Bảng xếp hạng thị phần môi giới quý II/2026 của Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HoSE) không chỉ ghi nhận sự thay đổi về thứ hạng giữa các công ty chứng khoán mà phản ánh cuộc cạnh tranh của ngành chứng khoán đã bước sang một giai đoạn mới.
Nếu như trước đây, thị phần môi giới chủ yếu được quyết định bởi đội ngũ môi giới đông đảo, mạng lưới chi nhánh và thương hiệu lâu năm, thì hiện nay, vị thế của mỗi công ty lại được quyết định bởi sức mạnh vốn, quy mô cho vay ký quỹ (margin), nền tảng công nghệ và khả năng xây dựng hệ sinh thái tài chính.
Câu chuyện của Chứng khoán VPBank (VPBankS) là ví dụ. Trong quý II/2026, thị phần môi giới trên HoSE của doanh nghiệp tăng từ 2,94% lên 3,57%, mức cao nhất kể từ khi thành lập, qua đó vươn lên vị trí thứ 8 và trở thành công ty có tốc độ gia tăng thị phần mạnh nhất trong Top 10.
Nhìn vào con số này, nhiều người sẽ nghĩ đơn giản rằng VPBankS có thêm khách hàng hoặc tuyển thêm môi giới. Nhưng thực tế, thị phần tăng trưởng mạnh lại đến từ một chiến lược sâu hơn nhiều.
Theo doanh nghiệp, hàng loạt sản phẩm cạnh tranh đã được triển khai như gói vay margin với lãi suất ưu đãi, hạn mức lớn, miễn giảm phí giao dịch, khuyến mại tiền mặt và liên tục nâng cấp nền tảng giao dịch số. Song song với đó là việc mở rộng quy mô tài sản, gia tăng năng lực tài chính và phát triển hệ sinh thái đầu tư.
Ngày nay, doanh thu môi giới chỉ còn là một phần trong bức tranh lợi nhuận của các công ty chứng khoán. Nguồn thu lớn hơn lại đến từ cho vay ký quỹ, tự doanh, ngân hàng đầu tư và các dịch vụ tài chính khác. Vì vậy, muốn tăng thị phần, doanh nghiệp trước hết phải có nguồn vốn đủ lớn.
Đây cũng là lý do trong vài năm gần đây, thị trường chứng kiến làn sóng tăng vốn quy mô lớn chưa từng có. Hầu hết các công ty chứng khoán lớn đều liên tục phát hành thêm cổ phiếu, huy động vốn từ cổ đông trong và ngoài nước nhằm mở rộng năng lực tài chính.
Nguồn vốn mới không chỉ giúp tăng hạn mức cho vay margin mà còn tạo điều kiện đầu tư công nghệ, phát triển nền tảng giao dịch, mở rộng đội ngũ tư vấn và đa dạng hóa sản phẩm. Vốn đang trở thành “vũ khí cạnh tranh” quan trọng nhất của các công ty chứng khoán.

Nếu trước đây nhà đầu tư thường nhìn vào doanh thu môi giới để đánh giá vị thế doanh nghiệp, thì hiện nay, quy mô dư nợ margin mới là chỉ tiêu phản ánh rõ năng lực cạnh tranh.
VPBankS cho biết dư nợ margin và ứng trước đã đạt khoảng 38.000 tỷ đồng chỉ sau bốn tháng đầu năm, hướng tới mục tiêu 50.000 tỷ đồng vào cuối năm. Đồng thời, công ty đã phục vụ hơn 1,3 triệu tài khoản, tương đương khoảng 10% tổng số tài khoản chứng khoán trên thị trường.
Không chỉ VPBankS, nhiều công ty chứng khoán khác cũng liên tục mở rộng quy mô cho vay khi thanh khoản thị trường tăng mạnh. Chủ tịch Chứng khoán VIX nói tại ĐHCĐ thường niên 2026 “Không được để bị bỏ lại phía sau về cuộc đua vốn”.
Một điểm đáng chú ý khác là sự thay đổi trong hành vi của nhà đầu tư. Phần lớn giao dịch hiện nay được thực hiện trên ứng dụng di động. Nhà đầu tư ngày càng ít phụ thuộc vào môi giới truyền thống và ưu tiên những nền tảng có tốc độ xử lý nhanh, trải nghiệm tốt, tích hợp nhiều công cụ phân tích và kết nối với các sản phẩm tài chính khác.
Ứng dụng giao dịch không còn đơn thuần là nơi đặt lệnh mua bán mà đang trở thành trung tâm của một hệ sinh thái tài chính, nơi nhà đầu tư có thể sử dụng margin, quản lý danh mục, đầu tư trái phiếu, chứng chỉ quỹ hay tiếp cận các sản phẩm tư vấn đầu tư. Doanh nghiệp nào xây dựng được hệ sinh thái càng hoàn chỉnh sẽ càng có lợi thế giữ chân khách hàng và mở rộng thị phần.
Đối với nhà đầu tư, bảng xếp hạng thị phần môi giới vẫn là một dữ liệu rất đáng theo dõi. Tuy nhiên, thị phần chỉ là một chỉ báo ban đầu. Điều quan trọng hơn là chất lượng tăng trưởng phía sau những con số đó: lợi nhuận có bền vững hay không, nguồn vốn có an toàn, dư nợ margin được kiểm soát thế nào, tỷ lệ an toàn tài chính ra sao và doanh nghiệp có duy trì được tốc độ mở rộng khi thị trường bước vào giai đoạn cạnh tranh khốc liệt hơn hay không.