0
0
Sau khi được FTSE Russell nâng hạng từ cận biên lên mới nổi thứ cấp, thị trường chứng khoán Việt Nam đã chính thức bước sang một giai đoạn phát triển mới.
Đây là thành quả sau nhiều năm nỗ lực cải thiện khung pháp lý, hạ tầng giao dịch và minh bạch hóa thông tin. Tuy nhiên, giới chuyên gia nhận định, việc nâng hạng chỉ là bước khởi đầu, còn mục tiêu quan trọng hơn là nâng tầm thị trường, gia tăng số lượng – chất lượng hàng hóa và biến thị trường vốn trở thành động lực tăng trưởng kinh tế giai đoạn 2026–2030.
Thị trường chứng khoán Việt Nam cần hàng hóa đa dạng, vốn hóa lớn hơn
Việc được nâng hạng giúp Việt Nam có cơ hội tiếp cận nguồn vốn đầu tư toàn cầu, đặc biệt là dòng tiền từ các quỹ chỉ số (ETF) và quỹ chủ động trong nhóm thị trường mới nổi. Ông Trần Hải – đại diện Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) – cho biết, nhiều quỹ đầu tư quốc tế bắt đầu quan tâm và nghiên cứu kỹ hơn về Việt Nam, điều chưa từng xảy ra trước đây.
Tác động tích cực thể hiện rõ qua tâm lý nhà đầu tư và thanh khoản thị trường. Tuy nhiên, để duy trì sức hấp dẫn, chứng khoán Việt Nam cần sớm mở rộng quy mô niêm yết, tăng chất lượng cổ phiếu và giảm phụ thuộc vào nhóm ngành tài chính – bất động sản.
Hiện Việt Nam có hơn 1.600 cổ phiếu niêm yết với tổng vốn hóa khoảng 300 tỷ USD, tương ứng bình quân hơn 180 triệu USD/cổ phiếu. Trong khi đó, Thái Lan chỉ có khoảng 600 mã nhưng vốn hóa gần 400 tỷ USD, tương ứng hơn 650 triệu USD/cổ phiếu. Điều này phản ánh phần lớn doanh nghiệp Việt Nam có quy mô vừa và nhỏ, thiếu vắng các tập đoàn đầu ngành mang tầm khu vực.
Cơ cấu vốn hóa cũng cho thấy sự mất cân đối: nhóm tài chính – bất động sản chiếm hơn 50% giá trị thị trường, trong khi công nghiệp, công nghệ thông tin và tiêu dùng chỉ chiếm tỷ trọng khiêm tốn, lần lượt khoảng 10% và 2%. Ở các thị trường phát triển như Mỹ, cổ phiếu công nghệ chiếm hơn 30% tổng vốn hóa, là nhóm dẫn dắt tăng trưởng dài hạn.
Như vậy, để thị trường chứng khoán Việt Nam phản ánh đúng sức khỏe nền kinh tế, cần đa dạng hóa nguồn hàng và thúc đẩy niêm yết ở các lĩnh vực công nghệ, sản xuất, tiêu dùng, năng lượng xanh – những ngành có tiềm năng lớn trong tương lai.
Hướng đi mới của thị trường
Theo ông Phạm Lưu Hưng, Kinh tế trưởng SSI, thời gian tới, Việt Nam cần khuyến khích IPO trong các lĩnh vực công nghệ, tiêu dùng, và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI). Đây là nhóm doanh nghiệp có tiềm năng tăng trưởng cao, nhưng lại ít xuất hiện trên sàn. Việc này sẽ giúp mở rộng rổ cổ phiếu chất lượng, tăng sức hấp dẫn đối với nhà đầu tư quốc tế.
Ông Hưng cho rằng, có thể nới lỏng quy định niêm yết đối với doanh nghiệp công nghệ, chẳng hạn bỏ điều kiện “hai năm liên tiếp không có lỗ lũy kế”, thay vào đó đánh giá dựa trên doanh thu, số người dùng hoặc triển vọng công nghệ. Điều này sẽ khuyến khích các startup đổi mới sáng tạo tham gia thị trường vốn sớm hơn.
Bên cạnh đó, UBCKNN đang phối hợp với Bộ Khoa học & Công nghệ triển khai sàn giao dịch riêng cho doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, với điều kiện niêm yết linh hoạt và phù hợp với mô hình hoạt động công nghệ cao. Cơ quan này cũng cho biết đang nghiên cứu để đưa doanh nghiệp FDI lên sàn, nhằm tạo thêm lớp hàng hóa có quy mô lớn, minh bạch, và mang tính so sánh quốc tế.
Không chỉ dừng ở thị trường cổ phiếu, thị trường trái phiếu và phái sinh cũng đang được chú trọng phát triển. Theo ông Nguyễn Anh Phong, Chủ tịch HNX, cơ quan này đang phối hợp với Kho bạc Nhà nước xây dựng hạ tầng công nghệ cho thị trường trái phiếu, cải thiện đường cong lãi suất và phản ánh thực tế rủi ro – lợi suất, giúp nhà đầu tư có công cụ định giá hiệu quả hơn.
HNX cũng lên kế hoạch trình UBCKNN sản phẩm quyền chọn trên chỉ số chứng khoán, nhằm tăng tính thanh khoản và mở rộng công cụ phòng vệ danh mục cho nhà đầu tư chuyên nghiệp.
Việc được nâng hạng chỉ là bước đầu trong hành trình dài hướng tới mục tiêu xây dựng thị trường vốn vững mạnh. Khi số lượng và chất lượng cổ phiếu được cải thiện, cơ cấu ngành nghề cân bằng hơn và tiêu chuẩn minh bạch được nâng cao, chứng khoán Việt Nam sẽ không chỉ là kênh huy động vốn, mà còn là trụ cột quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hai chữ số giai đoạn 2026–2030.
