Ông Lã Giang Trung chia sẻ về triết lý kinh doanh không để mất tiền và 2 lỗi thường gặp ở nhà đầu tư.
CEO Lã Giang Trung: Đầu tư, đừng kỳ vọng sóng mạnh như 2020
“Passion Investment có quan điểm đầu tư “phòng thủ là quan trọng nhất”. Bởi thị trường chứng khoán Việt Nam biến động rất lớn, nếu tránh được những cú sập thì những việc tiếp theo rất đơn giản. Chúng tôi luôn cố gắng mua ở giá thấp và bảo toàn vốn khi khó khăn.
Thị trường chứng khoán có tính biến động rất lớn, không phải như kinh doanh bình quân 15% mỗi năm. Có giai đoạn thị trường tăng mạnh tài khoản tăng gấp đôi, gấp 3 lần, nhưng có những giai đoạn giảm sâu có thể chia 2, chia 3 tài khoản. Thông thường, chứng khoán Việt Nam từ 2-3 năm sẽ có một đợt sụt giảm mạnh và nếu quản trị không tốt có thể “bay” nửa tài khoản. Khi đó, để lấy lại những gì đã mất chúng ta phải tăng gấp đôi.

Do đó, Passion Investment ưu tiên quản trị rủi ro để khi thị trường khó không mất tiền hoặc mất rất ít, ngược lại lúc thị trường thuận kiếm được nhiều tiền hơn.
Việc dự báo thị trường rất quan trọng. Xu hướng thị trường Việt Nam trong 10-15 năm qua chủ yếu biến động sideway trong biên rộng và đa phần cổ phiếu đều vòng lên, vòng xuống theo chu kỳ. Tuy nhiên, tôi nghĩ dự báo trung hạn với chu kỳ trên 1 năm sẽ có xác suất đúng nhiều hơn so với việc dự báo ngắn hạn trong vài tháng.
Để dự báo trung hạn, chúng ta cần đánh giá về tình hình kinh tế vĩ mô, trong đó yếu tố quan trọng nhất tác động đến chu kỳ chứng khoán là chính sách tiền tệ. Nếu chính sách tiền tệ nới lỏng sẽ hỗ trợ thị trường và ngược lại. Đó sẽ là bước đệm để nhà đầu tư dự báo thị trường và quyết định tăng/giảm tỷ trọng.
Giai đoạn này khác với năm 2020. Khi đó, đồng pha với chính sách tiền tệ thế giới, Việt Nam nới lỏng chính sách tiền tệ rõ ràng. Hiện chính sách tiền tệ chỉ là muốn nới lỏng, nhưng 6 tháng đầu năm chưa có dư địa nới lỏng nhiều vì Mỹ vẫn đang ở giai đoạn lãi suất cao. Tuy nhiên, từ tháng 9 trở đi, tôi nghĩ việc nới lỏng ở Việt Nam sẽ dễ hơn khi Mỹ chuẩn bị hạ lãi suất và tỷ giá hạ nhiệt.
Tuy nhiên, nền kinh tế của Việt Nam cũng chưa quá mạnh. Nhìn sang Trung Quốc, họ cũng nới lỏng liên tục trong 2 năm nay nhưng nền kinh tế đi vào pha khó thì bất động sản và chứng khoán đều không hồi phục. Do đó, nới lỏng nhưng mức hấp thụ của nền kinh tế mới là điều quan trọng.
Thêm vào đó, so về định giá, dù ở hai mốc điểm hoàn toàn khác nhau nhưng định giá chứng khoán hiện không thấp hơn năm 2020. Đó là lý do dù chính sách tiền tệ dù nới lỏng, dòng tiền cũng rất phân vân. Do đó, nếu giai đoạn này nới lỏng cộng thêm kinh tế Mỹ ổn định thì thị trường có thể đi lên, nhưng không thể kỳ vọng con sóng mạnh mẽ như năm 2020.
Nhìn vào thị trường chứng khoán Việt Nam, P/E khoảng 9-10 lần là mức rất thấp, định giá quanh mức này thì thị trường tạo đáy. Hiện tại P/E thị trường đang ở mức 13 lần – đây không phải mức thấp nhưng cũng không quá cao. Thị trường hiện có hai nhóm cổ phiếu đang bị định giá rất thấp là bất động sản và ngân hàng (có lý do để bị định giá thấp), các nhóm khác định giá rất cao do lợi nhuận hồi phục mạnh.
Thị trường đang ở trạng thái phân cực về định giá. Nếu bỏ tiền vào nhóm định giá rất cao thì không hợp lý, bỏ tiền vào nhóm định giá thấp lại lăn tăn vì quá khó. Tôi nghĩ rằng thị trường đang ở giai đoạn rất khó để lựa chọn, nhưng với quan điểm đầu tư an toàn thì định giá rẻ vẫn là ưu tiên.
Phương pháp đầu tư cho những người không có nhiều thời gian, dù chỉ mang lại hiệu suất vừa phải đó là lựa chọn những công ty tốt, chia cổ tức đều đặn và có định giá phù hợp. Mức định giá có hai loại là cổ tức trên giá và lợi nhuận trên giá và nhà đầu tư cần so sánh hai cái đó với lãi suất tiền gửi. Sau khi chọn được cổ phiếu phù hợp, nhà đầu tư sẽ mua khi giá phù hợp và bán khi giá tăng lên.
“Giữ lãi” thường rất khó vì không biết cổ phiếu có thể tăng đến bao nhiêu. Khi đó, chúng ta hãy nhìn định giá. Thường những cổ phiếu “hot trend” có thể vượt định giá tương đối nhiều và nếu bán ở mức thấp sẽ rất phí. Nhà đầu tư nên đưa ra mức lãi kỳ vọng, nếu vượt ngưỡng thì có thể chốt lời từng phần theo chiều giá lên.
Ngược lại, cắt lỗ cổ phiếu lại khá đơn giản. Trong đầu tư, chúng ta đưa ra nhận định về cổ phiếu và thị trường hoàn toàn có thể đúng hoặc sai, thậm chí điểm nó sai có thể chúng ta cũng chưa nhận biết được. Nguyên tắc rõ ràng là nếu giá cổ phiếu giảm và tài khoản lỗ cần xem xét những luận điểm đầu tư và kỳ vọng ban đầu có thay đổi gì không. Nếu thay đổi chắc chắn phải cắt lỗ, còn nếu lập luận không thay đổi nhưng vẫn lỗ, xác suất cao (trên 50%) là chúng ta đã sai nhưng không nhận biết được. Trường hợp đó nhà đầu tư cần giảm tỷ trọng và bắt đầu suy nghĩ lại. Nếu tuân thủ nguyên tắc, rủi ro sẽ giảm đi và hiệu suất sẽ tăng lên.
Tôi thấy có hai đặc điểm phổ biển là đặt kỳ vọng quá cao khiến mức chấp nhận rủi ro cao và tham gia giao dịch quá nhiều dẫn đến dễ quyết định sai. Dù không dành nhiều thời gian cho thị trường, nhưng không ít nhà đầu tư kỳ vọng lãi gấp đôi một năm. Điều này khiến họ rất dễ tham gia những deal rủi ro, không nghiên cứu kỹ mà muốn đánh nhanh thắng nhanh bằng cách tư vấn đội nhóm. Nếu nhà đầu tư giảm được hai yếu tố đó sẽ bớt thua lỗ.