Sức nóng lan tỏa từ thương vụ IPO của TCBS
Trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam đang có dấu hiệu sôi động trở lại, nhóm cổ phiếu ngành chứng khoán tiếp tục thu hút sự chú ý của nhà đầu tư nhờ triển vọng tăng trưởng và các yếu tố hỗ trợ vĩ mô. Đặc biệt, thương vụ chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) của Công ty Chứng khoán Kỹ thương (TCBS) đang được kỳ vọng sẽ tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ lên toàn ngành.
Hiện tại, TCBS đã bước vào giai đoạn cuối để chuẩn bị niêm yết, với mức giá chào bán dự kiến là 46.800 đồng/cổ phiếu, định giá doanh nghiệp này ở mức khoảng 97.000 tỷ đồng (~3,7 tỷ USD). Chỉ số P/B tương ứng là 3,2 lần, cao hơn đáng kể so với mức trung bình của ngành. Điều này phản ánh niềm tin của thị trường vào vị thế và tiềm năng của TCBS – công ty đang dẫn đầu trong nhiều chỉ tiêu như vốn điều lệ và dư nợ cho vay.
Việc một doanh nghiệp lớn như TCBS niêm yết không chỉ mang lại sức hút riêng cho cổ phiếu này, mà còn có thể kéo theo một đợt “định giá lại” toàn ngành, đặc biệt là những công ty có quy mô và năng lực tài chính tương đồng. Trong lịch sử thị trường, các thương vụ IPO lớn thường tạo ra kỳ vọng mới, từ đó gia tăng lực cầu đối với nhóm cổ phiếu liên quan.
Tuy nhiên, mức định giá cao cũng đòi hỏi nhà đầu tư cần cân nhắc kỹ càng. P/B của TCBS vượt trung bình ngành, phản ánh kỳ vọng lớn nhưng cũng đi kèm rủi ro nếu kết quả kinh doanh không như mong đợi sau niêm yết. Vì thế, việc đầu tư theo “hiệu ứng IPO” cần kết hợp với phân tích nội tại doanh nghiệp và khẩu vị rủi ro cá nhân.
Định giá và kỳ vọng tăng trưởng của cổ phiếu chứng khoán
Theo thống kê, gần như không còn cổ phiếu nào trong nhóm công ty chứng khoán có chỉ số P/B dưới 1 – mức vốn được coi là “rẻ” trong quá khứ. Các mã đầu ngành như SSI, HCM, VCI, VIX đang được giao dịch với P/B từ 2 đến 3 lần, trong khi SHS và VND là hai cái tên đáng chú ý khi vẫn duy trì mức P/B dưới 2. Đây có thể là cơ hội cho nhà đầu tư đang tìm kiếm các mã có định giá hấp dẫn hơn tương đối.

Ngược lại, các công ty có P/B thấp từ 1 đến 1,5 như BVS, AAS, DSC, ORS lại có quy mô nhỏ, hoạt động trong các mảng ngách với thị phần hạn chế. Dù có định giá rẻ hơn, nhưng các doanh nghiệp này thường gặp khó khăn trong việc mở rộng quy mô, thu hút khách hàng và tận dụng cơ hội khi thị trường bùng nổ.
Xét theo chỉ số P/E – dù không phổ biến trong đánh giá doanh nghiệp tài chính – mức định giá toàn ngành dao động từ 20 đến 40 lần. Một số cổ phiếu như SSI, VIX, VND, SHS đang có P/E thấp hơn trung bình, trong khi HCM và VCI có P/E cao do lợi nhuận quý II sụt giảm mạnh.
Nhìn rộng hơn, mức định giá cao không hẳn là tiêu cực nếu doanh nghiệp sở hữu lợi thế rõ rệt như thị phần lớn, quy mô vốn mạnh, năng lực quản trị tốt, tiềm năng tăng trưởng dài hạn. Ngược lại, nhiều cổ phiếu đang định giá thấp là do gặp vấn đề nội tại như tăng trưởng chậm, thị phần co hẹp, hoặc khả năng sinh lời thấp do vốn bị “mắc kẹt” ở các mảng đầu tư kém hiệu quả.

Bên cạnh yếu tố định giá, triển vọng toàn ngành còn đến từ các yếu tố vĩ mô. Trong đó nổi bật là khả năng Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi loại 2 vào cuối năm nay. Nếu kịch bản này xảy ra, hàng tỷ USD vốn ngoại sẽ đổ vào thị trường chứng khoán Việt Nam, kéo theo thanh khoản và quy mô thị trường tăng vọt. Nhóm cổ phiếu chứng khoán – vốn nhạy cảm với thanh khoản thị trường – được xem là hưởng lợi trực tiếp từ sự kiện này.
Ngoài ra, xu hướng số hóa tài sản tài chính cũng đang mở ra không gian phát triển mới cho các công ty chứng khoán, bên cạnh kênh truyền thống. Việc Chính phủ bắt đầu xây dựng khuôn khổ pháp lý cho tài sản số được kỳ vọng sẽ thúc đẩy các mô hình kinh doanh mới, tạo thêm động lực tăng trưởng cho ngành trong trung và dài hạn.
Dù định giá nhóm cổ phiếu chứng khoán hiện tại không còn rẻ, nhưng triển vọng tăng trưởng vẫn rất đáng kỳ vọng. Thương vụ IPO của TCBS có thể đóng vai trò chất xúc tác quan trọng, giúp thị trường nhìn nhận lại tiềm năng của ngành chứng khoán trong bối cảnh Việt Nam đứng trước cơ hội nâng hạng và dòng vốn quốc tế ngày càng quan tâm nhiều hơn đến thị trường nội địa. Đối với nhà đầu tư, việc lựa chọn cổ phiếu phù hợp nên được đặt trong bối cảnh phân tích tổng thể về định giá, nội lực doanh nghiệp và các yếu tố rủi ro cá nhân.
