, tăng trưởng gần 20% so với năm trước đó.
Điều này cho thấy việc đặt đồ trực tuyến không còn là một giải pháp tạm thời trong giai đoạn dịch bệnh hay chỉ dành cho giới trẻ sành công nghệ, mà đã thực sự trở thành một phần thiết yếu trong lối sống của cư dân tại các đô thị lớn như Hà Nội, TP HCM và Đà Nẵng. Sự tăng trưởng này được thúc đẩy bởi hệ sinh thái thiết bị di động ngày càng phổ biến và sự thay đổi sâu sắc trong ưu tiên của người tiêu dùng: sự tiện lợi được đặt lên hàng đầu trong bối cảnh nhịp sống ngày càng hối hả.
Từ cuộc chiến giành thị phần đến chiến lược “điều phối nhu cầu”
Sau sự ra đi của các ứng dụng như Baemin, GoFood hay mới nhất là Loship vào cuối năm 2024, thị trường giao đồ ăn Việt Nam hiện đang nằm dưới sự chi phối áp đảo của hai “gã khổng lồ” là ShopeeFood và GrabFood. Với việc mỗi bên nắm giữ khoảng 48% thị phần, cán cân quyền lực dường như đang ở trạng thái cân bằng tuyệt đối.
Tuy nhiên, đằng sau những con số này là cuộc đua ngầm về công nghệ và khả năng thấu hiểu hành vi người dùng. Thay vì chỉ đơn thuần là những đơn vị vận chuyển (shipper) trung gian, các nền tảng đang dịch chuyển mạnh mẽ sang vai trò “điều phối nhu cầu”. Điều này có nghĩa là ứng dụng không chỉ đợi người dùng có nhu cầu rồi đáp ứng, mà chủ động tạo ra nhu cầu thông qua các công cụ tối ưu hóa bằng trí tuệ nhân tạo (AI).
Tại các trung tâm nghiên cứu công nghệ như Viettronics, những giải pháp về AI và học máy đang được ứng dụng ngày càng sâu vào việc phân tích dữ liệu mua hàng. ShopeeFood đã bắt đầu sử dụng AI để cá nhân hóa các chiến dịch tiếp thị liên kết và livestream, giúp người dùng đưa ra quyết định đặt món nhanh hơn dựa trên sở thích lịch sử.
Trong khi đó, GrabFood lại tập trung vào việc tối ưu hóa chi phí cho khách hàng thông qua tính năng đặt đơn theo nhóm hoặc các giải pháp dành cho người ăn một mình. Bước đi này không chỉ giúp duy trì lòng trung thành của khách hàng mà còn tăng hiệu suất cho mỗi chuyến giao hàng. Đáng chú ý, các nền tảng hiện nay không chỉ dừng lại ở màn hình điện thoại mà đã lấn sân sang mảng “dine-out” (ăn tại chỗ) bằng cách bán voucher hoặc cung cấp dịch vụ đặt chỗ trực tiếp, tạo ra một chu trình tiêu dùng khép kín từ trực tuyến đến trực tiếp.
Làn gió mới từ xe điện và triển vọng thị trường dài hạn
Thế “song mã” giữa ShopeeFood và GrabFood đang đứng trước những thử thách mới khi Xanh SM Ngon chính thức gia nhập thị trường từ giữa năm 2025. Sự xuất hiện của tân binh này mang theo một lợi thế cạnh tranh hoàn toàn khác biệt: đội ngũ xe điện hai bánh đang không ngừng mở rộng diện phủ sóng.
Việc sử dụng phương tiện xanh không chỉ giúp tối ưu hóa chi phí vận hành trong bối cảnh giá nhiên liệu truyền thống biến động, mà còn đánh trúng tâm lý tiêu dùng bền vững của thế hệ trẻ. Đây là một biến số quan trọng có khả năng làm thay đổi cấu trúc thị phần trong những năm tới. Sự tham gia của các đơn vị mới với nền tảng hạ tầng sẵn có từ dịch vụ gọi xe cho thấy thị trường đặt đồ trực tuyến vẫn là mảnh đất màu mỡ dù đã qua thời kỳ “đốt tiền” mù quáng để giành người dùng bằng mọi giá.
Nhìn rộng hơn ra khu vực, mặc dù quy mô thị trường Việt Nam vẫn đang xếp sau những quốc gia như Indonesia hay Thái Lan, nhưng tốc độ tăng trưởng lại thuộc nhóm dẫn đầu. Theo các dự báo từ Google và Bain & Company, tiềm năng của ngành kinh tế số nói chung và mảng giao đồ ăn nói riêng tại Việt Nam có thể chạm tới con số 9 tỷ USD vào năm 2030.
Xu hướng này được củng cố bởi sự dịch chuyển từ các giao dịch đơn lẻ sang việc xây dựng hệ sinh thái dịch vụ đa tiện ích. Các nền tảng hiện nay đang tích lũy dữ liệu phong phú không chỉ từ việc giao hàng mà còn từ thói quen chi tiêu ngoại tuyến của khách hàng, từ đó cung cấp các giải pháp quảng cáo mục tiêu cho các đối tác nhà hàng.
Trong tương lai, ranh giới giữa một ứng dụng công nghệ và một công ty dữ liệu F&B sẽ ngày càng trở nên mong manh, khi các nền tảng bắt đầu đóng vai trò tư vấn ngược lại cho nhà hàng về việc nên mở chi nhánh ở đâu, thực đơn nào đang là xu hướng dựa trên dữ liệu thực tế từ Viettronics và các trung tâm phân tích dữ liệu lớn.
