Trong dự thảo mới nhất đối với dự án Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) vừa gửi Bộ Tư pháp thẩm định, Bộ Tài chính đã chốt phương án đề xuất mức thuế suất thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với thu nhập từ chuyển nhượng vốn và chuyển nhượng chứng khoán.
Bỏ đề xuất với thuế chứng khoán
Theo đó, với thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán, Bộ Tài chính đã rút lại đề xuất áp mức thuế 20% đối với thu nhập chịu thuế. Thay vào đó, Bộ đề xuất giữ quy định thu thuế TNCN 0.1% trên giá chuyển nhượng từng lần.
Riêng đối với thu nhập từ chuyển nhượng vốn, trong dự thảo lần này, Bộ Tài chính đề xuất 2 cách tính thuế.
Theo quy định hiện hành, hoạt động chuyển nhượng vốn của cá nhân cư trú áp dụng thuế suất 20% trên thu nhập chịu thuế từng lần chuyển nhượng. Thu nhập chịu thuế từ chuyển nhượng vốn được xác định bằng giá bán trừ giá mua và các khoản chi phí hợp lý liên quan đến việc tạo ra thu nhập từ chuyển nhượng vốn.
Đối với hoạt động chuyển nhượng chứng khoán và chuyển nhượng vốn của cá nhân không cư trú áp dụng thuế suất 0.1% trên giá chuyển nhượng từng lần.

Bộ Tài chính cho biết, thực tế thực hiện phát sinh vướng mắc đối với hoạt động chuyển nhượng vốn của cá nhân, nhiều trường hợp không xác định được giá mua và các khoản chi phí liên quan, cũng có trường hợp cá nhân khai giá bán bằng với giá mua để không phải nộp thuế…
Ở một số nước, hầu hết các loại thu nhập từ vốn đều phải nộp thuế. Tuy nhiên cách thức và phương thức thu thuế của các nước cũng rất khác nhau. Có quốc gia thu theo tỷ lệ phần trăm trên giá chuyển nhượng, có quốc gia thu theo thu nhập có được từ hoạt động chuyển nhượng, có quốc gia áp dụng chính sách thuế khác giữa chứng khoán niêm yết và chứng khoán chưa niêm yết…
Từ thực tiễn này, cũng như xu hướng, kinh nghiệm của các nước thời gian gần đây, Bộ Tài chính nhận thấy cần thiết nghiên cứu để quy định rõ phương pháp tính thuế, thuế suất đối với thu nhập từ chuyển nhượng vốn.
Do đó, tại dự thảo lần này, Bộ Tài chính đề xuất vẫn giữ quy định về thuế TNCN đối với thu nhập từ chuyển nhượng vốn được xác định bằng thu nhập tính thuế nhân với thuế suất 20% theo từng lần chuyển nhượng.
Thu nhập tính thuế từ chuyển nhượng vốn được xác định bằng giá bán trừ giá mua và các khoản chi phí hợp lý liên quan đến việc tạo ra thu nhập từ chuyển nhượng vốn.
Đồng thời, Bộ đề xuất bổ sung quy định: Trường hợp không xác định được giá mua và các chi phí liên quan đến việc chuyển nhượng vốn thì thuế TNCN được xác định bằng giá bán nhân với thuế suất 2% (áp dụng thống nhất cho cả cá nhân cư trú và không cư trú).
Thuế bất động sản có điều chỉnh
Cũng tại dự thảo, Bộ này đã bỏ đề xuất tính thuế suất 20% đối với thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản, tính trên thu nhập từng lần giao dịch.
Cụ thể, tại Điều 13, Luật thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) quy định, thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản của cá nhân cư trú được xác định bằng giá chuyển nhượng nhân (x) với thuế suất 2%. Mức thuế suất này được áp dụng với cả cá nhân không cư trú.
Trước đó, Bộ Tài chính từng đề xuất đối với thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản, áp dụng mức thuế thu nhập cá nhân bằng thu nhập tính thuế x (nhân) với thuế suất 20% theo từng lần chuyển nhượng. Trong đó, thu nhập tính thuế từ chuyển nhượng bất động sản được xác định bằng giá bán trừ giá mua và các khoản chi phí hợp lý liên quan đến việc tạo ra thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản.
Trường hợp không xác định giá mua và các chi phí liên quan, thuế thu nhập cá nhân được tính bằng giá bán x (nhân) với thuế suất tính theo thời gian sở hữu.
Cụ thể, mức thuế suất đối với bất động sản có thời gian nắm giữ dưới 2 năm là 10%, từ 2 – 4 năm là mức 6% và trường hợp chủ sở hữu nắm giữ từ 5 năm đến dưới 10 năm, mức thu là 4%. Đối với bất động sản có thời gian nắm giữ từ 10 năm trở lên và bất động sản có nguồn gốc thừa kế thì mức thuế suất là 2%.
Đối với bất động sản có nguồn gốc từ nhận thừa kế, mức thuế suất chuyển nhượng không tính theo thời gian nắm giữ mà vẫn giữ như hiện hành, ở mức 2%.
Đề xuất trên khiến dư luận dậy sóng và có nhiều ý kiến tranh luận chưa phù hợp áp dụng tại Việt Nam.