
Tổng thống Donald Trump và các cố vấn của ông cho rằng kế hoạch này đã được dự tính từ trước: Gây hoảng loạn trên toàn cầu bằng cách công bố mức thuế quan cao ngất ngưởng, buộc các quốc gia phải đàm phán, và – ngoại trừ Trung Quốc – rút lui khỏi các rào cản thương mại khắc nghiệt nhất để Mỹ có thể xây dựng các thỏa thuận thương mại mới trên toàn thế giới.
Tuy nhiên, quyết định tạm dừng 90 ngày áp dụng các mức thuế “có đi có lại” – vốn chưa bao giờ thực sự được áp dụng một cách tương xứng – chỉ để lại cho chính quyền Trump ba tháng để đạt được các thỏa thuận thương mại phức tạp với hàng chục quốc gia được cho là đang xếp hàng chờ đàm phán.
Thị trường tài chính không tin tưởng vào điều này. Chứng khoán biến động mạnh với sự gia tăng của tính bất ổn. Các thị trường khác, bao gồm dầu mỏ, trái phiếu và đồng đô la, cũng gửi đi thông điệp rõ ràng về sự hoài nghi sâu sắc rằng Trump có thể hoàn thành mục tiêu này.
Chứng khoán
Sau một đợt bán tháo mạnh hôm thứ Năm, các hợp đồng tương lai chứng khoán đã có dấu hiệu ổn định hơn – ít nhất là trong thời điểm hiện tại – với mức tăng nhẹ.
Hôm thứ Sáu, hợp đồng tương lai Dow tăng 115 điểm (0,2%), hợp đồng tương lai S&P 500 tăng 0,3%, và hợp đồng tương lai Nasdaq tăng 0,4%.
Tuy nhiên, các nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán vẫn đang ở trạng thái bấp bênh, và bất kỳ thông báo nào từ chính quyền Trump về thuế quan đều có thể khiến thị trường tăng vọt hoặc lao dốc. Ví dụ, hôm thứ Năm, thị trường chứng khoán sụt giảm khi chính quyền Trump làm rõ phép tính thuế quan khổng lồ 145% áp đặt lên Trung Quốc. Phố Wall trước đó tin rằng mức thuế này là 125%. Chỉ số Dow đã giảm mạnh, có thời điểm mất hơn 2.000 điểm.
Trong suốt 129 năm lịch sử của chỉ số Dow Jones, chỉ có 31 lần chỉ số này tăng hoặc giảm ít nhất 1.000 điểm trong một ngày. Trong đó, bốn lần đã xảy ra chỉ trong tuần qua.
Mặc dù đã có đợt tăng kỷ lục vào thứ Tư sau khi Trump công bố tạm hoãn áp thuế, chứng khoán vẫn giao dịch thấp hơn đáng kể so với thời điểm trước khi ông công bố kế hoạch thuế quan “Ngày Giải Phóng” vào ngày 2/4.
Trái phiếu
Thị trường trái phiếu đang có những biểu hiện kỳ lạ.
Thông thường, giá trái phiếu sẽ tăng trong thời kỳ bất ổn. Trái phiếu kho bạc Mỹ được coi là tài sản an toàn nhất, được đảm bảo bởi niềm tin và tín nhiệm của chính phủ Mỹ.
Nhưng giá trái phiếu không tăng – mà đang giảm.
Nguyên nhân chủ yếu là do các nhà đầu tư mất niềm tin vào chính sách thương mại của Mỹ và lo ngại rằng Mỹ có thể chịu thiệt hại nặng nề hơn cả những quốc gia bị ảnh hưởng bởi chính sách thuế quan của Trump. Giám đốc điều hành JPMorgan, ông Jamie Dimon, trong thư gửi cổ đông hôm thứ Hai đã cảnh báo rằng chính sách “Nước Mỹ trên hết” của Trump có nguy cơ làm xa lánh các đối tác quan trọng nhất của Mỹ và làm suy yếu vị thế đặc biệt của quốc gia này trên trường quốc tế.
Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ – diễn biến ngược với giá – đã tăng vọt lên 4,4% trong những ngày gần đây. Trước đó, mức này dưới 4%. Đây là một sự biến động lớn đối với thị trường, và lợi suất cao hơn có thể gây tổn hại cho nền kinh tế Mỹ, vì nhiều khoản vay tiêu dùng được gắn chặt với các mức lãi suất này.
Dầu mỏ
Thị trường dầu mỏ đang giao dịch như thể một cuộc suy thoái đang đến gần.
Giá dầu đã giảm mạnh trong vài tuần qua khi các nhà đầu tư lo ngại rằng chính sách thương mại của Trump có thể làm suy yếu nhu cầu đi lại, vận tải và vận chuyển – tất cả đều cần đến nhiên liệu.
Giá dầu thô Mỹ hiện ở mức khoảng 60 USD/thùng, gần với mức thấp nhất trong bốn năm qua. Brent, tiêu chuẩn toàn cầu, cũng đang giao dịch ở mức khoảng 63 USD/thùng – mức thấp nhất kể từ tháng 4/2021.
Giá dầu trong những năm gần đây đã trở thành một chỉ báo quan trọng về suy thoái kinh tế. Giá dầu từng giảm mạnh sau khi vượt mức 100 USD/thùng trong cuộc Đại Suy Thoái năm 2008. Và lần đầu tiên trong lịch sử, giá dầu rơi xuống mức âm trong thời kỳ đại dịch do tình trạng dư thừa dầu quá lớn khiến các nhà giao dịch phải trả tiền để lưu trữ dầu thừa.
Đồng đô la
Hôm thứ Sáu, đồng đô la giảm xuống mức thấp nhất trong ba năm. Đây là điều ngược lại với những gì bạn mong đợi khi áp dụng thuế quan.
Thông thường, thuế quan sẽ làm tăng giá trị của đồng nội tệ, vì nó khuyến khích người dân mua hàng hóa sản xuất trong nước thay vì hàng hóa nhập khẩu, làm tăng sức mua của đồng nội tệ so với các loại tiền tệ khác.
Nhưng các nhà giao dịch tiền tệ đã bán tháo đồng đô la, vì họ tin rằng Mỹ sẽ chịu hậu quả nặng nề từ cuộc chiến thương mại của Trump và trở nên yếu hơn so với trước khi áp thuế.
Thỏa thuận thương mại
Mặc dù thị trường tài chính nghi ngờ khả năng chính quyền Trump có thể tận dụng cơ hội này để ký các thỏa thuận thương mại song phương với 150 quốc gia trên thế giới, chính quyền Trump vẫn lạc quan.
Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent tuyên bố rằng hơn 70 quốc gia đã đề nghị gặp gỡ đại diện Mỹ để ký thỏa thuận giúp họ thoát khỏi các mức thuế trừng phạt của Trump. Mặc dù chính quyền chưa cung cấp chi tiết về các quốc gia đang đàm phán, họ cho biết sẽ ưu tiên các đồng minh như Hàn Quốc và Nhật Bản trước.
Tuy nhiên, các thỏa thuận thương mại thường là những quá trình đàm phán phức tạp kéo dài hàng năm, không phải chỉ vài tháng. Ngay cả khi Trump đạt được thỏa thuận với các quốc gia trong thời gian ngắn – dù là thỏa thuận toàn diện hay chỉ là khung thỏa thuận – Trung Quốc, nhà xuất khẩu lớn nhất thế giới, vẫn là “con voi trong phòng”.
Mức thuế quan của Mỹ đối với Trung Quốc hiện đã ở mức ít nhất 145%, và Trung Quốc hôm thứ Sáu đã đáp trả bằng mức thuế 125% của riêng mình. Điều này sẽ gây tổn hại lớn cho hai nền kinh tế lớn nhất thế giới, và cả hai bên đều khẳng định không sẵn sàng nhượng bộ.
Những thiệt hại đã xảy ra, và khả năng Mỹ cùng kinh tế toàn cầu rơi vào suy thoái trong năm nay đang ở mức 50/50.
Theo: CNN