0
0
Tháng 4/2025, thị trường tài chính toàn cầu rơi vào tình trạng bất ổn chưa từng có sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump bất ngờ áp thuế nhập khẩu lên hàng hóa từ 180 quốc gia, trong đó có Việt Nam.
Nhưng chỉ vài ngày sau, ông lại công bố hoãn áp thuế đối với hầu hết các đối tác, ngoại trừ Trung Quốc. Động thái này được xem như một phần của chiến thuật đàm phán độc đáo mà ông Trump đã áp dụng trong suốt nhiệm kỳ của mình.
Đòn bẩy từ sự hỗn loạn
Khi thông báo áp thuế, ông Trump không chỉ nhằm vào Trung Quốc mà còn nhắm đến hàng loạt quốc gia vốn là đối tác thương mại lớn của Mỹ, bao gồm EU, Nhật Bản, Hàn Quốc và cả các nước Đông Nam Á. Việt Nam, với mức thuế 46%, nằm trong nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề. Quyết định này ngay lập tức gây ra sự hỗn loạn trên thị trường tài chính toàn cầu.
Chỉ số S&P 500 của Mỹ mất hơn 12% trong một tuần, trong khi các thị trường chứng khoán châu Á lao dốc, với Shanghai Composite giảm 8% và Nikkei 225 của Nhật mất 7,5%. Hàng nghìn tỷ USD đã “bốc hơi” khỏi thị trường chứng khoán chỉ trong vài ngày.
Dù tình hình trở nên hỗn loạn, ông Trump lại không tỏ ra vội vàng giải quyết. Thay vào đó, ông tiếp tục lịch trình chơi golf tại sân Trump National Doral, thay vì tham gia các cuộc họp chính trị hay đối thoại với các nhà lãnh đạo thế giới. Hành động này, theo các nhà phân tích, là cách để ông Trump thể hiện sự bình thản, nhằm gia tăng áp lực lên các đối tác thương mại.
Thông điệp mâu thuẫn và chiến thuật khó đoán
Trong khi các thị trường và giới đầu tư cố gắng giải mã chiến lược của ông Trump, Nhà Trắng lại đưa ra những thông điệp mâu thuẫn. Một số quan chức tuyên bố rằng không có kế hoạch đàm phán, trong khi những người khác nhấn mạnh rằng mục tiêu của Mỹ là đạt được các thỏa thuận thương mại công bằng hơn.
Sự mâu thuẫn trong thông điệp khiến các đối tác thương mại của Mỹ gặp khó khăn trong việc dự đoán bước đi tiếp theo. Điều này tạo ra một lợi thế đáng kể cho ông Trump trong các cuộc đàm phán, vì ông luôn có thể bất ngờ thay đổi lập trường để đạt được mục tiêu của mình.
Ví dụ, trong tuần qua, khi thị trường chứng khoán Mỹ giảm mạnh, ông Trump lại bất ngờ tuyên bố hoãn áp thuế đối với hầu hết các quốc gia. Quyết định này ngay lập tức làm dịu đi sự hoảng loạn trên thị trường và giúp các chỉ số chứng khoán phục hồi mạnh mẽ.
Đòn thuế nhắm vào Trung Quốc
Trung Quốc, quốc gia bị áp mức thuế cao nhất 125%, nhanh chóng đáp trả bằng cách áp thuế trả đũa 125% lên hàng hóa Mỹ, bao gồm nông sản và các sản phẩm công nghệ cao. Động thái này không chỉ khiến quan hệ Mỹ-Trung thêm căng thẳng mà còn làm gia tăng lo ngại về một cuộc chiến thương mại toàn diện giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Tuy nhiên, ông Trump không nhượng bộ. Trong một phát biểu tại Nhà Trắng, ông khẳng định rằng “Trung Quốc cần Mỹ nhiều hơn Mỹ cần Trung Quốc” và bày tỏ sẵn sàng chấp nhận tổn thất ngắn hạn để đạt được lợi ích dài hạn.
Theo các chuyên gia, chiến thuật của ông Trump đối với Trung Quốc dựa trên hai yếu tố chính: áp lực kinh tế và cô lập chính trị. Bằng cách áp thuế và thiết lập các liên minh thương mại mới với các quốc gia khác, ông Trump hy vọng có thể buộc Trung Quốc nhượng bộ trong các vấn đề như sở hữu trí tuệ và tiếp cận thị trường.
Tác động đến Việt Nam
Đối với Việt Nam, việc bị áp thuế 46% đã gây ra không ít khó khăn cho các doanh nghiệp xuất khẩu, đặc biệt là trong lĩnh vực dệt may và điện tử. Tuy nhiên, sau quyết định hoãn áp thuế của ông Trump, các chuyên gia kỳ vọng rằng Việt Nam sẽ có cơ hội đàm phán để giảm thiểu tác động tiêu cực.
Trong khi đó, trên thị trường chứng khoán, VN-Index đã trải qua những biến động mạnh, với mức giảm gần 7% trong tuần đầu tiên của tháng 4. Tuy nhiên, sau khi ông Trump công bố hoãn áp thuế, thị trường đã phục hồi một phần, với nhiều cổ phiếu lớn tăng giá mạnh.
Chính phủ Việt Nam cũng đã có những động thái tích cực, bao gồm việc đẩy mạnh hợp tác thương mại với các đối tác khác như EU và Nhật Bản để giảm sự phụ thuộc vào thị trường Mỹ.
Chiến thuật đàm phán của ông Trump, dù gây tranh cãi, đã chứng minh được hiệu quả trong việc đưa các đối tác thương mại vào bàn đàm phán. Tuy nhiên, chiến lược này cũng mang lại nhiều rủi ro, không chỉ cho các đối tác của Mỹ mà còn cho chính nền kinh tế Mỹ.
Trong bối cảnh này, các quốc gia như Việt Nam cần linh hoạt và chủ động tìm kiếm các cơ hội mới, đồng thời chuẩn bị sẵn sàng cho những thách thức có thể xảy ra trong tương lai.
